Bedensel belirti bozukluğu olan ergenlerde zihinselleştirme, kimlik algısı, duygu düzenleme güçlükleri ve ebeveyn duygusal erişilebilirlik düzeylerinin incelenmesi
An examination of mentalization, identity perception, emotion regulation difficulties, and parental emotional availability in adolescents with somatic symptom disorder
- Tez No: 983102
- Danışmanlar: PROF. DR. NURULLAH BOLAT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Bedensel belirti bozukluğu, zihinselleştirme, kimlik algısı, duygu düzenleme güçlüğü, ebeveyn duygusal erişilebilirlik, Somatic symptom disorder, mentalization, identity perception, emotion regulation difficulties, parental emotional availability
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GİRİŞ ve AMAÇ: Bedensel belirti bozukluğu, ergenlik döneminde sık karşılaşılan ve çoğu zaman psikososyal zorluklarla iç içe seyreden“buzdağının görünmeyen kısmı”olarak da tanımlanabilecek psikiyatrik bir tablodur. Ergenlik; kimlik gelişimi, duygu düzenleme kapasitesi, ebeveyn-çocuk ilişkileri ve zihinselleştirme becerilerinin hızla şekillendiği kritik bir dönem olduğundan, bu alanlardaki kırılganlıklar bedensel belirti bozukluğuna yatkınlığı arttırabilmektedir. Bu çalışma ergenlerde zihinselleştirme kapasitesi, kimlik algısı, duygu düzenleme güçlükleri ve ebeveyn duygusal erişilebilirliği ile bedensel belirti bozukluğu arasındaki ilişkileri kapsamlı biçimde incelemeyi amaçlamıştır. YÖNTEM: Araştırma örneklemi, bedensel belirti bozukluğu tanısı alan 60 ergen ile benzer yaş ve cinsiyette 60 sağlıklı ergenden oluşan 120 katılımcı ile yürütülmüştür. Tüm katılımcılara; Yansıtıcı İşleyiş Ölçeği, Kimlik Gelişimi Değerlendirme Ölçeği, Duygu Düzenleme Güçlüğü Ölçeği-Kısa form ve Ebeveyn Duygusal Erişilebilirlik Ölçeği uygulanmıştır. Grup karşılaştırmaları için bağımsız örneklem t-testleri, ilişkileri incelemek için pearson korelasyonları, yordayıcı etkileri değerlendirmek amacıyla tekli ve çoklu regresyon analizleri kullanılmıştır. BULGULAR: Klinik grubun zihinselleştirme düzeylerinin sağlıklı akranlara göre anlamlı olarak daha düşük, kimlik sürekliliği ve tutarlılığı puanlarının daha zayıf, duygu düzenleme güçlüğü puanlarının belirgin biçimde daha yüksek olduğu ve ebeveyn duygusal erişilebilirliğin klinik grupta anlamlı derecede daha düşük olduğu saptanmıştır. Bedensel belirti bozukluğu ile istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanan değişkenlerin bir arada değerlendirildiği nihai çoklu regresyon modelinde ise duygu düzenleme güçlüğü, bedensel belirti bozukluğunu anlamlı düzeyde yordayan temel değişken olarak öne çıkmıştır. SONUÇ: Bu çalışma, bedensel belirti bozukluğu olan ergenlerde zihinselleştirme kapasitesi, kimlik algısı ve duygu düzenleme alanlarındaki güçlüklerin klinik açıdan önemli bileşenler olduğunu göstermektedir. Ebeveyn duygusal erişilebilirliğinin ilişkisel bir belirleyici olarak öne çıkması, semptom odaklı yaklaşımların ötesinde aile temelli, duygu düzenlemeyi güçlendiren ve kimlik gelişimini destekleyen bütüncül müdahalelerin gerekliliğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
INTRODUCTION: Somatic symptom disorder is a psychiatric condition frequently encountered during adolescence and can be described as“the unseen part of the iceberg,”often intertwined with psychosocial difficulties. Adolescence is a critical developmental period in which identity formation, emotion regulation capacities, parent–child relationships, and mentalization abilities rapidly evolve; therefore, vulnerabilities in these domains may increase susceptibility to somatic symptom disorder. This study aimed to comprehensively examine the relationships between mentalization capacity, identity perception, emotion regulation difficulties, parental emotional availability, and somatic symptom disorder in adolescents. METHOD: The study sample consisted of 120 participants, including 60 adolescents diagnosed with somatic symptom disorder and 60 healthy adolescents matched for age and gender. All participants completed the Reflective Functioning Questionnaire, the Identity Development Assessment Scale, the Difficulties in Emotion Regulation Scale–Short Form, and the Parental Emotional Availability Scale. Independent samples t-tests were conducted for group comparisons, Pearson correlations were used to examine associations among variables, and simple and multiple regression analyses were performed to assess predictive effects. RESULTS: The clinical group demonstrated significantly lower mentalization levels, weaker identity continuity and coherence scores, markedly higher emotion regulation difficulty scores, and significantly lower parental emotional availability compared to their healthy peers. In the final multiple regression model, which included variables that showed statistically significant associations with somatic symptom disorder, emotion regulation difficulty emerged as the primary predictor of somatic symptom disorder. CONCLUSION: This study demonstrates that difficulties in mentalization capacity, identity perception, and emotion regulation are clinically significant components among adolescents with somatic symptom disorder. The emergence of parental emotional availability as a relational determinant highlights the need for holistic, family-based interventions that go beyond symptom-focused approaches and instead strengthen emotion regulation and support healthy identity development.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde interosepsiyonun yeme davranışları ve kronotip ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between interoception, eating behaviors, and chronotype in children and adolescents with attention deficit hyperactivity disorder
ZELİHA ÇETİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Psikiyatriİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ YAVUZ MERAL
- Fonksiyonel gastrointestinal hastalığı olan ergenlerde somatizasyon şiddeti, psikiyatrik komorbidite ve yaşam kalitesinin incelenmesi
Investigation of somatization severity, psychiatric comorbidity and quality of life in adolescents with functional gastrointestinal disorders
ÖZLEM ARDIÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriKocaeli ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER KARDAŞ
- 2023 Şubat Türkiye depremi'nde yakınlarını kaybeden çocuk ve ergenlerde uzamış yas bozukluğu sıklığı ve yordayıcılarının araştırılması
Investigation of the prevelance and predictors of prolonged grief disorder in children and adolescents who lost relatives in the february 2023 Turkey earthquake
YAHYA ESAD ÖZDEMİR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Psikiyatriİstanbul ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İLYAS KAYA
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu alt tipleri ile cinsiyet ve davranışsal özellikler arasındaki ilişkinin klinik dışı bir grupta değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
BERİL TAŞKIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
PsikiyatriMarmara ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YANKI YAZGAN
- Okul reddi olan çocuk ve ergenlerin ailesel özellikleri
Familial features of children and adolescents with school refusal
MUSTAFA KAYHAN BAHALI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıÇukurova ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞEGÜL YOLGA TAHİROĞLU