Uludağ'ın morfometrik özellikleri
Morphometric features of Uludağ
- Tez No: 982779
- Danışmanlar: PROF. DR. CİHAN BAYRAKDAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Geç buzul dönem, Jeomorfometrik analiz, Morfotektonik, Late glacial period, Geomorphometric analysis, Morphotectonic
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Jeomorfoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uludağ, Marmara Bölgesi'nin güneyinde yer alan ve bölgenin en yüksek zirvesine (2543 m) sahip olan masif bir kütledir. Kütle, kabaca kuzeybatı – güneydoğu uzanımlı bir yapıya sahiptir. Kuzeybatı – güneydoğu doğrultusunda yaklaşık 40 km uzunluğa, kuzey – güney doğrultusunda ise yaklaşık 14 km genişliğe sahiptir. Kuzey sektörlü yamaçlarında yer alan ve dağ eteği ovası olarak tanımlanan Bursa Ovası ve İnegöl Ovası'yla, doğuda Bedre Deresi'yle, güneyinde ve batısında Nilüfer Çayı'yla sınırlanmıştır. Yapısal bakımdan farklı jeolojik birimlere sahip olan kütlenin, ana gövdesini gnayslar ve granitler oluşturur. Bu birimler, sahanın zirveler düzlüğü kısmında yer alan mermerlerle dokanaklı olarak bulunurlar. Çalışma kapsamı itibariyle sahanın jeomorfolojik gelişiminde rol oynayan etmen ve süreçlerin anlaşılması için saha, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS), Uzaktan Algılama (UA) ve morfometrik ölçümlerle analiz edilmiştir. Bu kapsamda birtakım jeomorfik indislerden faydalanılmıştır. Bunlar; eğim ve bakı analizleri, dağ cephesi sinüzite indeksi, hipsometrik eğri ve integrali, vadi tabanı genişliği-vadi tabanı yüksekliği oranı, swath profilleri, buzul rekonstrüksiyonu, paleo – ELA hesaplamaları ve sirk morfometrisidir. Elde edilen sonuçlara göre, hipsometrik integral değerinin 0,35 olduğu tespit edilmiştir. Dağ cephesi sinüzite değerlerine bakıldığında ise kuzeybatıda yer alan dağ önü cephelerinde tektonik aktivitenin diğer cephelere oranla daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Dağı çevreleyen geniş drenaj ağı üzerinde yapılan vadi tabanı genişliği – vadi tabanı yüksekliği oranı ise 0,12 ile 3,17 değerleri arasında değişkenlik göstermektedir. Önceki çalışmalardan elde edilen bilgilerden ve arazi çalışmalarındaki gözlemlere dayalı olarak toplamda 7 adet buzullaşma alanı tespit edilmiştir. Yapılan analizlere göre Pleyistosen 'deki daimî kar sınırı seviyesinin 2176 m'ye kadar indiği anlaşılmıştır. Ayrıca, paleobuzul kalınlık değerlerinin en fazla 136 m ile Kovuk Vadisi'nde olduğu hesaplanmıştır.
Özet (Çeviri)
Uludağ is a massive landform located in the southern part of the Marmara Region and possesses the highest summit of the region, rising to 2543 meters. The massif exhibits a general northwest–southeast orientation, extending approximately 40 km in length and about 14 km in width along the north–south axis. It is bounded by the Bursa Plain and the İnegöl Plain, which are defined as piedmont plains on the northern slopes; by the Bedre Stream to the east; and by the Nilüfer Stream to the south and west. Structurally, the massif comprises various geological units, with its main body consisting of gneisses and granites. These units are in contact with marbles located on the summit flat of the area. In order to understand the factors and processes that have played a role in the geomorphological development of the study area, the region was analyzed using Geographic Information Systems (GIS), Remote Sensing (RS), and morphometric measurements. In this context, several geomorphic indices were utilized, including slope and aspect analysis, mountain front sinuosity index, hypsometric curve and integral, valley floor width–valley height ratio, swath profiles, glacial reconstruction, paleo–ELA (Equilibrium Line Altitude) estimations, and cirque morphometry. According to the results obtained, the hypsometric integral value was determined to be 0.35. The mountain front sinuosity index values indicate that tectonic activity is higher in the northwestern mountain fronts compared to other sectors. The valley floor width–valley height ratio measured over the extensive drainage network surrounding the massif varies between 0.12 and 3.17. Based on previous studies and field observations, a total of seven glaciation areas were identified. The analyses suggest that during the Pleistocene, the permanent snowline descended to an altitude of approximately 2176 meters. Furthermore, the maximum paleo-ice thickness was calculated to be 136 meters, observed in the Kovuk Valley.
Benzer Tezler
- Uludağ kütlesi kuzeydoğusunda şehirleşmenin olduğu alüvyal fanlar üzerinde taşkın duyarlılık analizi
Flood susceptibility analysis on urbanized alluvial fans in the northeast of Uludağ mass
FURKAN ÇORAPÇI
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
CoğrafyaBursa Uludağ ÜniversitesiCoğrafya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN ÖZDEMİR
- Maksiller foramen incisivum'un 13. yy'a ait geç dönem Bizans ve günümüz kafataslarında morfolojik ve morfometrik özelliklerinin karşılaştırılması
A Comparison of the Morphologic and Morphometric Properties of the Maxillary Foramen Incisivum in the 13th Century Late Byzantine Era and Contemporary Skulls
EROL ERTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
AnatomiBursa Uludağ ÜniversitesiAnatomi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDOĞAN ŞENDEMİR
- Beyin yüzeyel venöz sisteminin dijital subtraksiyon anjiografi görüntüleri üzerinden morfometrik analizi ve tiplendirilmesi
Morphometric analysis and classification of the brain superficial venous system on digital subtraction angiographic images
MERİÇ YILDIZ YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
AnatomiBursa Uludağ ÜniversitesiAnatomi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İHSANİYE COŞKUN
- El sırtı oluşumlarının morfolojik ve morfometrik incelenmesi: Kadavra çalışması
Morphological and morphometric analysis of the structures of the dorsum of the hand: A cadaveric study
GİZEM ÇETİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
AnatomiBursa Uludağ ÜniversitesiAnatomi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SENEM ÖZDEMİR
- Uluabat Gölü'nün (Bursa) fitoplanktonunun mevsimsel değişimi
Seasonal variation of the phytoplankton of lake Uluabat (Bursa)
DİDEM KARACAOĞLU