Aile hekimliği polikliniğine başvuran bireylerin demans bilgi düzeyi, tutumları ve demans riskini azaltmak için davranış değişikliği motivasyonlarının değerlendirilmesi
Evaluation of dementia knowledge, attitudes, and moivation for behavior change to reduce dementia risk among individuals attending a family medicine outpatient clinic
- Tez No: 983973
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Demans, bilgi düzeyi, tutum, davranış değişikliği motivasyonu, aile hekimliği, Dementia, knowledge, attitudes, motivation for behavior change, family medicine
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Konya Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
AİLE HEKİMLİĞİ POLİKLİNİĞİNE BAŞVURAN BİREYLERİN DEMANS BİLGİ DÜZEYİ, TUTUMLARI VE DEMANS RİSKİNİ AZALTMAK İÇİN DAVRANIŞ DEĞİŞİKLİĞİ MOTİVASYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Amaç: Demans, bireylerin bilişsel, davranışsal ve işlevsel yetilerini etkileyen ve dünya genelinde yaygınlığı giderek artan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Güncel araştırmalarda, demansın yalnızca yaşlanmanın doğal bir sonucu olmadığı; fiziksel hareketsizlik, sağlıksız beslenme, tütün ve alkol kullanımı, hipertansiyon ve diyabet gibi değiştirilebilir yaşam tarzı faktörlerinin hastalık gelişiminde belirleyici olduğu vurgulanmaktadır. Toplumda demansa yönelik farkındalık ve tutumların, bireylerin koruyucu davranışları benimseme motivasyonunu doğrudan etkilediği düşünülmektedir. Bu çalışmada, aile hekimliği polikliniğine başvuran bireylerde demans bilgi düzeyi, demansa ilişkin tutumlar ve demans riskini azaltmaya yönelik davranış değişikliği motivasyonlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, Konya Selçuklu 78 no'lu Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden 287 birey ile gerçekleştirildi. Katılımcılara araştırma hakkında bilgi verildikten sonra yazılı aydınlatılmış onam alındı. Sosyodemografik özellikleri içeren form, demans bilgi değerlendirme ölçeği, demans tutum ölçeği ve demans riskini azaltmak için davranış değiştirme motivasyonu ölçeği uygulandı. Verilerin analizinde spss 22.0 programı kullanıldı ve p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 33,25±10,14 yıl olup %58,2'si kadın, %53'ü üniversite mezunudur. Katılımcıların %64,8'i düzenli egzersiz yapmamakta, %58,9'u sigara içmemekte, %89,5'i alkol kullanmamaktadır. Ailede demans öyküsü %8,7 oranında bildirilmiştir. Demans Tutum Ölçeği toplam puan ortalaması 93,4±15,0, Demans Bilgi Değerlendirme Ölçeği puan ortalaması 10,5±7,1 ve Demans Riskini Azaltmak İçin Davranış Değiştirme Motivasyonu Ölçeği puan ortalaması 31,9±6,5 olarak saptandı. Demans bilgi düzeyi yüksek olan bireylerin destekleyici ve kabullenici tutum skorlarının daha yüksek olduğu, bu kişilerin davranış değişikliği motivasyonunun da anlamlı düzeyde arttığı tespit edilmiştir (p<0,05). Kronik hastalığı olan ve ileri yaş grubundaki katılımcıların demans risk faktörlerine ilişkin farkındalığının daha yüksek olduğu görülmüştür. Cinsiyet, gelir durumu, yaşanılan yer ve sigara kullanımı ile tutum ve motivasyon skorları arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Sonuç: Araştırma sonuçları, toplumda demans farkındalığının artırılmasının, bireylerin koruyucu davranışları benimseme motivasyonunu güçlendirdiğini göstermektedir. Aile hekimlerinin demansa ilişkin bilgi, tutum ve davranış değişikliği motivasyonunu değerlendirmeleri; risk azaltıcı yaşam tarzı davranışlarını desteklemeleri halk sağlığı açısından büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Evaluation Of Dementia Knowledge, Attitudes, And Moivation For Behavior Change To Reduce Dementia Risk Among Individuals Attending A Family Medicine Outpatient Clinic Aim: Dementia is a major public health problem that affects cognitive, behavioral, and functional abilities, and its global prevalence continues to increase. Recent studies emphasize that dementia is not merely a natural consequence of aging; instead, modifiable lifestyle factors such as physical inactivity, unhealthy diet, tobacco and alcohol use, hypertension, diabetes, and dyslipidemia play a significant role in its development. It is thought that public awareness and attitudes toward dementia directly influence individuals' motivation to adopt preventive behaviors. This study aimed to evaluate dementia knowledge, attitudes toward dementia, and motivation for behavior change to reduce dementia risk among individuals attending a family medicine outpatient clinic. Materials and methods: The study was conducted with 287 individuals who applied to the 78th family health center in Selcuklu, Konya, and agreed to participate. After receiving information about the study, written informed consent was obtained. A sociodemographic questionnaire, the dementia knowledge assessment scale, the dementia attitudes scale, and the motivation for behavior change to reduce dementia risk scale were administered. Data were analyzed using spss 22.0, and statistical significance was set at p<0.05. Results: The mean age of the participants was 33.25±10.14 years; 58.2% were women, and 53% had a university education. Among participants, 64.8% did not engage in regular exercise, 58.9% were non-smokers, and 89.5% did not consume alcohol. A family history of dementia was reported in 8.7% of the sample. The mean total score of the Dementia Attitude Scale was 93.4±15.0, the mean score of the Dementia Knowledge Assessment Scale was 10.5±7.1, and the mean score of the Motivation for Behavior Change to Reduce Dementia Risk Scale was 31.9±6.5. Individuals with higher dementia knowledge scores demonstrated more supportive and accepting attitudes, along with significantly higher motivation for behavior change (p<0.05). Participants with chronic diseases and those in the older age group showed greater awareness of dementia risk factors. No significant association was found between gender, income level, place of residence, smoking status, and attitude or motivation scores (p>0.05). Conclusion: The findings suggest that increasing dementia awareness in the community strengthens individuals' motivation to adopt preventive lifestyle behaviors. It is essential for family physicians to assess dementia-related knowledge, attitudes, and motivation and to support risk-reducing behavioral changes, contributing significantly to public health.
Benzer Tezler
- Üçüncü basamak bir hastanenin aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların kırsal ve kentsel bölgede yaşamalarına göre geleneksel ve tamamlayıcı tıp konusundaki bilgi ve tutumları
Knowledge and attitudes of patients applying to the family medicine outpatient clinic of A tertiary hospital according to their living in rural and urban regions regarding traditional and complementary medicine
HÜLYA YILMAZ BAŞER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiHitit ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. COŞKUN ÖZTEKİN
- Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran 18-65 yaş arasındaki hastaların geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarına yönelik tutumları ve etkileyen faktörler
Attitudes towards traditional and complementary medicine practices among patients aged 18-65 who attend Family Medicine Clinics and the factors influencing these attitudes
ALİ ÇINKIR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE ZEYNEP TUZCULAR VURAL
- Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 65 yaş üstü bireylerin aile işlevselliğinin ve depresif duygu durumlarının standardize mini mental test sonuçları üzerine etkileri
Effects of family functioning and depressive mood states on mini-mental state examination results of individuals over 65 years of age applying to the Family Medicine Outpatient Clinic
ELİZ AYAROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile Hekimliğiİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERNA ERDOĞMUŞ MERGEN
- Alzheimer hastalarında tamamlayıcı ve alternatif tedavi kullanım sıklığı ve nedenleri
Frequency and reasons of use of complementary and alternative treatment in alzheimer patients
ŞEYMA GÜLSÜM ŞENCAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN KORUCU
- Unutkanlık şikayetiyle başvuran hastaların Mini-Cog test skoru ile sosyodemografik özellikleri, günlük yaşam aktiviteleri, duygu durumları, uyku bozuklukları ve laboratuvar parametreleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between Mini-Cog test scores and sociodemographic characteristics, daily living activities, mood states, sleep disorders, and laboratory parameters in patients presenting with complaints of forgetfulness
BÜŞRA GÖKMEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZUHAL AYDAN SAĞLAM
PROF. DR. GÜLSEN BABACAN YILDIZ