Geri Dön

Dispepsi yakınmasıyla aile hekimine başvuran 60 yaş altı yetişkinlerde pankreatik enzim yetersizliği sıklığının belirlenmesi

Determination of the prevalence of pancreatic enzyme insufficiency in adults under 60 years of age presenting to family physicians with complaints of dyspepsia

PDF İndir

  1. Tez No: 984369
  2. Yazar: RIDVAN KARDEŞ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. HAKAN DEMİRCİ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Dispepsi, pankreatik enzim yetersizliği, fonksiyonel dispepsi, Dyspepsia, pancreatic enzyme insufficiency, functional dyspepsia
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışma, dispepsi yakınmasıyla birinci basamak sağlık hizmetlerine başvuran 60 yaş altı yetişkinlerde pankreatik enzim yetersizliği (PEY) sıklığını belirlemek ve PEY ile ilişkili sosyodemografik, klinik ve semptom temelli değişkenleri değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir Gereç ve Yöntem: Kesitsel ve tanımlayıcı nitelikteki araştırma Bursa Kestel Vanimehmet Mahallesi 5 Nolu Aile Sağlığı Merkezinde yürütülmüştür. Çalışmaya dispepsi yakınmasıyla başvuran ve kriterleri karşılayan toplam 375 katılımcı dahil edilmiştir. Veriler olgu rapor formu ve üç alt boyuttan (A–B–C) oluşan PEY Anketi kullanılarak yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Veriler uygun istatistiksel testlerle değerlendirilmiştir Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 42,85±11,91, beden kitle indeksi ortalaması 27,99±5,02'dir. Katılımcıların %67,7'si kadın, %55,2'si ilköğretim ve altı eğitim düzeyine sahiptir. En sık görülen dispeptik yakınma %96,3 ile şişkinlik olup bunu epigastrik ağrı (%40,3) ve bulantı-kusma (%33,3) izlemektedir. PEY Anketi sonuçlarına göre katılımcıların 120'si (%32,0) PEY pozitif bulunmuştur. A, B ve C alt boyutlarına ait medyan değerler sırasıyla 4,00 (3,00–8,00), 0,00 (0,00–2,00) ve 0,00 (0,00–1,00) olarak saptanmıştır. Ki-kare ve Fisher analizlerine göre PEY pozitif grubunda alkol kullanımı (p=0,014), bulantı/kusma (p<0,001), epigastrik ağrı (p<0,001) ve iştahsızlık (p<0,001) anlamlı düzeyde yüksek; hipertansiyon varlığı ise daha düşüktür (p=0,033). Spearman korelasyon analizine göre yaş ile tüm PEY alt parametreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif korelasyonlar saptanmıştır. Binary lojistik regresyon modeline göre yaş (OR=0.964), bulantı/kusma (OR=2.760), epigastrik ağrı (OR=4.630), iştahsızlık (OR=4.168) ve beden kitle indeksi (OR=1.074) PEY pozitifliğini anlamlı biçimde yordamaktadır. Model varyansın %39,4'ünü açıklamaktadır. ROC analizlerinde PEY AB skorunun Bulantı/Kusma (AUC=0,745; %95 GA: 0,695–0,795; cut-off=0,43), Epigastrik ağrı (AUC=0,748; %95 GA: 0,695–0,796; cut-off=0,50) ve İştahsızlık (AUC=0,757; %95 GA: 0,697–0,809; cut-off=0,43) için belirgin bir ayırt edicilik gösterdiği, diğer semptomlarda ise performansın sınırlı kaldığı görüldü. Sonuç: Çalışmada dispepsi yakınmasıyla başvuran yetişkinlerde PEY sıklığı anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Dispeptik semptomlardan özellikle bulantı/kusma, epigastrik ağrı ve iştahsızlık PEY ile güçlü ilişki göstermektedir. Genç yaş ve yüksek VKİ, PEY için ek risk göstergeleri olarak belirlenmiştir. PEY Testi'nin birinci basamakta pratik bir tarama aracı olarak kullanılabilir olduğu görülmüş, dispepsi yönetiminde PEY'nin sistematik olarak değerlendirilmesinin tanısal sürece katkı sağlayabileceği düşünülmüştür

Özet (Çeviri)

Objective: This study aimed to determine the prevalence of pancreatic exocrine insufficiency (PEI) among adults under 60 years of age who presented to primary care with dyspeptic symptoms and to identify sociodemographic, clinical, and symptom-based factors associated with PEI Materials and Methods: This cross-sectional and descriptive study was conducted in the Bursa Kestel Vanimehmet Mahallesi No 5 Family Health Center. A total of 375 participants presenting with dyspepsia were included. Data were collected through a structured case report form and the PEI Questionnaire (PEI-Q), which consists of three subcomponents (A–B–C) and incorporates both clinician assessment and patient-reported symptoms. Appropriate statistical tests were used for analysis Results: The mean age of the participants was 42.85±11.91 years, and the mean BMI was 27.99±5.02 kg/m². Of all participants, 67.7% were women and 55.2% had primary school education or below. The most common dyspeptic complaint was bloating (96.3%), followed by epigastric pain (40.3%) and nausea/vomiting (33.3%). Based on PEI-Q results, 32.0% (n=120) of the participants were classified as PEI-positive. The median values for the A, B, and C subcomponents were 4.00 (3.00–8.00), 0.00 (0.00–2.00), and 0.00 (0.00–1.00), respectively. Alchol use (p=0.014), nausea/vomiting (p<0.001), epigastric pain (p<0.001), and loss of appetite (p<0.001) were significantly higher in the PEI-positive group, whereas hypertension was less common (p=0.033). Spearman correlation analysis showed significant negative correlations between age and all PEI-Q subparameters. Binary logistic regression identified age (OR=0.964), BMI (OR=1.074), nausea/vomiting (OR=2.760), epigastric pain (OR=4.630), and loss of appetite (OR=4.168) as significant predictors of PEI positivity, explaining 39.4% of the variance. ROC analyses showed that the PEY-AB score demonstrated notable discriminative ability for Nausea/Vomiting (AUC=0.745; 95% CI: 0.695–0.795; cut-off=0.43), Epigastric pain (AUC=0.748; 95% CI: 0.695–0.796; cut-off=0.50) and Loss of appetite (AUC=0.757; 95% CI: 0.697–0.809; cut-off=0.43), whereas its performance for other symptoms remained limited. Conclusion: The prevalence of PEI was notably high among adults presenting with dyspeptic symptoms in primary care. Nausea/vomiting, epigastric pain, and loss of appetite were strongly associated with PEI, while younger age and higher BMI also emerged as significant predictors. The PEI-Q demonstrated practical usability as a screening tool in primary care settings, indicating that routine assessment of PEI in dyspeptic patients may enhance diagnostic accuracy and support more effective clinical management

Benzer Tezler

  1. Tez No

    450910

    Multiplex-PCR based screening and computational modeling of virulence factors and T cell mediated immunity in Helicobacter pylori infections for accurate clinical diagnosis

    Helicobacter pylori enfeksiyonlarının doğru klinik tanısı için virülans faktörleri ile T hücreye bağımlı bağışıklığın çoklu-PZT ile taranması ve biyoinformatik modellemesi

    SİNEM ÖKTEM OKULLU

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2017

    Biyoteknolojiİstanbul Teknik Üniversitesi

    Moleküler Biyoloji-Genetik ve Biyoteknoloji Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)

    DOÇ. DR. AYÇA SAYI YAZGAN

    PROF. DR. ZÜHTÜ TANIL KOCAGÖZ

  2. Tez No

    731207

    DIŞKAPI YILDIRIM BEYAZIT E.A.H. AİLE HEKİMLİĞİ POLİKLİNİKLERİNE BAŞVURAN HASTALARIN PROTON POMPA İNHİBİTÖRÜ KULLANIM ENDİKASYONLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

    EVALUATION OF THE INDICATIONS FOR THE USE OF PROTON PUMP INHIBITOR OF PATIENTS ADMİTTED TO YILDIRIM BEYAZIT TRAİNİNG AND RESEARCH HOSPİTAL FAMİLY MEDİCİNE OUTPATİENT CLİNİC

    FEYZA ÇELİK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CENK AYPAK

  3. Tez No

    840984

    Düşük doz asetilsalisilik asit tedavisi verilen philadelphia kromozomu negatif kronik miyeloproliferatif neoplazi tanılı hastalarda üst gastrointestinal sistem komplikasyonlarının retrospektif değerlendirilmesi

    Retrospective evaluation of upper gastrointestinal system complications in patients with philadelphia chromosome negative chronic myeloproliferative neoplasia treated with low-dose acetylsalicylic acid

    EMİNE ZEYNEP YILMAZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    HematolojiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. OSMAN YOKUŞ

  4. Tez No

    907573

    Çocukluk çağı fonksiyonel gastrointestinal sistem hastalıklarında konjenital sükraz izomaltaz eksikliğinin değerlendirilmesi

    Evaluation of congenital sucrase isomaltase deficiency in childhoodfunctional gastrointestinal system diseases

    FİRDEVS KAVAS DEMİRCİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıPamukkale Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. TUĞBA GÜRSOY KOCA

  5. Tez No

    88247

    Üst gastrointestinal sistem endoskopisi ile nonülser dispepsi tanısı konan hastalarda helicobacter pylori ve risk faktörlerinin genel değerlendirilmesi

    Başlık çevirisi yok

    PELİN TAHTACI (BOYNER)

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    1999

    Aile HekimliğiSağlık Bakanlığı

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. NİMET GÖKER

Geri Dön