Okul öncesi dönemde doğa temelli eğitim uygulamalarının çocukların öz-düzenleme ve problem çözme becerilerine etkisi
The effect of nature-based education practices in the preschool period on children's self-regulation and problem solving skills
- Tez No: 984325
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CEYHUN ERSAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, doğa temelli etkinlik programının 60–72 aylık çocukların öz-düzenleme ve problem çözme becerilerine etkisini incelemektir. Araştırma, ön test–son test eşitlenmemiş kontrol gruplu yarı deneysel desen ile yürütülmüştür. Çalışma grubunu, 2023–2024 eğitim-öğretim yılında Antalya ili Alanya ilçesinde bulunan bir bağımsız anaokuluna devam eden 60–72 aylık 38 çocuk (deney grubu n = 19, kontrol grubu n= 19) oluşturmaktadır. Deney grubuna sekiz haftalık planlanan ve uzman görüşleri çerçevesinde son hali verilen“Doğa Temelli Etkinlik Programı (DTEP)”uygulanırken, kontrol grubunda Millî Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanan 2013 Okul Öncesi Eğitim Programı doğrultusunda eğitim sürdürülmüştür. Çocukların öz-düzenleme becerileri Erol ve İvrendi (2018) tarafından geliştirilen Öz-Düzenleme Becerileri Ölçeği'nin anne ve öğretmen formları; problem çözme becerileri ise Oğuz ve Köksal Akyol (2015) tarafından geliştirilen Çocuklar İçin Problem Çözme Becerisi Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Analizlerde betimsel istatistiklerin yanı sıra Kovaryans Analizi (ANCOVA) ve Tekrarlayan Ölçümler İçin Varyans Analizi (Repeated Measures ANOVA) kullanılmıştır. Araştırma bulguları, doğa temelli etkinlik programının çocukların öz-düzenleme becerileri üzerinde anlamlı ve kalıcı bir etki yarattığını ortaya koymuştur. Öğretmen formlarına göre deney grubunda öz-düzenleme puanlarında anlamlı artış gözlenmiş ve bu artış kalıcılık testinde de sürmüştür. Buna karşın anne formlarına göre gruplar arasında anlamlı fark bulunamamıştır. Problem çözme becerileri açısından deney grubunda uygulama sonunda anlamlı gelişme görülmüş; ancak kalıcılık testinde bu gelişim sürdürülememiştir. Sonuç olarak doğa temelli etkinlikler çocukların öz düzenleme becerilerini desteklemektedir. Çocukların problem çözme becerileri daha uzun süreli ve çeşitlendirilmiş uygulamalar ile desteklenmesi gerekmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effect of a nature-based activity program on the self-regulation and problem-solving skills of children aged 60–72 months. The research was conducted using a quasi-experimental design with a non-equivalent control group and pretest–posttest measurements. The study group consisted of 38 children (19 in the experimental group and 19 in the control group) attending an independent preschool in Alanya, Antalya, during the 2023–2024 academic year. While the Nature-Based Activity Program (NBAP)—planned as an eight-week intervention and finalized based on expert opinions—was implemented in the experimental group, the control group continued their education in line with the 2013 Preschool Education Program prepared by the Ministry of National Education. Children's self-regulation skills were measured using the mother and teacher forms of the Self-Regulation Skills Scale developed by Erol and İvrendi (2018); Problem-solving skills were assessed using the Problem-Solving Skills Scale for Children developed by Oğuz and Köksal Akyol (2015). Descriptive statistics, as well as Analysis of Covariance (ANCOVA) and Repeated Measures Analysis of Variance (ANOVA), were used in the analyses. The research findings revealed that the nature-based activity program had a significant and lasting impact on children's self-regulation skills. According to the teacher forms, a significant increase in self-regulation scores was observed in the experimental group, and this increase continued in the retention test. However, according to the mother forms, no significant difference was found between the groups. Significant improvement in problem-solving skills was observed in the experimental group at the end of the intervention; however, this improvement was not sustained in the retention test. In conclusion, nature-based activities support children's self-regulation skills. Children's problem-solving skills need to be supported with longer-term and more diversified interventions.
Benzer Tezler
- Türkiye'de okul öncesi eğitim programlarının (1952-2024) afet dirençliliği bakımından incelenmesi, oyun tabanlı afet farkındalık etkinlikleri
Analysis of preschool education programs in Türkiye (1952-2024) in terms of disaster resilience, play-based disaster awareness
ESEN AYANOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Kamu Yönetimiİstanbul Teknik ÜniversitesiAfet ve Acil Durum Yönetimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NİLGÜN OKAY
- Okul öncesi dönem çocuklarının ekolojik okuryazarlık seviyelerinin çevresel farkındalık ve sürdürülebilirlik açısından incelemesi
An examination of preschool children's ecological literacy levels in relation to environmental awareness and sustainability
GÜLŞAH FEYAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DUYGU YALMAN POLATLAR
- Okul öncesinde doğa temelli ekolojik vatandaşlık farkındalığı eğitim programının geliştirilmesi: Bir eylem araştırması
Development of a nature-based ecological citizenship awareness education program in preschool: An action research
NÜSEYBE ÖZTÜRK CEYLAN
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimHasan Kalyoncu ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLÜFER DARICA
- Doğa temelli uygulamaların okul öncesi dönem çocuklarının değerleri üzerindeki etkisi
The effect of nature-based practices on the values of pre-school children
FATMA BALIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUNİSE DURAN
- Tabletler üzerinde çalışan okul öncesi eğitim uygulamalarında grafik tasarım problemleri ve bir uygulama önerisi
Graphic design problems in pre-school educational applications for tablets and application recommendation
YUSUF GENÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Güzel SanatlarHacettepe ÜniversitesiGrafik Ana Sanat Dalı
PROF. DR. İNCİLAY YURDAKUL