II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde Ali Suavi algısı
The perception of Ali Suavi during the Second Constitutional era and the Republican Period
- Tez No: 983052
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CAHİD ŞENEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Siyasal Bilimler, Felsefe, Political Science, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Politik felsefe, Türk felsefesi, Türk-İslam felsefesi, Turkish philosophy, Turkish-Islamic philosophy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, 19. yüzyıl Osmanlı aydınlarından Ali Suavi'nin düşünsel yönelimlerini hem yaşadığı dönemdeki siyasal ve toplumsal bağlam içinde, hem de II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinde ortaya çıkan tarihsel, ideolojik ve kültürel temsilleri çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. Suavi'nin siyaset, din, toplum gibi temel meseleler etrafında geliştirdiği fikirlerin, yalnızca kendi döneminde değil, Türkiye'nin sonraki yüzyılında da farklı ideolojik yapılar tarafından nasıl yeniden yorumlandığı ve değişen politik atmosferin toplumun felsefi düşünce ve aktörlerini ele alma şekillerine nasıl etki ettiği bu çalışmanın temel inceleme alanını oluşturmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde Suavi'nin hayatı, temel fikirsel duruşu ve Osmanlı entelektüel çevresindeki yeri açıklanmıştır. İkinci bölümde ise Suavi'nin çağdaşlarıyla kurduğu düşünsel ilişkiler, Osmanlı'da gelişmekte olan modernleşme hareketleri ile etkileşimi ve Tanzimat sonrası oluşan siyasal atmosferdeki konumu ondan bahseden eserler aracılığı ile ayrıntılı biçimde tartışılmıştır. Bu bağlamda Suavi'nin Batı karşıtı tutumu, halk merkezli yaklaşımı ve İslami referanslarla şekillenen düşünsel yönelimi; Namık Kemal, Şinasi ve Ziya Paşa gibi diğer aydınlarla benzerlik ve farklılıkları üzerinden değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise, Cumhuriyet'in ilk yıllarından günümüze kadar olan süreçte Suavi'ye atfedilen anlamlar; siyasi gelişmeler, tarih yazımı pratikleri ve ideolojik yaklaşımlar bağlamında ve ondan bahseden eserler aracılığı ile karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Çalışma genel olarak, Ali Suavi'nin yalnızca tarihsel bir aktör değil, aynı zamanda Türkiye'de değişen siyasal ve kültürel ihtiyaçlara göre sürekli yeniden inşa edilen ideolojik bir figür olduğunu göstermektedir. Suavi'nin bir düşünür olarak değil, çoğu zaman ideolojik bir sembol olarak temsil edilmesi, Türkiye'de tarihsel figürlerin nasıl seçmeci biçimde işlevselleştirildiğini anlamak açısından çarpıcı bir örnek sunmaktadır. Bu bağlamda tez, Türkiye'de tarihsel ve felsefi bir figür olan Ali Suavi'nin temsil biçimlerine, toplumda değişen ideolojik zeminin felsefi yazımın yönlendirici doğasına ve düşünce tarihindeki kırılmalara dair özgün bir perspektif sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to examine the intellectual orientations of Ali Suavi, one of the leading Ottoman intellectuals of the 19th century, both within the political and social context of his own time and within the historical, ideological, and cultural representations that emerged during the Second Constitutional Era and the Republican period. The study primarily investigates how Suavi's ideas on politics, religion, and society were not only interpreted in his own time but also reinterpreted by different ideological frameworks throughout the following century in Turkey, and how the changing political atmosphere influenced the ways in which society perceived and engaged with philosophical thought and intellectual figures. The first chapter presents Suavi's life, his main intellectual stance, and his place within the Ottoman intellectual environment. The second chapter discusses in detail his intellectual interactions with his contemporaries, his engagement with the modernization movements developing in the Ottoman Empire, and his position within the political atmosphere after the Tanzimat, based on the works that referred to him. In this context, Suavi's anti-Western stance, his populist approach, and his intellectual orientation shaped by Islamic references are evaluated through a comparison of similarities and differences with other intellectuals of the era such as Namık Kemal, Şinasi, and Ziya Pasha. The third chapter analyzes comparatively the meanings attributed to Suavi from the early years of the Republic to the present, focusing on political developments, historiographical practices, and ideological approaches, again through the works in which he is discussed. Overall, this study demonstrates that Ali Suavi was not merely a historical actor, but rather an ideological figure continuously reconstructed in line with Turkey's changing political and cultural needs. His representation not primarily as a thinker but often as an ideological symbol provides a striking example of how historical figures in Turkey have been selectively instrumentalized. In this respect, the thesis offers an original perspective on the modes of representation of Ali Suavi as a historical and philosophical figure, on the guiding role of shifting ideological grounds in intellectual writing, and on the continuities and ruptures in the history of thought.
Benzer Tezler
- II. Meşrutiyet ve Cumhuriyet Döneminde Dersim (1908-1938)
Dersim during the II. Constitutionalism and Republican Period (1908-1938)
HASAN HAKAN ULUTİN
Doktora
Türkçe
2016
Türk İnkılap TarihiMarmara ÜniversitesiTürk Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ALİ SATAN
- II. Meşrutiyet Dönemi sıbyan/iptidai ve rüştiye mekteplerinde ahlâk eğitim ve öğretimi
Moral education in primary and secondary education during second Meşrutiyet
MUHAMMED ALİ YAZIBAŞI
- Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Maneviyat-ı Askeriyye kitapları
The books of Military morality from Ottoman Empire to the Republic
ALİ ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk İnkılap TarihiYıldız Teknik ÜniversitesiAtatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FATMA GÜL DEMİREL
- Cumhuriyet Döneninde dini düşüncenin modernleşme süreci
Başlık çevirisi yok
İBRAHİM ETHEM AYDIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
DinCelal Bayar ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ GALİP ALÇITEPE