Günümüz Alevi yorum ve uygulamalarında kadın: Bodrum örneği
Women in contemporary Alevi interpretations and practices: The case of Bodrum
- Tez No: 983909
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET CEM ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Sosyoloji, Religion, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Alevilik, Din sosyolojisi, Tahtacılar, Alawiism, Religious sociology, Tahtacılar
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kadın Çalışmaları Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Kadın Çalışmaları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Alevi-Bektaşi geleneği içerisinde yer alan Alevi Tahtacı kadınlarının dindarlığını Stark ve Glock'un dinin beş boyutu çerçevesinde incelemektedir. Araştırmanın amacı, kadınların ritüellere ilişkin deneyimlerini, bu pratikleri nasıl öğrendiklerini ve sürdürdüklerini ortaya koymak; ayrıca bilgi boyutunda yaşanan eksikliklerin dindarlık üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Çalışma, nitel araştırma yöntemiyle yürütülmüş ve Bodrum'da 420 nüfuslu bir köyde yaşayan 30 kadınla derinlemesine mülakat gerçekleştirilmiştir. Bulgular, kadınların ritüellerde yemek ve bereket vurgusunu öne çıkardığını göstermektedir. Perşembe günleri ocakta yemek hazırlanması, matem orucunun ardından aşure yapılması, Hıdırellez'de adak sonrası keşkek pişirilmesi ve erenlerin başında lokma dağıtılması bu bağlamda öne çıkan pratiklerdir. Kadınlar bu uygulamaları çoğunlukla geçmişten görerek öğrenmekte, aktarımda sözlü ve deneyimsel bir süreç işlemektedir. Stark ve Glock'un boyutları çerçevesinde özellikle bilgi boyutunda belirgin aksaklıklar tespit edilmiştir. Dini bilgiye erişimde yaşanan sınırlılıklar, ritüellerin öğrenilmesini büyük ölçüde deneyimsel aktarıma dayalı kılmakta; bu durum ritüellerin sürekliliğini hem pekiştirmekte hem de kırılgan hale getirmektedir. Ayrıca orta yaş ve yaşlı kuşağın ritüelleri daha yoğun biçimde sürdürmesine karşın, gençlerin katılımının sınırlı kaldığı gözlenmiştir.iii Sonuç olarak, Alevi Tahtacı kadınlarının dindarlığı ritüel pratiklerin icrası ve aktarımı üzerinden şekillenmekte; bilgi boyutunda yaşanan eksiklikler bu deneyimi önemli ölçüde belirlemektedir.
Özet (Çeviri)
This study examines the religiosity of Alevi Tahtacı women within the Alevi-Bektashi tradition through the lens of Stark and Glock's five-dimensional model of religion. It aims to elucidate women's experiential engagement with ritual practices, the mechanisms through which these practices are acquired and maintained, and the implications of deficiencies in the knowledge dimension for their overall religiosity. A qualitative methodology was employed, involving in-depth interviews with 35 women residing in a village of 420 inhabitants in Bodrum. Findings reveal that ritual practices are closely associated with food preparation and notions of fertility. Key practices include preparing meals at the hearth on Thursdays, cooking ashure following the mourning fast, preparing keşkek in conjunction with Hıdırellez vows, and distributing lokma at the tombs of saints. These practices are primarily transmitted through observation and participation, with oral and experiential modes of learning serving as the main vehicles of cultural continuity. Analysis within Stark and Glock's framework highlights pronounced limitations in the knowledge dimension. Restricted access to formal religious knowledge renders ritual learning heavily dependent on experiential transmission, reinforcing continuity while simultaneously introducing vulnerabilities. Furthermore, ritual engagement is disproportionately v concentrated among middle-aged and elderly women, with younger generations participating less actively
Benzer Tezler
- Gaziantep Alevi Kültür Dernekleri Cemevi ve Serçeşme Cemevinde cem ibadetleri: Edep-erkân, semâh Ve deyişler
Cem worships in Gaziantep Alevi Cultural Associations Cemevi and Serçeşme Cemevi; edep-erkan, semah and sayings
FİRDES NEHİR TUNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Halk Bilimi (Folklor)Gaziantep ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEHİYE KÖKSEL
- İslam düşüncesinde yeniden yapılanma -Muhammed Âbid El-Câbirî Örneği-
Reconstruction in islamic thought -Example of Mohammed Âbid Al- Câbirî-
EMİNE ÖLÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinHitit ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET EVKURAN
- Alevî-Bektaşî kültüründe Kur'ân-ı Kerim anlayışı
The Holy Quran in the Alevi-Bektashi cultural understanding
HATİCE ERGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
DinFırat ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SOYSALDI
- Derrida'nın hayaletleri: Différance'dan adalete yapısöküm ve ötekilik
Specters of Derrida: From différance to justice deconstruction and otherness
MEHMET ÇAĞRI ULUĞER
Doktora
Türkçe
2024
FelsefeMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ AKAY
- Cumhuriyet Devri Türk resminde Alevi-Bektaşi ikonografisinin işlenişi
The treatment of Alevi-Bektashi iconography in the Republican Era Turkish painting
NECEF TANRIVERDİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sanat TarihiTrakya ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLGÜN YILMAZ