Sporda yapay zeka kullanımı: ChatGPT temelli antrenmanların performansa etkisi
Use of artificial intelligence in sports: The effect of ChatGPT-based training on performance
- Tez No: 983777
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ VOLKAN SERT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Yapay zekâ, direnç antrenmanı, uzman antrenör, Eurofit test bataryası, fiziksel performans, ChatGPT, beden eğitimi, Artificial intelligence, resistance training, expert coach, Eurofit test battery, physical performance, ChatGPT, physical education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın temel amacı, yapay zeka (ChatGPT) destekli bir direnç antrenman programının, alanında uzman bir antrenör tarafından tasarlanan geleneksel bir programla karşılaştırıldığında, 11-12 yaş grubu sedanter çocukların fiziksel performans ve motorik özellikleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Günümüzde yapay zeka teknolojilerinin spor bilimlerine entegrasyonu hız kazanmış olsa da, bu araçların antrenman planlamasındaki güvenilirliği ve etkinliği üzerine yapılan deneysel çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışma, beden eğitimi öğretmenleri ve antrenörlerin program hazırlama süreçlerinde yapay zekadan nasıl yararlanabileceklerini somut verilerle ortaya koyması açısından önem taşımaktadır. Araştırma, Kocaeli ili İzmit ilçesine bağlı Akmeşe Ortaokulu'nda öğrenim gören, daha önce lisanslı spor yapmamış 11-12 yaş grubunda toplam 91 öğrenci (52 erkek, 39 kız) ile yürütülmüştür. Ön-test son-test kontrol gruplu yarı deneysel desende tasarlanan çalışmada katılımcılar rastgele üç gruba ayrılmıştır: Uzman Antrenör Grubu (n=32), Yapay Zeka Grubu (n=30) ve Kontrol Grubu (n=29). Uzman programı, çocuklarda direnç antrenmanı ilkeleri doğrultusunda akademisyenlerce hazırlanmıştır. Yapay zeka programı ise araştırmacı tarafından geliştirilen ayrıntılı yönlendirmelerle ChatGPT 4.0 modeli kullanılarak ve ilgili literatür (örn. Bompa, Faigenbaum) temel alınarak oluşturulmuştur. Müdahale öncesi ve sonrasında tüm gruplara Eurofit test bataryasının seçilmiş testleri olan Gövde Ekstansiyon Testi, Bükülü Kol Direnç Testi, 20 m Sürat Koşusu Testi, 10×5 m Çeviklik Testi ve Durarak Dikey Sıçrama Testi uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25.0 paket programında parametrik testler kullanılarak, anlamlılık düzeyi p<0,05 kabul edilerek analiz edilmiş; gruplar arası farkların büyüklüğünü belirlemek için etki büyüklüğü değerleri hesaplanmıştır. Araştırma sonuçları, hem Uzman Antrenör hem de Yapay Zeka grubunun 10 haftalık süreç sonunda Kontrol grubuna kıyasla tüm performans parametrelerinde istatistiksel olarak anlamlı gelişim gösterdiğini ortaya koymuştur. Son-test ölçümlerinde Uzman Antrenör grubu ile Yapay Zeka grubu arasında anlamlı bir farka rastlanmamış, her iki grup da benzer düzeyde gelişim sergilemiştir. Sonuç olarak, doğru bilimsel kaynaklarla beslenen ve nitelikli komutlarla yönlendirilen yapay zeka destekli programların, fiziksel gelişimde uzman programları kadar etkili olabildiği tespit edilmiştir. Bu bulgular, yapay zekanın mevcut haliyle bir uzmanın yerini alamasa da, antrenörler ve öğretmenler için program tasarımı sürecinde veriye dayalı, zaman kazandıran ve etkili bir“uzman asistanı”olarak kullanılabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The main purpose of this study is to examine the effects of an artificial intelligence (AI, ChatGPT)–supported resistance training program on the physical performance and motor characteristics of 11–12-year-old sedentary children, in comparison with a traditional program designed by an expert coach. Although the integration of AI into sport sciences has gained momentum, experimental evidence on the reliability and effectiveness of AI tools in training planning is still limited. This study provides empirical data on how physical education teachers and coaches can benefit from AI during the program design process. The research was conducted with 91 students (52 boys, 39 girls), aged 11–12 years, studying at Akmeşe Middle School in İzmit, Kocaeli. A quasi-experimental pretest–posttest control group design was used, and participants were randomly assigned to three groups: Expert Coach Group (n=32), Artificial Intelligence Group (n=30) and Control Group (n=29). The expert program was prepared by academics in line with resistance training principles for children, while the AI program was generated with the ChatGPT 4.0 model using detailed prompts based on relevant literature (e.g., Bompa, Faigenbaum). Before and after the 10-week intervention, selected tests from the Eurofit battery – Trunk Extension, Bent-Arm Resistance, 20 m Sprint, 10×5 m Agility Shuttle Run and Standing Vertical Jump – were administered to all groups. Data were analyzed in SPSS 25.0 using parametric tests with a significance level of p<0.05. The results showed that both the Expert Coach and Artificial Intelligence groups achieved statistically significant improvements in all performance parameters compared with the Control Group. No significant differences were found between the two experimental groups in post-test measurements, and both showed similar levels of improvement. In conclusion, AI-supported programs, when guided by appropriate scientific evidence and well-structured prompts, can be as effective as expert-designed programs in promoting physical development. These findings suggest that, although AI cannot replace a human expert, it can serve as a data-driven, time-saving and effective“expert assistant”for coaches and teachers in training program design.
Benzer Tezler
- ACL yaralanması sonrası spora dönüş yaklaşımında yapay zeka kullanımı: Farklı chatbotların karşılaştırılması
The use of artificial intelligence in return to sport approach after ACL injury a comparison of different chatbots
ÇAĞRI MUTİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporSakarya Uygulamalı Bilimler ÜniversitesiAntrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERTUĞRUL GELEN
- Takım sporcuları ile bireysel sporcular arasındaki duygusal zeka düzeyleri ve imgeleme becerilerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
BARIŞ ŞEREF
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporManisa Celal Bayar ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİLGÜN VURGUN
DOÇ. DR. MÜMİNE SOYTÜRK
- Sporcularda duygusal zeka düzeylerinin iletişim beceri düzeyleri üzerine etkisi
The effect of sportsmen's emotional intelligence level on their communication ski̇lls level
RAMAZAN ÖZDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
İletişim BilimleriAkdeniz ÜniversitesiSpor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HASAN ŞAHAN
- Açık hava etkinliklerinin dijital bağımlılık düzeyine etkisinin incelenmesi
The assesment of the effect of outdoor activities on dijital addiction
AHMET SÖZBİLİR
- Vibration control of offshore structures using deep learning prediction methods
Açık deniz yapılarının titreşimlerinin derin öğrenme algoritmaları ile kontrolü
BARIŞ NAMLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CİHAN BAYINDIR