Obeziteli bireylerde Homa-IR, Homa c-peptid, QUICKI, trigliserid-glukoz indekslerinin insülin direnci ve abdominal yağlanmayı öngörme gücünün karşılaştırılması
Comparison of the predictive powers of Homa-IR, Homa c-peptide, QUICKI, and triglyceride-glucose index for insulin resistance and abdominal fat in obese individuals
- Tez No: 983103
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET SARGIN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: HOMA C-peptid, HOMA-IR, İnsülin direnci, QUICKI, TyG indeksi, HOMA C-peptide, HOMA-IR, Insulin resistance, QUICKI, TyG index
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Medeniyet Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Obezite, tüm dünyada prevalansı giderek artan, metabolik ve kardiyovasküler risklerin gelişiminde önemli rol oynayan kronik bir hastalıktır. Obeziteli bireylerde sık görülen insülin direnci, glukoz metabolizmasının bozulmasına yol açarak tip 2 diyabet, dislipidemi ve metabolik sendrom gibi ek sağlık sorunlarının ortaya çıkmasına zemin hazırlar. Altın standart yöntem olan öglisemik-hiperinsülinemik klemp testi yüksek maliyet ve uygulama zorlukları nedeniyle rutin klinik kullanım için uygun değildir. Bu durum, basit ve erişilebilir biyokimyasal göstergelere dayalı insülin direnci indekslerinin önemini artırmıştır. Çalışmamızda HOMA-IR, HOMA c-peptid, QUICKI ve TyG indeksi gibi yaygın kullanılan indekslerin arasındaki ilişkilerin incelemesi ve abdominal obezitenin değerlendirilmesinde bu indekslerin prediktif değerinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırma retrospektif ve kesitsel nitelikte olup, 2025 yılı Ocak–Eylül döneminde Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın Şehir Hastanesi Obezite Polikliniğine başvuran 18–65 yaş arası, VKİ ≥25 kg/m² olan toplam 250 bireyin verileri incelenmiştir. Antropometrik ölçümler, biyokimyasal parametreler ve biyoelektrik empedans yöntemi ile elde edilen abdominal yağ yüzdesi analizlere dahil edilmiştir. Verilerin dağılımı uygun testlerle değerlendirildikten sonra Spearman korelasyonu, ROC analizi ve çoklu lineer regresyon yöntemleri kullanılmış; ROC analizlerinde Youden indeksi ile cut-off değerleri hesaplanmıştır. Normallik göstermeyen veriler regresyon öncesinde uygun dönüşümlerle normalize edilmiştir. Çalışmada bel çevresi ve abdominal yağ yüzdesi hem HOMA-IR hem de HOMA C-peptid ile orta düzeyde pozitif, QUICKI ile güçlü negatif ilişkiler göstermiş; TyG indeksi ise zayıf ancak anlamlı korelasyon sunmuştur. İndeksler arasındaki ilişkilere bakıldığında HOMA-IR ve HOMA C-peptid'in insülin direncini en uyumlu şekilde yansıtan parametreler olduğu belirlenmiştir. ROC analizinde en yüksek tanısal doğruluk HOMA C-peptid ile elde edilmiş, TyG indeksi orta düzeyde performans göstermiştir. Çoklu regresyon analizlerinde abdominal yağlanmayı en güçlü belirleyen değişkenin BMI olduğu; HOMA C-peptid ve TyG indeksinin modele bağımsız katkı sunduğu gösterilmiştir. HOMA-IR ve HOMA C-peptid birlikte modele dahil edildiğinde açıklayıcılık en yüksek düzeye ulaşmıştır. Bel çevresini açıklayan modellerde ise HOMA-IR ve QUICKI anlamlı bağımsız etkiler sunmuştur. Sonuç olarak insülin direncinin değerlendirilmesinde tek bir parametre yeterli değildir; HOMA-IR ve özellikle daha stabil bir belirteç olan HOMA C-peptid birlikte kullanıldığında metabolik riski daha doğru yansıtmaktadır. Bel çevresi ile abdominal yağ yüzdesinin güçlü ilişkisi doğrulanmış olsa da, BIA temelli abdominal yağ yüzdesinin bel çevresinin yerini alabilmesi için daha büyük ve çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Obesity is a chronic disease with an increasingly rising prevalence worldwide and plays a major role in the development of metabolic and cardiovascular risks. Insulin resistance, which is frequently observed in individuals with obesity, leads to impaired glucose metabolism and paves the way for additional health problems such as type 2 diabetes, dyslipidemia, and metabolic syndrome. The gold-standard method, the euglycemic–hyperinsulinemic clamp test, is not suitable for routine clinical use due to its high cost and operational complexity. This has increased the importance of insulin resistance indices based on simple and accessible biochemical markers. This study aimed to examine the relationships among commonly used indices such as HOMA-IR, HOMA c-peptide, QUICKI, and the TyG index, and to investigate their predictive value in the assessment of abdominal obesity. The research was retrospective and cross-sectional in nature, and included data from a total of 250 individuals aged 18–65 years with a BMI ≥25 kg/m² who presented to the Obesity Outpatient Clinic of Göztepe Prof. Dr. Süleyman Yalçın City Hospital between January and September 2025. Anthropometric measurements, biochemical parameters, and abdominal fat percentage measured by bioelectrical impedance analysis (BIA) were included in the analyses. After assessing data distribution using appropriate tests, Spearman correlation, ROC analysis, and multiple linear regression methods were applied; cut-off values in ROC analyses were calculated using the Youden index. Non-normally distributed variables were normalized with appropriate transformations prior to regression analyses. In the study, both waist circumference and abdominal fat percentage exhibited moderate positive correlations with HOMA-IR and HOMA-C-peptide, strong negative correlations with QUICKI, and weak yet statistically significant correlations with the TyG index. Examination of relationships among the indices showed that HOMA-IR and HOMA c-peptide were the parameters most consistently reflecting insulin resistance. ROC analysis demonstrated that the highest diagnostic accuracy was obtained with HOMA c-peptide, while the TyG index showed moderate performance. Multiple regression analyses revealed that BMI was the strongest determinant of abdominal adiposity, while HOMA c-peptide and the TyG index provided independent contributions to the model. When HOMA-IR and HOMA c-peptide were included together, the explanatory power reached its highest level. In the models predicting waist circumference, HOMA-IR and QUICKI demonstrated significant independent effects. In conclusion, a single parameter is not sufficient for the evaluation of insulin resistance; using HOMA-IR together with HOMA c-peptide—which is a more stable indicator—provides a more accurate reflection of metabolic risk. Although the strong relationship between waist circumference and abdominal fat percentage was confirmed, larger and multicenter studies are needed for BIA-based abdominal fat percentage to replace waist circumference in clinical practice.
Benzer Tezler
- Obeziteli bireylerde ve sağlıklı gönüllülerdemots-c peptit düzeylerinin karşılaştırılması ve MOTS-C peptit düzeyleri ile inflamasyon, insülin direnci ve endotel fonksiyonu arasındaki ilişkinin araştırılması
Comparative analysis of MOTS-C peptide levels in individuals with obesity and healthybody weigth, and investigation of the correlation between MOTS-C peptide levels,inflammation, insulin resistance, and endothelial function
DUYGU YILDIZ ÖZKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CEM HAYMANA
- Obez bireylerde insülin direncinin belirlenmesinde C-peptit ve C-peptit indeksi kullanılabilir mi?
Can c-peptide and c-peptide index be used to determine insulin resistance in obese individuals?
BURCU DOMAÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıklarıİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT CAN
- 10-18 yaş arası D vitamini eksikliği olan obez adolesanlarda 2000 IU/gün D vitamini tedavisinin insülin direnci ve kardiyovasküler risk parametreleri üzerine etkisi
The effect of 2000 IU/day vitamin D supplementation on insulin resistance and cardiovasculer risk parameters in vitamin D deficient obese adolescents
MELİHA ESRA BİLİCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık BakanlığıÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞENAY SAVAŞ ERDEVE
- Sağlıklı, obez ve prediyabetik obez çocuklarda asprosin, neudesin, r-spondin, adropin molekül seviyeleri: İnsülin direnci ve beta hücre rezervi ile ilişkilerinin değerlendirilmesi
Serum asprosin, neudesin, r-spondin, adropin levels in healty, obese and prediabetic obese children: Their association with insulin resistance and beta cell reserve
FATIMA BETÜL NOGAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
BiyokimyaSakarya ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDEM ÇOKLUK
- Obez bireylerde metabolik fenotipi etkileyen faktörler
Factors affecting metabolic phenotype in obese individuals
BURCU GÜVEN KACIROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile Hekimliğiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HACER HİCRAN MUTLU