Aktoprak, Fevziye ve Tevfikiye köylerinde nüfus ve yerleşme
Population and settlement in Aktoprak, Fevziye and Tevfikiye villages
- Tez No: 984549
- Danışmanlar: PROF. DR. HAMZA AKENGİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Coğrafya, Geography
- Anahtar Kelimeler: Nüfus, Yerleşme, Kırsal Yerleşmeler, Coğrafi Özellikler, Göç, Population, Settlement, Rural Settlement, Geographical Features, Migration
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Coğrafya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Coğrafya Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET AKTOPRRAK, FEVZİYE VE TEVFİKİYE KÖYLERİNDE NÜFUS VE YERLEŞME Nüfus, belirli bir zamanda sınırları tanımlı bir bölgede yaşayan insan sayısıdır. Yerleşmede, işlevsel bir tür olarak evlerin dağılışı ve organize edilmesidir. Ele alınan herhangi bir yerin hem nüfus hem de yerleşmesini coğrafi şartların şekillendirdiği bilinmektedir. Tez konusunu oluşturan Aktoprak, Fevziye ve Tevfikiye köyleri Marmara bölgesinde, Güney Marmara bölümünde, Yalova İlinin Altonova İlçesine bağlı bulunan birer kırsal yerleşmelerdir. Ülkemizde Aktoprak, Fevziye ve Tevfikiye köylerinin 1995 yılından önce Kocaeli İlinin Karamürsel İlçesine bağlı birer kırsal yerleşme iken, Yalova'nın 1995 yılında İl olması ile Yalova'nın Altınova İlçesine bağlanmıştır. Samanlı Dağlarının kuzey eteklerinde yer alan bu köyler 1800'lü yılların sonlarına doğru Kafkasya'dan göç ile gelenler tarafından kurulmuştur. Göç olayı sonucu kurulan bu köylerin kuruluş tarihlerinden günümüze kadar olan nüfus ve yerleşme özellikleri, bunların zaman içindeki değişimleri ve bu özelliklere etki eden diğer coğrafi özellikleri incelendiğinde, bu köylerin Antik Dragon vadisini takip eden tarihi İpek yolunun üzerinde bulunan günümüzdeki adıyla Yalakdere vadisi yolu (İstanbul'u İznik'e bağlayan yol) üzerinde kuruldukları görülmektedir. Bu köylerde tarım faaliyetlerinin (özellikle su olanaklarının kısıtlı olması sonucu kuru tarımın), hayvancılığın (meraya dayalı küçükbaş hayvancılığın) ve el dokuma ipek halıcılığına (Hereke Halısı) dayalı ekonomik faaliyetleri ile geçimlerini temin ettikleri anlaşılmaktadır. Ekonomik faaliyetlerin yetersizliği ve bazı kültürel özelliklerin sonucu olarak 1950'li yıllara gelindiğinde Ülkemizde yaşanmaya başlayan kırsal alanlardan, sanayi faaliyetlerinin geliştiği İstanbul ve çevresine ve sanayi faaliyetlerinin geliştiği Büyükşehirlere doğru olan göç faaliyetlerinden etkilendikleri ve bu yıllardan sonra Aktoprak, Fevziye ve Tevfikiye köylerinin nüfusların azalmaya başladığı görülmektedir. Yine bu köylerin Ülkemizde 1999 yılında yaşanan ve merkez üssü Gölcük olan depremden de etkilendikleri görülmektedir. Deprem sonucu ise kırsal alanların deprem afetlerinde daha az zarar görmeleri ve daha iyi yaşam olanakları sunmalarından dolayı ters göç olayı yaşanmış ve İstanbul, Yalova gibi şehirlerden göç almış ve nüfusları artmıştır. Engebeli arazilere sahip olan ve bundan dolayı dağınık yerleşme dokusuna sahip olan bu köylerde deprem sonucu hasar gören ya da yıkılan evlerin yerlerine betonarme evler yapılmış bunun sonucunda da köylerdeki birçok evin doğal yapı malzemeleri ve özellikleri değişmiştir. 2007 yılı itibariyle tekrar nüfusları azalmaya başlayan köylerin, son yıllarda insanların doğal özelliklerin daha fazla korunduğu kırsal alanlarda yaşama isteklerinin artması (Şehirlerin nüfuslarının artması, trafik sorunları, hava kirliliği, gürültü kirliliği, Covid 19 salgını vs.) ve bu köylerin İstanbul, Kocaeli, Bursa gibi Ülkemizin önemli Büyükşehirlerinin orta lokasyonlarında yer almaları, ulaşım olanaklarının gelişmesi (özellikle Osmangazi köprüsünün yapılması ve İstanbul, Kocaeli gibi şehirlere ulaşım mesafesinin daha kısalması) gibi birçok sebepten dolayı Aktoprak, Fevziye ve Tevfikiye köylerinde 2. konutlar artmış ve bunun sonucu köylerin nüfusları da artmaya başlamıştır. Günümüzde Aktoprak, Fevziye ve Tevfikiye köylerinde sürdürülen ekonomik faaliyetlerinin yine tarım faaliyetlerinden (özellikle kuru tarım), hayvancılık faaliyetlerinden (meraya dayalı özellikle küçükbaş hayvancılıktan) oluştuğu ve son yıllarda bu köylerde ORKÖY (Orman köyü) oldukları için rıcılık faaliyetlerinin de geliştiği ve yapıldığı görülmektedir. Günümüzde bu köylerde Turizm faaliyetlerinin ve ulaşım olanaklarının da geliştiği de dikkati çekmektedir. Çalışmamızı oluşturan bu köylerin nüfusları kuruluşlarından günümüze kadar sürekli değişmiştir. Kuruldukları yıllardan 1950'li yıllara kadar nüfusları sürekli artarken, 1960'lı yıllardan sonra nüfusları azalmıştır. 2000 yılında tekrar nüfusları artarken 2007 yılında azalmaya başlamış ve günümüzde tekrar artmaya başlamıştır. Yerleşme özellikleri de günümüze kadar değişime uğramış kuruldukları zaman çevrelerindeki coğrafi şartların sunduğu imkanlar doğrultusundaki yapı malzemeleri ile yapılan evler, günümüzde modern imkanlar dahilinde yapılmaya başlanmıştır. İkincil konutların artmasıyla dokuları, kuruluş şekilleri de değişmeye başlamıştır. Bu çalışmanın amacı yerleşik olanların önemli bir kısmının Kafkas kökenli olmaları ve çalışma sahasının coğrafi bir araştırmaya konu olmamış Aktoprak, Fevziye ve Tevfikiye köylerinin nüfus ve yerleşme özellikleri ile Fiziki ve Beşeri coğrafya faktörleri arasındaki ilişkinin araştırılmasıdır. Çalışma Nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanılacağı karma yöntemle tasarlanmıştır. Çalışma sahasında yapılacak gözlemler ile bu gözlemler sırasında yapılacak görüşmeler sırasında alınacak kayıtlar TÜİK ve diğer kamu kurumlarından temin edilen veriler ile desteklenerek hazırlanacak tablo, grafik, harita materyaller analiz edilerek yorumlanacaktır. Bu çalışmada Aktoprak, Fevziye ve Tevfikiye köylerinin nüfus ve yerleşme özellikleri ve bunlara etki eden bütün coğrafi özellikleri ile beraber zaman ile nasıl gelişme gösterdiği, Coğrafyanın karşılıklı ilgi, neden-sonuç ve dağılış ilkeleri doğrultusunda açıklanacaktır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT POPULATION AND SETTLEMENT IN AKTOPRAK, FEVZİYE AND TEVFİKİYE VILLAGES Population, is the number of people living in a region with define borders at a certain time. It is the distribütör and organizasyon of houses as a functional type in the settlement. Both population and settlement, as sub-branches of human geography are affected by all the geographical features of the places where People live. Aktoprak, Fevziye and Tevfikiye Village, which constitute our tesis subject, are rural settlements located in the Marmara region, in the southern Marmara section, in the Altınova district of Yalova province. Since Yalova province became a province in our country in 1995, it is in that Aktoprak, Fevziye and Tevfikiye Villages were rural settlements in Karamürsel district of Kocaeli province before 1995. These Villages, located on the northern foothills of Samanlı Mountains, were founded by Caucasian immigrants in the late 1800 s. When the population and settlement charecteristics of these villages, which were established as a result of migration, from their establishment dates to the present day, their temporal changes and other Geopraphical features affecting these characteristics are examined, it is seen that these villages were founded on the ancient Dragon Valley road, today known as the Yalakdere Valley road (the road connecting İstanbul to İznik), on the historical silk road. Agricultural Activision in these villages (Especially dry farming as a result of limited Walter resources), Animal husbandry (Especially small livestock based on pasture) and Hand-woven silk carpet (Hereke carpet), it has been observed that the villages have economic Activities. As a result of the inadequacy of economic Activities and some cultural Characteristies by the 1950 they were affected by the migration activities from rural areas, which started to occur in our country in these years to İstanbul and its surroundings and the big cities where industrial activities developed and arther these years, it is seen that the population of Aktoprak, Fevziye and Tevfikiye villages started to decrease. It is also seen that these bays were also affected by the Eartquake that occurred in our country in 1999 and whose epicenter was the lake. As a result of the earthquake, reverse migration occurred because rural areas suffered less damage in earthquake disasters and offered better living opportunities and they received immigration from cities such as İstanbul and Yalova and their population increased. In these villages, which have rugged terrain and a dispersed settlement pattern as a result, rein forced concrete houses were built in place of the houses damaged or destroyed as a result of the earthquake and as a result, the naturel building materials and features of many houses in the villages changed. As a 2007, the population of the villages started to decrease again. In recent years, people started to live in rural areas where naturel features are more protected has increased (increase in the population, of cities, traffic problems, air pollution, covid 19 epidemic, etc.) and these villages are located in the middle locations of important metropolitan cities of our country such as İstanbul, Kocaeli, Bursa. Development of transportation facilities (Especially the construction of the Osmangazı Bridge and the shorter transportation distance to cities such as İstanbul and Kocaeli). Due to many reasons such as, second houses increased in Aktoprak, Fevziye and Tevfikiye villages and a result, the population of the villages began to increase. Today, the economic activities carried out in Aktoprak, Fevziye and Tevfikiye villages are again influenced by agricultural activities (especially dry farming),consists of animal husbandry activities (especially small cattle based on pasture)and in recent years, it has been seen that beekeeping activities have developed and ben carried out in these villages because they are forest villages. Nowadays, it is seen that tourism activities and transportation facilities have developed in these villages. The populations of these villages that constitute our study have changed continuously from their establishment to the present day while their population increased continuously from the year they were founded until the 1950s, their population decreased after the 1960s. While their population increased again in 2000, it began to decrease in 2007 and has started to increase again today. The settlement characteristics have also changed until today, and houses, which were built with the construction materials offered by the geographical conditions around them when they were first established, have now begun to be built with modern possibilities. With the increase in secondary housing, their texture and establishment methods have also begun to change. İn this study, the population and settlement characteristics of these villages, which have common Circassian cultural characteristics and have not been subject to any geographical research before, and the physical and human geographic features affecting them will be examined using qualitative and quantitative research methods. And the observations to be made in the villages in line with these methods, supported by the interviews to be made and the records to be taken during the observations, and the data to be obtained from TUIK and other public institutions and the tables, graphic, maps etc. To be prepared in line with these data will be analyzed. İn this study, the population and settlement characteristics of Aktoprak, Fevziye and Tevfikiye villages and how they developed over time together with all the geographical features affecting them it will be explained in line with the principles of mutual İnterest, cause-effect and distribution geography.
Benzer Tezler
- Trakya`daki tekstil sektörünün Türkiye ve bölge ekonomisi ile doğal kaynaklar üzerine ekonomik etkileri
The Economic effects of textile sector in Trakya on Turkish and regional economy and natural resources
SEYFİ AKTOPRAK
- Kurumuş kanda Y-kromatini (F-Cisimciği)'nin şekil ve sayısının zamanla değişiminin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HASAN AKTOPRAK
- Doğu Asya`da azınlıklar: Çin ve Japonya
Minorities in East Asia: China and Japan
ELÇİN AKTOPRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. BASKIN ORAN
- İslam Hukuku`nda kadınların köleliği ve hakları
The women slaves in Islamic Laws and their rights
VAHİDE AKTOPRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
DinYüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. SELAHATTİN KIYICI
- Batı avrupa'da ulus inşa süreçleri ve ulusal azınlık sorunları
Nation-building and national minority issues in Western Europe
ELÇİN AKTOPRAK
Doktora
Türkçe
2008
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Bölümü
PROF. DR. BASKIN ORAN