Kardiyoloji polikliniğine başvuran hastaların birinci derece yakınlarının kardiyovasküler hastalık risk farkındalığının değerlendirilmesi
Evaluation of cardiovascular disease risk awareness of first-degree relatives of patients applying to the cardiology outpatient clinic
- Tez No: 983743
- Danışmanlar: PROF. DR. NİMET OVAYOLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Kardiyovasküler hastalık, Risk farkındalığı, Hasta yakınları, Hemşirelik, Cardiovascular disease, Risk awareness, Family members, Nursing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sanko Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, kardiyoloji polikliniğine başvuran hastaların birinci derece yakınlarının kardiyovasküler hastalık risk farkındalığının değerlendirilmesi amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte olan bu çalışma, Nisan-Mayıs 2025 tarihleri arasında bir üniversite hastanesine başvuran ve Güç Analizi ile belirlenen 106 birey ile yürütüldü. Araştırmanın verileri, Soru Formu ve Kardiyovasküler Hastalık Risk Farkındalığı Değerlendirme Ölçeği (KHRFDÖ) kullanılarak toplandı. Ölçeğin ilk sekiz maddesi bilgi sorusu olup, diğer 14 maddesi üç alt boyuttan oluşmaktadır. Ölçekten en düşük 14, en yüksek 56 puan alınabilmektedir, ölçek toplam ve alt boyut puanlarının yükselmesi kardiyovasküler hastalıklara yönelik farkındalığın arttığını göstermektedir. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız gruplar arasındaki farklar için parametrik testler, ikili grup karşılaştırmalarında bağımsız gruplar için t-testi, ikiden fazla grup karşılaştırmalarında ise tek yönlü varyans analizi kullanıldı. Araştırma bulgularına göre katılımcıların yaş ortalamasının 34,0±11,0 olduğu, KHRFDÖ toplam puan ortalamasının 32,1±6,8 algılanan kalp krizi/inme riski alt boyut puan ortalamasının 15,6±4,2, sağlıklı beslenme niyetleri alt boyut puan ortalamasının 10,9±2,4, algılanan faydalar ve değişime yönelik niyetler alt boyut puan ortalamasının 4,9±1,3, bilgi düzeyi puan ortalamasının ise 6,7±1,6 olduğu tespit edildi. KHRFDÖ puanının genel olarak orta düzeyde olduğu, medeni durum ile sağlıklı beslenme niyetleri ve algılanan faydalar ve değişime yönelik niyetler alt boyut puanları arasında, çocuğu olmayan ve eğitim düzeyi lise ve üzeri olan katılımcılar ile sağlıklı beslenme niyetleri alt boyutu arasında, düzenli egzersiz yapanlar ile sağlıklı beslenme niyetleri alt boyut puan ortalamaları arasında, kronik hastalığı olanlar ile algılanan faydalar ve değişime yönelik niyetler alt boyut puan ortalamaları arasında anlamlı düzeyde fark olduğu saptandı. Yaş ile BKİ arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulunduğu ancak, yaş ve BKİ değişkenlerinin, KHRFDÖ'yü yordamada yetersiz olduğu belirlendi. Sonuç olarak, KHRFDÖ puanının genel olarak orta düzeyde ve risk farkındalığının bireysel ve ailesel sağlık öyküsü ile yakından ilişkili olduğu belirlendi. Bu doğrultuda farkındalığı artırmaya yönelik yapılandırılmış eğitim ve danışmanlık programlarının yaygınlaştırılması ve bireylerin davranış değişikliğini destekleyecek müdahalelerinin güçlendirilmesi önerilebilir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the cardiovascular disease (CVD) risk awareness of first-degree relatives of patients attending a cardiology outpatient clinic. This descriptive and cross-sectional study was carried out with 106 individuals who applied to a university hospital between April and May 2025 and determined by power analysis. Data were collected using a Demographic Questionnaire and the Cardiovascular Disease Risk Awareness Assessment Scale (CDRAAS). The first eight items of the scale are knowledge questions, and the remaining 14 items are grouped into three subdimensions. The total score ranges from 14 to 56, with higher total and subdimension scores indicating increased awareness of cardiovascular diseases. For data analysis, parametric tests were used to examine differences between independent groups; the independent samples t-test was applied for comparisons between two groups, and one-way ANOVA was used for comparisons among more than two groups. The findings revealed that the participants' mean age was 34.0±11.0 years; the mean total CDRAAS score was 32.1±6.8; the mean score for the perceived heart attack/stroke risk subdimension was 15.6±4.2; for healthy eating intentions, 10.9±2.4; for perceived benefits and intentions toward change, 4.9±1.3; and for knowledge level, 6.7±1.6. The overall awareness level was determined to be moderate. Significant differences were found between marital status and the subdimensions of healthy eating intentions and perceived benefits and intentions toward change; between participants without children and with at least high school education and the healthy eating intentions subdimension; between those who exercised regularly and the healthy eating intentions subdimension; and between individuals with chronic disease and the perceived benefits and intentions toward change subdimension. A positive and significant correlation was found between age and BMI, but age and BMI were not significant predictors of CDRAAS scores. In conclusion, the overall CDRAAS scores were moderate, and risk awareness was closely associated with individual and familial health history. Accordingly, it is recommended to expand structured education and counseling programs to raise awareness and to strengthen interventions that support behavior change.
Benzer Tezler
- Tip 2 diyabetes mellitus hastalarının birinci derece yakınlarında E-selektin, endotelin-1, endocan düzeyleri ve speckletracking ekokardiyografi ile subklinik miyokardiyal disfonksiyonunun değerlendirilmesi
Evaluation of E-selectin, endothelin-1, endocan levels and speckle tracking echocardiography of subclinic myocardial dysfunction in the first degree relatives of patients with Type 2 diabetes mellitus
İSMET ÇULCUOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç Hastalıklarıİzmir Katip Çelebi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. BARIŞ ÖNDER PAMUK
UZMAN YUSUF ÜZÜM
- Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi hastaneleri iç hastalıkları, onkoloji ve kardiyoloji servislerine sigara ile ilişkili bir hastalık (akciğer kanseri, koroner arter hastalığı, kronik obstrüktif akciğer hastalığı, hipertansiyon) nedeniyle yatan hastaların birinci ve ikinci derece akrabalarında sigara bıraktırma programının uygulanması.
Conducting smoking cessation program to first and second degree relatives of inpatients with A smoking-related disease (lung cancer, coronary artery disease, chronic obstuctive pulmonary disease, hypertension) in internal medicine, oncology and cardiology units at hacettepe University.
BURAK YASİN AKTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
Göğüs HastalıklarıHacettepe Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL ÇELİK
- Aile öyküsünde ani ölüm olan çocukların kardiyak açıdan değerlendirilmesi
Evaluation of children with family history of sudden cardiac death
ADEM ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
KardiyolojiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE SÜLÜ
- Hipertansif kişilerin ailesinde genetik yatkınlık ve lipid profili
Genetic susceptibility and lipid profile in family of hypertensive persons
ABDULLAH SEZAİ DOĞAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Aile HekimliğiCumhuriyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. YELTEKİN DEMİREL
- Hipertansif bireylerin beslenme alışkanlığı yaşam tarzı değişikliği ve tedavi uyumunun değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
NEJLA KARAHODA ÖZTÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiKocaeli ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUNCAY MÜGE ALVUR