XVI. yüzyıl Nakşbendiyye'de Ahmed Kâsânî ve Kâsânîlik
Ahmed Kāsānī and Kāsānīsm in the 16th-century Naqshbandiyya
- Tez No: 984228
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDÜRREZZAK TEK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tasavvuf Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma Nakşbendiyye tarikatının Kâsâniyye kolu ve onun kurucusu Ahmed Kâsânî'nin hayatı, eserleri ve tarikatını konu edinmektedir. Araştırma, Mahdûm-i A'zam Ahmed Kâsânî'nin eserleri ve onunla ilgili kaleme alınan menâkıbnâmeler gibi birincil kaynakları esas alarak Kâsâniyye tarikatının oluşum süreci ve etkilerini ortaya koymayı hedeflemektedir. Çalışmada, mukayeseli metin inceleme yöntemi takip edilerek yazma eserler ve menâkıbnâmeler karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bunun yanı sıra Ahmed Kâsânî'nin eserleri ve Kâsaniyye kolu ile ilgili Özbekistan'da, Türkiye'de ve İran'da yayımlanan makaleler, tezler ve kitaplar gibi ikincil kaynaklardan istifade edilmiştir. Bu materyallerden yararlanarak söz konusu kolun etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Araştırmanın sonucunda, XVI. yüzyılda Ahmed Kâsânî Nakşbendiyye geleneğinin Orta Asya'ya yayılmasında etkili olmuştur. Özellikle kaleme aldığı eserleriyle Nakşbendiyye literatürüne önemli ölçüde katkı sağlamıştır. Sonraki asırlarda müridleri ve halifeleri Semerkant ve Buhara'nın yanı sıra Belh, Kaşgar, Yarkent, Aksu, Hindistan ve İstanbul'da Nakşbendiyye-Kâsâniyye kolunun yayılmasında öncülük etmişlerdir. Doğu Türkistan bölgesinde Müslüman azınlıkları destekleyerek İslam'ın yayılmasında katkıda bulunmuşlardır. Bu çalışma Ahmed Kâsânî ve Kâsâniyye koluna dair yapılan önceki araştırmalara kıyasla daha kapsamlı bir kaynak incelemesi ortaya koyarak tarikatın tarihsel sürecine dair değerlendirmeler yapmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study focuses on the Kāsāniyya branch of the Naqshbandiyya order and the life, works and sect of its founder Ahmad Kāsānī. Based on primary sources such as Mahdûm-i A'zam Ahmad Kāsānī's own works and the menākıbnāms written about him, the study aims to reveal the formation process and the effects of the Kāsāniyya sect. In the study, manuscripts and menākıb are analyzed comparative textual analysis method. In addition, secondary sources such as articles, theses, and books published in Uzbekistan, Turkey and Iran on Ahmad Kāsānī's and the Kāsaniyya branch in were also utilized. By utilizing these materials, it aims to reveal the effects of the branch in question. As a result of the research, Ahmad Kāsānī was influential in the spread of the Naqshbandiyya tradition in Central Asia in the 16th century. It is seen that he contributed significantly to the literature of Naqshbandiyya, especially with his works. In the following centuries, his disciples and caliphs pioneered the spread of the Naqshbandiyya-Kāsāniyya branch in Samarkand Bukhara, Balkh, Kashgar, Yarkent, Aksu, India and Istanbul. They supported Muslim minorities in the East Turkistan region and contributed to the spread of Islam. This study evaluates the historical process of the order by presenting a more comprehensive source analysis compared to previous studies on Ahmad Kāsānī and the Kāsāniyya branch.
Benzer Tezler
- Balıkesir'de tasavvuf kültürü: Uşşâkıyye örneği
Sufi culture in Balıkesir: Example of Ushaqiyya
ÖZCAN METİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
DinBalıkesir ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ESMA SAYIN
- Müstakimzâde Süleyman Sâdeddin Efendi'nin itikadî görüşleri ve Şerefü'l-Akīde adlı eseri
Theological opinions of the honorary author of Sharaf al-'Aqīda Müstakimzâde Süleyman Sâdeddin Efendi
EKREM GEDİKLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
DinSivas Cumhuriyet ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET BAKTIR
- XVI. yüzyıl minyatür ustalarından Matrakçı Nasuh'un minyatürlerinde manzara anlayışı
Başlık çevirisi yok
ALİ DÜZGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
Güzel SanatlarGazi ÜniversitesiResim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEYHAN KARAMAĞARALI
- XVI. yüzyıl minyatür ustalarından Nakkaş Osman'ın minyatürlerinde at tasvirleri
Başlık çevirisi yok
MEHMET BAŞBUĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1990
Güzel SanatlarGazi ÜniversitesiResim Ana Bilim Dalı
PROF.DR. BEYHAN KARAMAĞARALI