Bazı yabancı ot kontrol uygulamalarının bakla (vicia faba L.)'nın agro-morfolojik özellikleri ve L-dopa içeriğine etkisi
Effects of some weed control practices on agro-morphological charachteristisc and L-dopa content in broad bean (vicia faba L.)
- Tez No: 983974
- Danışmanlar: PROF. DR. HATİCE BOZOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bakla (Vicia faba L.), çok yıllık bir baklagil olan Mucuna pruriens'den sonra bilinen en yüksek L-DOPA (%0.5 – 2) içeren baklagil bitkisidir. L-DOPA, bitkide salgılanan bir amino asit türevidir, doğal olarak insanda bulunmayan bu bileşik parkinson hastalığının tedavisinde önemli bir yere sahiptir. Tıbbi faydalarının yanı sıra araştırmalar, L-DOPA'nın yabancı otları baskılayıcı olduğundan bahsetmektedir. Bu çalışma, farklı yabancı ot yoğunluğunda yetiştirilen bakla bitkisinde L-DOPA içeriği, bunun yabancı otlara etkisi ile uygulamaların bitkinin bazı morfolojik özellikleri ile verim unsurlarına etkisini belirlemek için yürütülmüştür. Yabancı ot kaynaklı stres koşullarında bitkinin farklı organlarında L-DOPA üretimi incelenmiştir. Deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak Kasım 2023'te kurulmuş, altı farklı işlem (otsuz kontrol, otlu kontrol, bakla çim suyu, bir çapa, iki çapa ve üç çapa) değerlendirmeye alınmıştır. Morfolojik özellikler ve verim verileri ile yabancı ot yoğunlukları, yaprak, kök ve fide örneklerinde L-DOPA ve bazı kalite analizleri yapılmıştır. Çalışmamızda en çok gözlemlenen yabancı ot türleri Scandix pecten-veneris (Zühre tarağı), Veronica hederifolia (Adi yavşan otu), Stelleria media (Serçe dili), Lamium album (Ballıbaba), Rumex crispus (Labada)'dır. Bu türler arasında Scandix pecten-veneris yoğunluğunun diğer yabancı otlara göre daha baskın olduğu belirlenmiştir. Farklı ot yoğunluklarının özellikle kuru hasatta bitki boyu, bakla sayısı, tane verimi üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. En yüksek verim otsuz kontrol ve iki çapa uygulamasından elde edilmiştir. Yabancı ot yoğunluğu arttıkça verim unsurlarında genel bir azalma gözlenmiştir. Yaprakların kuru örneklerinde ortalama %1.26 oranında L-DOPA tespit edilmiş, kök - fide dokularında L-DOPA saptanmamıştır. L-DOPA üretimi açısından farklı ot yoğunluklarında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Sonuç olarak, yabancı ot baskısının taze bakla ve kuru tane verimini (sırasıyla %44.84 - %43.4) azalttığı tespit edilmiştir. Hipotezimiz, köklerden salgılanan L-DOPA'nın yabancı otları baskıladığı olsada, kökte L-DOPA belirlenmemesi nedeniyle doğrulanamamıştır. Ancak bu, köklerin hiç L-DOPA üretimi gerçekleştiremediği anlamına gelmemelidir. Bunu tespit etmek için farklı zamanlarda kök örnekleri alınarak değerlendirme yapılması gerektiği kanaatindeyiz.
Özet (Çeviri)
Faba bean (Vicia faba L.) is a cool-season legume notable for its considerable L-DOPA (3,4-dihydroxy-L-phenylalanine) content, ranging from 0.5% to 2%, making it the second-richest known plant source after Mucuna pruriens. L-DOPA, a nonproteinogenic amino acid not naturally synthesized in humans, plays a pivotal role in the treatment of Parkinson's disease. In addition to its pharmacological relevance, recent studies suggest that L-DOPA may exhibit allelopathic properties by inhibiting weed growth. This study aimed to investigate the effects of varying weed densities on L-DOPA content in faba bean, its potential allelopathic suppression of weeds, and the associated impacts on morphological traits and yield components. Special attention was given to L-DOPA accumulation in different plant organs under weed-induced stress. The experiment was conducted in November 2023 using a randomized complete block design with three replications. Six treatments were applied: weed-free control, weedy control, faba bean leachate application, one hoeing, two hoeings, and three hoeings. Morphological traits, yield data, weed densities, and biochemical analyses, including L-DOPA quantification, were performed on leaf, root, and seedling samples. The most common weed species observed were Scandix pecten-veneris, Veronica hederifolia, Stellaria media, Lamium album, and Rumex crispus, with S. pecten-veneris being dominant. Weed density significantly affected plant height, pod number, and grain yield, particularly during dry harvest. The highest yields were recorded in the weed-free and two-hoeing treatments. Yield components declined as weed pressure increased. L-DOPA was detected only in dry leaf tissues, averaging 1.26%. No L-DOPA was found in root or seedling samples, and no significant differences in L-DOPA levels were observed among treatments. Although root-secreted L-DOPA was hypothesized to suppress weeds, its absence in roots could not confirm this. Further studies are needed at different growth stages to clarify this potential mechanism.
Benzer Tezler
- Bazı kardeş bitkilerin alabaşın (Brassica oleracea var. gongylodes ) verim ve kalitesine etkisi
Some companion planting effect on yield and quality of kohlraby (Brassica oleracea var. gongylodes )
DOĞA SÜMBÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
ZiraatAydın Adnan Menderes ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM AKAN
- Bazı organik yetiştirme uygulamalarının nohutta (Cicer arietinum L.) verim, verim unsurları ve kalite özelliklerine etkisi
The effect of some organic cultivation conditions on yield, yield components and quality properti̇es of chickpea (Cicer arietinum L.)
SİBEL İPEKEŞEN
- Öğretmenlerin A vitaminine ilişkin bilgi ve davranışları
Teachers` knowledge and behaviours concerning vitamin A
NERGÜL KURTCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiAile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE ARLI
- Malatya ili şeker pancarı (Beta vulgaris L.) ekim alanlarında bulunan yabancı ot türlerinin ve bazı mücadele yöntemlerinin etkinliğinin belirlenmesi
Determination of weed species and the effectiveness of some control methods in sugar beet (Beta vulgaris L.) cultivation areas in Malatya province
ÖMER KÜÇÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatMalatya Turgut Özal ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OLCAY BOZDOĞAN