İslam ekonomisinde bir finansman kaynağı olarak zekât
Zakat as a finance source in Islamic economics
- Tez No: 983000
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ADNAN AKALIN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Bilimler Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, çağdaş ekonomik sistemin doğurduğu sosyoekonomik adaletsizliklere karşı alternatif bir finansman modeli olarak İslam iktisadının temel kurumlarından biri olan zekâtı ele almaktadır. Kapitalist sistemin finansmana erişimi belirli çıkar gruplarının denetimine bırakması, gelir eşitsizliğini derinleştirirken, toplumsal refahın yalnızca ekonomik göstergelere indirgenmesine yol açmıştır. Bu bağlamda tezde, zekât kurumu klasik fıkıh literatürü ve tarihsel uygulamalar çerçevesinde yalnızca bireysel bir ibadet olarak değil, aynı zamanda ekonomik dengeyi sağlamaya yönelik sistemli ve kurumsal bir mekanizma olarak değerlendirilmiştir. Zekâtın hukuki temelleri, dağıtım esasları ve toplumsal etkileri bütüncül bir yaklaşımla analiz edilmiş; elde edilen bulgular, zekâtın kurumsal bir yapı içinde sistematik biçimde uygulanması hâlinde işsizlikle mücadele, gelir dağılımındaki adaletsizliklerin giderilmesi, ekonomik üretkenliğin artırılması ve sosyal adaletin tesisi gibi makroekonomik düzeyde önemli işlevler üstlenebileceğini ortaya koymuştur. Ayrıca, devletin şeffaf ve dijital altyapılarla desteklenen, izlenebilir bir zekât organizasyonu oluşturmasının toplumsal kalkınmayı destekleyeceği ve zekâtın sürdürülebilir kalkınmanın, sosyal barışın ve ekonomik adaletin inşasında stratejik bir araç olarak değerlendirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study examines the institution of zakāt, one of the fundamental components of the Islamic economic system, as an alternative financing model in response to the socioeconomic injustices generated by the modern capitalist economy. The dominance of capitalist structures has increasingly confined access to finance within the control of specific interest groups, thereby exacerbating income inequality and reducing the concept of social welfare to a set of narrow economic indicators. Within this context, the thesis analyzes zakāt not merely as a personal act of worship, but as a systematic and institutionalized mechanism aimed at maintaining economic balance, drawing on classical fiqh and historical practices. The research investigates the legal foundations, distributive principles, and societal impacts of zakāt through a holistic approach. The findings indicate that when implemented within an institutional and systematic framework, zakāt has the potential to play a significant macroeconomic role in addressing unemployment, reducing income disparities, enhancing economic productivity, and ensuring social justice. Moreover, the study concludes that the establishment of a transparent, digitally supported, and traceable zakāt system by the state could substantially contribute to national development, and that zakāt can be positioned as a strategic economic instrument in promoting sustainable development, social cohesion, and economic justice.
Benzer Tezler
- Cam sektöründe talep tahmin yöntemlerinin uygulanması ve değerlendirilmesi
Application and assessment of the demand forecasting methods in the glass sector
NESLİHAN DEMİRCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MURAT BASKAK
- Moda ekonomisi: Kavramsal ve teorik bir analiz
The fashion economy: A conceptual and theoretical analysis
FATMA GENÇ ÜNAY
Doktora
Türkçe
2025
Ekonomiİstanbul Üniversitesiİslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZEKAİ ÖZDEMİR
- İMKB`de kayıtlı küçük ve orta ölçekli işletmelerin finansal sorunlarının çözümünde sermaye piyasasının rolünün belirlenmesi
The Role of capital markets in solving financial problems of small and medium scale enterprises
VOLKAN MESTANOĞLU
- Tasarrufa dayalı faizsiz finansman sistemlerinin risk analizi ve yönetimi
Risk evaluation and management of saving-based interest-free financing systems
ESRA TÜRKÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Ekonomiİstanbul Üniversitesiİslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SARAÇ