Kadın sağlık çalışanlarının meme kanseri tarama testlerini yaptırma durumları ve ilişkili faktörlerin araştırılması
Investigation of the status of breast cancer screening tests among female healthcare workers and related factors
- Tez No: 984188
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HATİCE TUBA AKBAYRAM
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Kadın, Meme Kanseri, Sağlık Çalışanı, Tarama, Breast Cancer, Healthcare Worker, Screening, Women
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gaziantep Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Meme kanseri kadınlarda en fazla görülen kanser türlerinden biri olup tarama testleriyle erken tespit edilmesi önemlidir. Bu çalışma kadın sağlık çalışanlarının kadın sağlık çalışanlarının meme kanseri tarama testlerini yaptırma durumlarını, meme kanserini önleme davranışlarını ve bunlarla ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada 1 Mayıs-1 Temmuz 2024 tarihleri arasında bir üniversite hastanesinde görev yapan 294 kadın sağlık çalışanına anket uygulaması yapılmıştır. Anket formunda demografik bilgiler, sağlıkla ilgili bilgiler, Kendi Kendine Meme Muayenesi (KKMM), Klinik Meme Muayenesi (KMM), mamografi yaptırma durumlarına ilişkin sorular ve Kadının Meme Kanseri Önleme Davranışlarını Etkileyen Faktörleri Belirleme Ölçeği (MEKÖD) yer almaktadır. Bulgular: Kadın sağlık çalışanlarının yaş ortalamasının 34,35±7,99 yıl olduğu bulundu. Mesleki dağılıma göre incelendiğinde; % 39,5'inin doktor, % 39,8'inin hemşire, % 20,7'sinin diğer sağlık çalışanlarından oluştuğu belirlendi. Katılımcıların % 54,1'inin (n=159) son 1 ayda KKMM yaptığı, %18,4'ünün son bir yılda bir yılda KMM'si yaptırdığı bulundu. Ayrıca 40 yaş üstü olan katılımcılar arasında %36,7'sinin son iki yıl içinde mamografi çektirdiği saptandı. Katılımcıların MEKÖD ölçeği toplam puan ortalaması 118,51±18,62 olarak saptandı. Ölçeğin alt boyutlarının ortalama puanları incelendiğinde; tutum için 31,55±4,34, motivasyon için, 15,37±3,45, öz-yeterlilik için 14,83±2,65, destek için 14,10±3,91, bilgi arama için 14,27±3,43, öz bakım için 18,37±5,05, stres yönetimi için 10,00±2,52 olduğu bulundu. Menopoz döneminde olan kadınların MEKÖD ortalama puanı (125,67±20,67), menopozda olmayanlara (117,87±18,32) göre anlamlı düzeyde yüksek bulundu (p=0,049). Sonuç: Çalışmamızın bulguları kadın sağlık çalışanlarının meme kanseri önleme davranışlarında farkındalık düzeylerinin yüksek olmakla birlikte, klinik muayene ve mamografi oranlarının düşük olduğunu ortaya koymuştur. Menopoz sonrası ve mesleki deneyimi artan gruplarda önleyici davranışların daha fazla benimsendiği saptanmıştır. Meme kanseri farkındalık çalışmalarının özellikle genç sağlık çalışanlarına ve menopoz öncesi dönemde olanlara yöneltilmesi tarama oranlarını artırabilir.
Özet (Çeviri)
Objective: Breast cancer is one of the most common types of cancer in women, and early detection through screening tests is important. This study was conducted to determine female healthcare workers' compliance with breast cancer screening tests, their breast cancer prevention behaviours, and the factors associated with these behaviours. Materials and Methods: A questionnaire was administered to 294 female healthcare workers employed at a university hospital between 1 May and 1 July 2024. The questionnaire included questions on demographic information, health-related information, self-breast examination (SBE), clinical breast examination (CBE), mammography status, and the Breast Cancer Prevention Behaviour Influencing Factors Scale (BCPIFS). Findings: The mean age of female healthcare workers was found to be 34.35±7.99 years. When examined according to occupational distribution, 39.5% were doctors, 39.8% were nurses, and 20.7% were other healthcare workers. It was found that 54.1% of participants (n=159) had undergone KKMM in the last month, and 18.4% had undergone KMM in the last year. Furthermore, it was determined that 36.7% of participants over the age of 40 had undergone mammography in the last two years. The mean total score on the BCPIFS scale for participants was 118.51±18.62. When examining the mean scores for the subscales of the scale, the mean scores were 31.55±4.34 for attitude, 15.37±3.45 for motivation, self-efficacy 14.83±2.65, support 14.10±3.91, information seeking 14.27±3.43, self-care 18.37±5.05, and stress management 10.00±2.52. The mean BCPIFS score for women in menopause (125.67±20.67) was found to be significantly higher than that for women not in menopause (117.87±18.32) (p=0.049). Conclusion: The findings of our study revealed that although female healthcare workers have a high level of awareness regarding breast cancer prevention behaviours, the rates of clinical examination and mammography are low. It was determined that preventive behaviours are more widely adopted in post-menopausal groups and those with increased professional experience. Breast cancer awareness initiatives targeted specifically at younger healthcare workers and those in the pre-menopausal period may increase screening rates.
Benzer Tezler
- Van ili aile sağlığı merkezlerinde ve toplum sağlığı merkezlerinde görev yapan sağlık çalışanlarının kanser tarama testleri hakkındaki bilgi düzeylerinin ve farkındalık durumlarının araştırılması
Research of cancer screening test knowledge levels and awareness of healthcare workers who work in family health centers and community health centers in Van province
MUSTAFA GÖNEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİLEK KUŞASLAN AVCI
- Aile Hekimliği Polikliniğine başvuran 30-70 yaş arası kadınların meme kanseri taramalarına yönelik bilgi düzeyi ve kanser taramalarına yönelik tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge level towards breast cancer screenings and atti̇tudes towards cancer screenings among women aged 30-70 applying to Family Medicine Clinics
GÖZDE KÜÇÜK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖZLEM POLAT
- Kadın işçilerin kanser bilgi yükü ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the Relationship Between Cancer Information Overload and Healthy Lifestyle Behaviors of Female Workers
FATMA SULTAN ÖZTOPRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
HemşirelikNecmettin Erbakan ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMEL EGE
- Aile hekimliği polikliniğine başvuran hastaların kanser taramaları konusunda bilgi, tutum ve davranışları
Knowledge, attitudes and behaviors about cancer screening of patients attending family medicine polyclinic
HAKAN TEKPINAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN ZEYNEP AŞIK
- Edirne merkezinde 20-49 yaş arası kadınlarda jinekolojik kanser farkındalığı ve etkileyen faktörler
Awareness of gynecological cancers and related factors among women aged 20–49 in the city center of Edirne
MERVE KARAMAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖNDER SEZER