Futbol endüstrisinde güç ilişkileri: Ekonomik coğrafi bir analiz
Power relations in the football industry: An economic geographical analysis
- Tez No: 983676
- Danışmanlar: PROF. DR. YİĞİT EVREN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Şehircilik ve Bölge Planlama, Urban and Regional Planning
- Anahtar Kelimeler: Ekonomik coğrafya, Güç ilişkileri, Economic geography, Power relations
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Şehir Planlama Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tez, futbol endüstrisinin dinamik ve çok aktörlü yapısını güç ve mekânsal ilişkiler çerçevesinde ele alır. Futbol endüstrisi kulüpler, futbolcular, taraftarlar, medya şirketleri ve sponsorlar gibi iktisadi aktörlerin yanı sıra FIFA, UEFA ve yerel federasyonlar gibi düzenleyici aktörleri içeren karmaşık bir ilişkisel ağ içinde işler. Bu ağdaki her bir aktörün konumu ve etkisi, kaynakları harekete geçirme, güce aracılık etme ve ilişkisel etkiler yaratma kapasitesine bağlı olarak şekillenir. Farklı mekânsal ölçeklerde örgütlenen bu yapı, güç ve mekân arasındaki karşılıklı ilişkiyi anlamlandırmak ve analiz etmek için önemli bir örnek teşkil eder. Tez, futbol endüstrisindeki aktörler arasındaki güç dinamiklerinin mekânsal bağlamdaki tezahürlerini ve iktisadi sonuçlarını, Yeung'un (2005,2024) ilişkisel geometriler kavramı çerçevesinde inceler. Bu çalışma, futbol endüstrisi örneği üzerinden Yeung'un ilişkisel geometriler kavramını operasyonelleştirerek, güç ilişkilerinin mekânsal olarak nasıl kurulduğunu ve yeniden üretildiğini somut bir ampirik bağlamda görürünür kılar. Böylece ekonomik coğrafya literatürüne katkı sunar. Araştırmada, karma yöntem benimsenmiş; lig coğrafyasına dair uzun dönemli nicel eğilimler, aktörlerle gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen nitel verilerle birlikte değerlendirilmiştir. Bulgular, bazı kulüplerin zaman içinde güç ve ölçek avantajlarını besleyen belirli yapılara daha elverişli biçimde yerleştiğini; diğer kulüplerin ise daha sınırlı kaynaklar ve daha kırılgan bağlamsal koşullar nedeniyle çevresel bir konumda kaldığını gösterir. Bu farklılaşma, aktörler arasındaki belirli ilişkisel tamamlayıcılık ve özgüllük biçimlerinin zaman içinde avantajı pekiştiren çeşitli nedensel süreçler üretmesinden beslenir. Analiz, bu yapıların erken dönemde güçlenen belirgin bir patika bağımlılığı içinde sürdüğünü ortaya koyar.
Özet (Çeviri)
The study examines the dynamic and multi-actor structure of the football industry within the framework of power and spatial relations. The football industry operates within a complex relational network that includes economic actors such as clubs, players, fans, media companies, and sponsors, as well as regulatory actors such as FIFA, UEFA, and local federations. The position and impact of each actor in this network is shaped by their capacity to mobilize resources, mediate power, and create relational effects. This structure, organized across different spatial scales, provides an illustration for understanding and analyzing the interrelationship between power and space. The study examines the manifestations of power dynamics among actors in the football industry within a spatial context, and their economic consequences, within the framework of Yeung's (2005, 2024) concept of relational geometries. By operationalizing Yeung's concept of relational geometries through the example of the football industry, this study makes the spatial construction and reproduction of power relations visible in a concrete empirical context. It thus contributes to the economic geography literature. A mixed-methods approach was adopted in the research; long-term quantitative trends in league geography were evaluated alongside qualitative data obtained from interviews with actors. The findings show that some clubs have settled in a more favorable position over time, in certain structures that foster power and scale advantages, while other clubs have remained in a peripheral position due to more limited resources and more fragile contextual conditions. This divergence is driven by specific relational complementarities and specificities among actors that produce various causal processes over time that reinforce their advantage. The analysis shows that these structures persist within a clear path dependency that strengthened in the early period.
Benzer Tezler
- Türkiye profesyonel futbol kulüplerinin kurumsallaşması
Institutionali̇zation of professional football clubs in Turkey
YETER AYTÜL DAĞLI EKMEKÇİ
- Development of polymer based fibers with photovoltaic effect
Fotovoltaik etki oluşturan polimerik liflerin geliştirilmesi
KÜBRA İLGEN
Yüksek Lisans
İngilizce
2011
Polimer Bilim ve Teknolojisiİstanbul Teknik ÜniversitesiPolimer Bilim ve Teknolojisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ DEMİR
- Futbol endüstrisinde markalaşma ve bir ulusal futbol takımı analizi
Branding in football industry and analysis of a football team
EBRU GÖZCÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Halkla İlişkilerMarmara Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELDA CİNMAN ŞİMŞEK
- Futbol endüstrisinde sportif başarı ile finansal performans arasındaki ilişkinin analizi ve Türkiye uygulaması
An analysis of relationship between sporting success and financial performance in football industry, the case of Turkey
AYŞEGÜL GÜNGÖR
- Futbol endüstrisinde markalaşmanın Türkiye ve Avrupa'daki profesyonel futbol kulüplerinin ekonomik yapılarına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of economic structure of football and Turkey in europe industry brandi̇ng on professional football clubs
OLCAY ENGİN ELBİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
SporMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HACELET MOLLAOĞULLARI