Türkiye'nin Avrupa Birliği ile ticaretinin gelişimi
Development of Turkey's trade with European Union
- Tez No: 983660
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET DEMİRAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Uluslararası İlişkiler, Uluslararası Ticaret, Economics, International Relations, International Trade
- Anahtar Kelimeler: Avrupa Birliği, mal ticareti, ihracat, ithalat, Türkiye, European Union, goods trade, export, import, Türkiye
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
1980'li yılların başından itibaren ithal ikameci sanayileşme stratejisinden ihracata yönelik sanayileşme politikalarına geçen Türkiye'nin ticareti yıllar itibariyle artmıştır. Bu süreçte, artan küreselleşme sürecinin de etkisiyle, Türkiye'nin dünya ekonomileri ile entegrasyonu sadece ticari olarak değil sosyokültürel ve siyasi alanlarda da gelişme göstermiştir. Küresel düzeyde çok yönlü olarak gelişen ileri bölgesel entegrasyonların en önemli örneği Avrupa Birliği'dir. İkinci Dünya Savaşı sonrası dönemde Belçika, Fransa, Almanya, İtalya, Lüksemburg ve Hollanda'nın öncülüğünce başlayan ve 2025 yılı sonu itibariyle 27 üye ülkeye sahip olan Avrupa Birliği günümüzde dünyanın en geniş üretim, yatırım ve ticaret merkezlerinden biri durumuna gelmiştir. Türkiye'nin halen devam eden Avrupa Birliği tam üyelik müzakere sürecinde tarihsel olarak bazı sorunlar yaşansa da Türkiye ve Avrupa Birliği ülkeleri arasındaki ekonomik ilişkiler nispeten istikrarlı bir gelişme göstermektedir. Türkiye ve Avrupa Birliği ülkeleri arasındaki özellikle ticari ilişkilerin gelişiminde 1996 yılından itibaren fiilen uygulanan Gümrük Birliği süreci etkili olmuştur. Bu çalışmada, Türkiye ile Avrupa Birliği ülkeleri arasında gerçekleşen ikili mal ticaretinin gelişim trendleri, Gümrük Birliği öncesi ve sonrası ihracat ve ithalat verileri karşılaştırılarak incelenmektedir. Bu kapsamda, Avrupa Birliği'nin bir bütün olarak tarihsel süreçte Türkiye'nin temel ticaret partneri olmaya devam ettiği ancak halen bu ticaret gelişiminin ithalat ağırlıklı olduğu görülmektedir. Bununla birlikte, bu genel eğiliminin ülke örneklerinde ciddi farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Sonuç olarak, Türkiye'nin özellikle yüksek yurtiçi katma değerli orta ve yüksek teknolojik mallarda artan ticari rekabetçiliğinin devam etmesi durumunda Avrupa Birliği ile olan ticaretinin istikrarlı bir biçimde dengelenme potansiyeli bulunmaktadır. Bu potansiyelin gerçekleştirilmesi, Türkiye ve Avrupa Birliği ülkeleri arasında sadece ticari ve ekonomik ilişkileri değil aynı zamanda diğer tam üyelik müzakere alanlarındaki ilişkilerin de sağlamlaştırılmasına katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
Since its shift from the import-substitution industrialization strategy to export-oriented industrialization policies in the early 1980s, Türkiye's trade has increased over the years. During this period, and under the influence of growing globalization, Türkiye's integration with global economies has progressed not only commercially but also in sociocultural and political contexts. The European Union is a well-known example of advanced regional integration, developing in multiple ways at the global level. Launched in the post-World War II era under the leadership of Belgium, France, Germany, Italy, Luxembourg, and the Netherlands, the European Union, with its 27 member states by the end of 2025, has now become one of the world's largest centres of production, investment, and trade. While Türkiye's ongoing negotiations for full membership in the European Union have historically faced some challenges, economic relations between Türkiye and the European Union have shown relatively stable development. The Customs Union process, implemented effectively since 1996, has been particularly influential in the development of trade relations between Türkiye and the European Union. In this study, the development trends of bilateral goods trade between Türkiye and the European Union countries are examined by comparing export and import data before and after the Customs Union. In this context, the European Union as a whole has historically remained Türkiye's main trading partner, but this trade development remains import-dominated. However, this general trend has been found to vary significantly across countries. Consequently, Turkey's trade with the European Union has the potential to be balanced steadily if its trade competitiveness, particularly in high domestic value-added medium- and high-technology goods, continues. Realizing this potential will contribute not only to strengthening trade and economic relations between Türkiye and the European Union but also to strengthening relations in other areas of full membership negotiations.
Benzer Tezler
- Türkiye'nin Avrupa Birliği ile olan endüstri-içi ticareti
Turkey European intra-industry trade
OĞUZ ÖCAL
- Türkiye ile Avrupa Birliği arasında hizmet ticaretinin karşılıklı olarak serbestleştirilmesi
Mutual liberalisation of services trade between Turkey and European Union
BAŞAR ERGÜN
Doktora
Türkçe
2009
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiAvrupa Birliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜLYA BAYKAL
- Endüstri - içi ticaret kavramı: Nedenleri, ölçüm yöntemleri ve Türkiye ile AB arasında endüstri - içi ticaretin gelişimi (2004 - 2014)
Intra - industry trade concept: Reasons , measurement methods and intra - industry trade between the EU and Turkey's development (2004 - 2014)
AYŞE ÖZGE DİKEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
EkonomiKaramanoğlu Mehmetbey Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BÜLENT DARICI
- Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne entegrasyon sürecinde deniz ticaret politikası
Turkish seaborn trade in the process to the integration to the European Union
AHMET TAĞMAÇ
- Türkiye-AT Gümrük Birliği'nin yabancı sermaye üzerindeki etkileri
The Effects of Turkey-EC customs union foreign investment
ÖMÜR YAŞAR SAATÇIOĞLU