Azerbaycan dilinde doğal dil işleme : Metin analizi ve yapay zeka uygulamaları
Natural language processing in azerbaijani: Text analysisand artificial intelligence applications
- Tez No: 983222
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜM KAYABAŞI KORU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ostim Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yazılım Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Yazılım Mühendisliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Azerbaycan Türkçesi dilinde metin sınıflandırması ve duygu analizi yapmak amacıyla BERT tabanlı bir model geliştirilmiştir. Model, doğal dil işleme (NLP) alanında kullanılan Transformer tabanlı modeller arasında yer almakta olup, metinlerin pozitif, negatif ve nötr duygu sınıflarına ayrılmasını hedeflemektedir. Çalışmanın amacı, Azerbaycan Türkçesi'nde kullanılan dilin morfolojik zenginliğini ve yerel ifadeleri dikkate alarak, mevcut duygu analizi ve metin sınıflandırma tekniklerini iyileştirmektir. Çalışmada, Azerbaycan Türkçesi verisi ile eğitilen modelin fine-tuning işlemi gerçekleştirilmiş ve model, BERT'in pre-trained versiyonundan faydalanılarak eğitim sürecine tabi tutulmuştur. Eğitim sırasında, doğruluk, precision, recall, ve F1 skoru gibi performans metrikleri kullanılarak modelin başarısı değerlendirilmiştir. Modelin doğruluğu %96 civarında elde edilmiştir, F1 skoru ise %95 olarak hesaplanmıştır. Model, pozitif ve negatif sınıflarda yüksek doğrulukla çalışmış, ancak yerel ifadeler ve morfolojik yapılar nedeniyle bazı sınıflandırma hataları da gözlemlenmiştir. Sonuç olarak, bu çalışma, Azerbaycan Türkçesi üzerine yapılan duygu analizi görevlerinde etkili bir model geliştirdiğini göstermekte olup, dilin morfolojik ve semantik yapılarının dikkate alınmasının önemini vurgulamaktadır. Gelecek çalışmalarda, daha geniş veri setleri ve yerel dil özelliklerine özel modellerin geliştirilmesi, modelin doğruluğunu ve genel performansını daha da artıracaktır.
Özet (Çeviri)
In this study, a BERT-based model was developed for text classification and sentiment analysis in the Azerbaijani Turkish language. The model is among the Transformer-based models used in the field of natural language processing (NLP) and aims to classify texts into positive, negative and neutral sentiment classes. The aim of the study is to improve existing sentiment analysis and text classification techniques by taking into account the morphological richness and local expressions of the language used in Azerbaijani Turkish. In the study, the model trained with Azerbaijani Turkish data was fine-tuned and the model was subjected to the training process using the pre-trained version of BERT. During training, the success of the model was evaluated using performance metrics such as accuracy, precision, recall, and F1 score. The accuracy of the model was obtained around 96%, and the F1 score was calculated as 95%. The model worked with high accuracy in positive and negative classes, but some classification errors were also observed due to local expressions and morphological structures. In conclusion, this study demonstrates that an effective model has been developed for sentiment analysis tasks on Azerbaijani Turkish, and emphasizes the importance of considering the morphological and semantic structures of the language. In future studies, the development of models specific to larger data sets and local language features will further increase the accuracy and overall performance of the model.
Benzer Tezler
- Açık kaynak istihbaratı için metin madenciliği teknikleri kullanılarak insan duygularının analizi
Analysis of human emotions using text mining techniques for open-source intelligence
SHAHIN AHMADOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolMilli Savunma ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYTUĞ BOYACI
- Van Küresin ağzı
Van Küresi̇n di̇alect
ŞAHAP BULAK
Doktora
Türkçe
2015
Dilbilimİnönü ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM DEMİREL DÖNMEZ
- Dîvânu Lugâti't-Türk'te yer alan fiillerin Türkiye Türkçesi ve Azerbaycan Türkçesi söz varlığıyla karşılaştırmalı incelenmesi
A comparative examination of the verbs in Divânu Lugâti't-Türk with Turkish Turkish and Azerbaijan Turkish vocabulary
BUKET ERDOĞMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıAydın Adnan Menderes ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET NAHMEDOV
- Dil becerilerinin değerlendirilmesinde dil ve konuşma terapistlerinin dil örneği analizi yöntemini kullanma durumlarının incelenmesi
Investigation of the use of language learning analysis method of language and speech therapists in the assessment of language skills
NURİYYA NOVRUZOVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Sağlık EğitimiÜsküdar ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET KONROT
- Nasır Menzuri hayatı, edebî kişiliği ve Karaçuha romanı
Nasir Menzuri his life, literary personality and Karaçuha novel
NAZANIN ZOLFAGHARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Türk Dili ve EdebiyatıEge ÜniversitesiTürk Dünyası Edebiyatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. METİN ARIKAN