Triple negatif meme kanserinde klinik, genetik ve metabolik belirteçlerin sağkalım ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the association between clinical, genetic, and metabolic markers and survival in triple-negative breast cancer
- Tez No: 983884
- Danışmanlar: PROF. DR. SERCAN AKSOY
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: İç Hastalıkları, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Triple negatif meme kanseri, statin, metformin, kombine metabolik tedavi, ilaç yeniden konumlandırma, sağkalım, prognostik faktörler, Meme kanseri, Triple-Negative Breast Cancer, Statin, Metformin, Combined Metabolic Therapy, Drug Repurposing, Survival, Prognostic Factors
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışmamızın amacı, triple negatif meme kanseri (TNMK) hastalarında sağkalımı etkileyebilecek klinik, genetik ve metabolik belirteçleri incelemek; özellikle de statin ve metformin gibi yaygın kullanılan ilaçların genel ve hastalıksız sağkalım üzerindeki olası etkilerini değerlendirmektir. Ayrıca HER2-low ifadesi, BRCA mutasyon durumu, cerrahi modaliteler ve radyoterapi uygulamaları gibi faktörlerin sağkalım, lokal ve uzak nüks sonuçlarıyla ilişkisi araştırılarak TNMK'nin klinik yönetimine katkı sağlayabilecek prognostik ve terapötik belirleyicilerin ortaya konması hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 2000–2024 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Medikal Onkoloji Bilim Dalı'nda TNMK tanısı ile takip edilen 365 hastanın retrospektif olarak incelendiği bir kohort çalışmasıdır. Klinik, patolojik, genetik ve metabolik veriler hasta dosyalarından elde edilmiştir. DFS ve OS temel sonlanım noktaları olarak değerlendirilmiş; statin/metformin kullanımı, menopozal durum, HER2-low ifadesi, BRCA mutasyonu, cerrahi ve radyoterapi gibi prognostik faktörlerle ilişkisi analiz edilmiştir. HER2 durumu yalnızca merkez patoloji verileriyle belirlenmiş, IHC 1+ ve 2+ olan, FISH negatif hastalar HER2-low olarak değerlendirilmiştir. Statin/metformin kullanım bilgileri tanı öncesi ilaç kullanımı esas alınarak sınıflandırılmış, doz veya molekül bazlı analiz yapılmamıştır. Tüm veriler uygun istatistiksel yöntemlerle analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 365 TNMK hastasının tamamı kadındı; medyan tanı yaşı 47 (IQR: 15), medyan takip süresi 8,8 yıldı. Hastaların %82,1'i Grade 3 tümöre sahipti ve %52,2'si evre 2 idi. Statin ve metformin kullanan hastalarda nüks oranı anlamlı olarak daha düşüktü (p=0,047 ve p=0,009). Erken evre hastalarda bu ilaçların hem ayrı hem kombine kullanımı DFS ve OS üzerinde anlamlı olumlu etki gösterdi (DFS: statin p=0,029, metformin p=0,011, kombine p=0,013; OS: statin p=0,022, metformin p=0,034, kombine p=0,020). BRCA mutant hastalarda visseral nüks oranı yüksek (p=0,007) ve DFS süresi belirgin olarak daha kısaydı (p=0,001). Evre 2 hastalarda adjuvan kemoterapi rejimlerine göre DFS ve OS'de anlamlı fark saptanmadı (p=0,765 ve p=0,230). Radyoterapi alan erken evre hastalarda lokal nüks riski anlamlılık sınırında daha düşüktü (p=0,070). Evre alt grup analizlerinde, meme koruyucu cerrahi ve modifiye radikal mastektomi uygulanan hastalar arasında DFS ve OS açısından anlamlı fark saptanmadı (Evre I: DFS p=0,926; OS p=0,380, Evre II: DFS p=0,890; OS p=0,577, Evre III: DFS p=0,126; OS p=0,234). Sonuç: Bu çalışmada, triple negatif meme kanserli (TNMK) hastalarda statin ve metformin kullanımının -özellikle kombine kullanım durumunda- erken evre hastalarda hem hastalıksız hem de genel sağkalımı anlamlı düzeyde artırdığı gösterilmiştir. HER2-low alt grubunda DFS lehine bir eğilim gözlenirken; BRCA mutasyonu taşıyan hastalarda DFS anlamlı düzeyde daha kısa bulunmuş ve daha sık visseral tutulum saptanmıştır. Menopozal durum, cerrahi modalite ve radyoterapinin sağkalım üzerindeki etkileri daha sınırlı kalmıştır; bu sonuçlar TNMK'nin biyolojik agresifliğiyle ilişkili olabilir. Retrospektif tasarım ve bazı alt gruplarda örneklem yetersizliği gibi sınırlılıklara rağmen, bu çalışma TNMK hastalarında daha kişiselleştirilmiş, metabolik ve moleküler temelli tedavi yaklaşımlarının ve ilaç yeniden konumlandırma stratejilerinin geliştirilmesine katkı sunabilecek niteliktedir.
Özet (Çeviri)
Aims: The aim of our study was to investigate clinical, genetic, and metabolic markers that may affect survival in patients with triple-negative breast cancer (TNBC), and to specifically evaluate the potential effects of commonly used medications such as statins and metformin on overall and disease-free survival. Furthermore, we aimed to investigate the relationship between factors such as HER2-low expression, BRCA mutation status, surgical modalities, and radiotherapy administration and survival, local, and distant recurrence outcomes, and to identify prognostic and therapeutic predictors that could contribute to the clinical management of TNBC. Materials and Methods: This is a retrospective cohort study of 365 patients with TNBC who were followed at the Department of Medical Oncology at Hacettepe University between 2000 and 2024. Clinical, pathological, genetic, and metabolic data were obtained from patient files. DFS and OS were evaluated as primary endpoints; statin/metformin use, menopausal status, and HER2-low The relationship between HER2 status and prognostic factors such as BRCA mutation, surgery, and radiotherapy was analyzed. HER2 status was determined only by central pathology data, and patients with IHC 1+ and 2+ and FISH negative were considered HER2-low. Statin/metformin use information was classified based on pre-diagnostic drug use, and no dose- or molecule-based analysis was performed. All data were analyzed using appropriate statistical methods. Results: All 365 TNBC patients included in the study were female; the median age at diagnosis was 47 years (IQR: 15), and the median follow-up duration was 8.8 years. 82.1% of patients had Grade 3 tumors, and 52.2% were stage 2. The recurrence rate was significantly lower in patients using statins and metformin (p=0.047 and p=0.009). In early-stage patients, the use of these drugs, both individually and in combination, showed a significant positive effect on DFS and OS (DFS: statin p=0.029, metformin p=0.011, combined p=0.013; OS: statin p=0.022, metformin p=0.034, combined p=0.020). Visceral recurrence rate was higher in BRCA mutant patients (p=0.007) and DFS duration was significantly shorter (p=0.001). No significant difference was found in DFS and OS according to adjuvant chemotherapy regimens in stage 2 patients (p=0.765 and p=0.230). The risk of local recurrence was lower, bordering on significance, in early-stage patients receiving radiotherapy (p=0.070). In stage subgroup analyses, no significant difference was found in terms of DFS and OS between patients who underwent breast-conserving surgery and modified radical mastectomy (Stage I: DFS p=0.926; OS p=0.380, Stage II: DFS p=0.890; OS p=0.577, Stage III: DFS p=0.126; OS p=0.234). Conclusion: This study demonstrated that the use of statins and metformin in patients with triple-negative breast cancer (TNBC), especially when used in combination, significantly increased both disease-free and overall survival in early-stage patients. While a trend toward DFS was observed in the HER2-low subgroup, DFS was significantly shorter in patients carrying BRCA mutations, and visceral involvement was more common. Menopausal status, surgical modality, and radiotherapy had more limited effects on survival; these results may be related to the biological aggressiveness of TNBC. Despite limitations such as the retrospective design and insufficient sample size in some subgroups, this study may contribute to the development of more personalized, metabolic, and molecular-based treatment approaches and drug repurposing strategies in patients with TNBC.
Benzer Tezler
- Meme kanserinde doğal biyoaktif bileşenlerin antikanser etkilerinin karşılaştırmalı araştırılması
Comparative assessment of anticancer effects of natural bioactive compounds in breast cancer
ESRA EROĞLU KÖKSAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Tıbbi BiyolojiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNAY BALTA
- Identifying and targeting coding/non-coding molecular switches regulating drug resistance and metastasis in breast cancer
Meme kanserinde ilaç direnci ve metastazı düzenleyen kodlanan/kodlanmayan moleküler anahtarların tanımlanması ve hedeflenmesi
UMAR RAZA
Doktora
İngilizce
2017
Genetikİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZGÜR ŞAHİN
- Exploring the effects of mitochondrial estrogen receptors on mitochondrial priming and endocrine therapy response in breast cancer cells
Mitokondriyal östrojen reseptörlerinin meme kanseri hücrelerinde mitokondriyal hücre ölümü eğilimi ve endokrin terapisine yanıt üzerine etkisinin araştırılması
BAHRİYE KARAKAŞ
Doktora
İngilizce
2017
GenetikSabancı ÜniversitesiMoleküler Biyoloji, Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELMA HÜVEYDA BAŞAĞA
- Investigation of the localization pattern and the role of anti apoptotic BAG-1 in healthy and tumor tissues from patients with breast carcinoma
Meme kanserli hastalardan alınan sağlıklı ve tümörlü dokularda anti-apoptotik BAG-1 proteininin rolü ve lokalizasyonunun incelenmesi
JALE YILDIZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Biyolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMoleküler Biyoloji-Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. GİZEM DİNLER DOĞANAY
- Identification of actionable drug targets in triple-negative breast cancer
Üçlü negatif meme kanserinde hedeflenebilir adayların belirlenmesi
ÜNAL METİN TOKAT
Doktora
İngilizce
2022
Biyolojiİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiMoleküler Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN İSMAİL GÖKTUNA