Ortaokul öğrencilerinin sosyobilimsel konulara ilişkin görüşlerinin SEE-SEP modeli ile incelenmesi: Uzay araştırmaları örneği
Examining secondary school students' opinions on socioscientific issues with the SEE-SEP model: The example of space exploration
- Tez No: 984001
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT GENÇ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Görüş Formu, SEE-SEP Modeli, Sosyobilimsel Konular, Uzay Araştırmaları, Opinion Form, SEE-SEP Model, Socioscientific Issues, Space Exploration
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uzay araştırmaları, potansiyel faydaları ve olası riskleri ekseninde ele alınan sosyobilimsel konulardan biridir. Bilimsel ve teknolojik katkılarının yanı sıra toplumsal, çevresel, ekonomik, etik ve politik etkileriyle de gündemde yer almaktadır. Uzay araştırmalarının bu çok boyutlu yapısı, bireylerin konuyu farklı bakış açılarıyla değerlendirmelerine neden olmaktadır. Bu nedenle, bireylerin uzay araştırmalarına ilişkin görüşlerini incelerken çok boyutlu bir bakış açısı sunan kuramsal çerçevelere ihtiyaç duyulmaktadır. Chang Rundgren ve Rundgren (2010) tarafından geliştirilen SEE-SEP modeli, bireylerin uzay araştırmalarına ilişkin görüşlerini çok boyutlu bir bakış açısı ile incelemeye imkân tanıyan bir yaklaşım olarak araştırmada tercih edilmiştir. Bu bağlamda, araştırmanın amacı, 7. sınıf öğrencilerinin uzay araştırmalarına ilişkin görüşlerinin SEE-SEP modeli temel alınarak incelenmesidir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim öğretim yılında Düzce ili Merkez ilçesindeki bir ortaokulda iki farklı şubede öğrenim gören 44 7. sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırmanın verileri öğretim süreci öncesi, öğretim uygulamaları sonrası ve film gösterimi sonrası olmak üzere üç farklı görüş formu ile toplanmıştır. Görüş formlarından elde edilen veriler, nitel veri analizi yöntemlerinden içerik analizi yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonuçları, sosyobilimsel konu temelli öğretimin öğrencilerin uzay araştırmalarına ilişkin görüşleri üzerinde etkili olduğunu ortaya koymuştur. Öğretim süreci öncesinde öğrenciler uzay araştırmalarına ilişkin görüşlerini gerekçelendirirken bilimsel ve politik boyutları daha fazla kullanmış; bilimsel bilgi edinme ve uluslararası prestij elde etme gibi fayda odaklı gerekçeler sunarak uzay araştırmalarına bütçe ayrılmasını desteklemiştir. Öğretim süreci sonrasında ise öğrenciler uzay araştırmalarına ilişkin görüşlerini gerekçelendirirken bilimsel, toplumsal, ekonomik ve etik boyutları daha fazla kullanmış; uzay araştırmalarına bütçe ayrılmasını bilimsel katkılar, toplumsal faydalar, ekonomik getiriler ve etik riskler kapsamında fayda-risk ekseninde değerlendirmiştir. Sonuç olarak, sosyobilimsel konu temelli öğretim öğrencilerin uzay araştırmalarının potansiyel faydalarına ve olası risklerine ilişkin farkındalık kazanmalarına ve uzay araştırmalarını çok boyutlu bir bakış açısıyla daha kapsamlı bir biçimde değerlendirmelerine katkı sağlamıştır. Araştırmanın sonuçları, sosyobilimsel bir konu olarak uzay araştırmalarının öğrencilerin çok boyutlu düşünme becerilerinin geliştirilmesi açısından etkili bir kaynak olduğunu göstermektedir. Ayrıca, alan yazında uzay araştırmalarına ilişkin öğrenci görüşlerinin SEE-SEP modeli temel alınarak incelendiği herhangi bir çalışmanın olmaması da mevcut çalışmanın alan yazında önemli bir boşluğu dolduracağını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Space exploration is one of the socioscientific issues addressed along the axis of its potential benefits and potential risks. In addition to its scientific and technological contributions, it is also on the agenda for its social, environmental, economic, ethical, and political impacts. The multidimensional nature of space exploration causes individuals to evaluate the issue from different perspectives. Therefore, theoretical frameworks that offer a multidimensional perspective are needed when examining individuals' views on space exploration. The SEE-SEP model, developed by Chang Rundgren and Rundgren (2010), was chosen in this study as an approach that allows for a multidimensional examination of individuals' views on space exploration. In this context, the aim of the study was to examine the views of 7th grade students on space exploration based on the SEE-SEP model. A case study, one of the qualitative research methods, was used in the study. The study group consisted of 44 7th grade students studying in two different branches at a middle school in the central district of Düzce province during the 2023-2024 academic year. The study group was selected using the convenience sampling method, a purposive sampling method. The study data were collected using three different opinion forms: before the instructional process, after the instructional practices, and after the film screening. The data obtained from the opinion forms were analyzed using content analysis, a qualitative data analysis method. The results of the study revealed that socioscientific issues-based instruction had an impact on students' views on space exploration. Before the instructional process, students used scientific and political dimensions more frequently when justifying their views on space exploration; they supported budgeting for space exploration by providing benefit-oriented justifications such as acquiring scientific knowledge and gaining international prestige. After the instructional process, students used scientific, social, economic, and ethical dimensions more frequently when justifying their views on space exploration; they evaluated budgeting for space exploration on a benefit-risk axis within the scope of scientific contributions, societal benefits, economic returns, and ethical risks. In conclusion, socioscientific issues-based instruction contributed to students' awareness of the potential benefits and potential risks of space exploration and to their more comprehensive evaluation of space exploration from a multidimensional perspective. The results of the study demonstrate that space exploration, as a socioscientific topic, is an effective resource for developing students' multidimensional thinking skills. Furthermore, the absence of any studies in the literature examining student opinions on space exploration based on the SEE-SEP model demonstrates that the current study will fill a significant gap in the literature.
Benzer Tezler
- Exploring design based learning activities in 2nd grade science classrooms
2. sınıf bilim sınıflarında tasarım tabanlı öğrenme aktivitelerinin keşfedilmesi
ÖZLEM YAPRAK BOSTANCI
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZTÜRK
- Ortaokul matematik proje görevi uygulamalarına yönelik öğrenci öğretmen veli görüşleri
Student teacher parental views of the middle school mathematics project implementations
BURCU GÜVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimDüzce ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞULE AY
- Sokratik sorgulama tekniği kullanımının ortaokul öğrencilerinin sosyo-bilimsel konulara yönelik tutumlarına ve fen öğrenmeye yönelik motivasyon düzeylerine etkisi
The effects of using socratic inquiry technique on attitudes towards socio-scientific issues and motivation in science learning
PINAR YAKAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YUSUF SÜLÜN
- Farklı epistemolojik inanışlara sahip 8. sınıf öğrencilerinin sosyo-bilimsel konulara bakış açıları
Epistemological beliefs with different of 8th grade students' perspectives on socio-scientific issues
RAGIP ÇAVUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Eğitim ve ÖğretimSakarya Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYSUN ÖZTUNA KAPLAN
- Sosyobilimsel konulara dayalı argümantasyon yönteminin ortaokul öğrencilerinin bilimsel okuryazarlık seviyelerine etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of socio-scientific argumentation on middle school students' scientific literacy levels
CANSU KARAMAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman Üniversitesiİlköğretim Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYLİN ÇAM