Özbek Tiyatrosunda“Leyla İle Mecnun”Eserinin Farklı Sahneleme Yöntemlerinin İncelenmesi
An Analysis of Different Staging Methods of the Work“Leyla and Mecnun”in Uzbek Theater
- Tez No: 984688
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ELİF ÖZHANCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Oyuncunun eğitimi, Oyuncunun psikotekniği, Hayal gücü egzersizleri, Oyuncunun duygu sanatı, Eser analizi, Karakterlerin özelliklerini gözlemleme, Görme, İnceleme, Duyguları hissetme, Doğallığa ulaşma, Bilgi, Hedef, Actor training, Actor psychotechnics, Imagination exercises, Actor's art of emotion, Analysis of the work, Observing character traits, Seeing, Examining, Feeling emotions, Achieving naturalness, Knowledge, Goal
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sahne Sanatları Ana Sanat Dalı
- Bilim Dalı: Sahne Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu yüksek lisans tezinin amacı, Özbekistan'da sahnelenen ve Alisher Navoi'nin klasik eseri Leyla ve Mecnun'a dayanan iki önemli tiyatro eserini analiz etmek ve karşılaştırmalı olarak incelemektir. Çalışma, Mirza Azizov'un Taşkent Devlet Müzikal Tiyatro Salonu'nda (Mukumi adına) sahnelediği performansı ve Şemsiddin Usmanov'un Kokand Devlet Müzikal Tiyatro Salonu'nda yarattığı yorumu şu yönlerden inceliyor: Yönetmenlik yaklaşımı, Oyunculuk ve ifade yöntemleri, Sahne ve kostüm tasarımı, Müzik ve ses çözümleri, Dramaturji ve kompozisyon yapısı. Yöntem: Yönetmenlik analizi, Performans analizi, Karşılaştırmalı içerik analizi, Yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi, Sahne sanatları çalışmalarında kullanılan gözlem ve değerlendirme yöntemleri. Araştırma yaklaşık 6 ay sürecek ve saha çalışması Taşkent ve Kokand'da gerçekleştirilecektir. Bulgular: Her iki tiyatro oyununun video kayıtları, Yönetmenlerin sahneleme üzerine notları ve çalışma kitapları, Oyuncularla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler, Sahne fotoğrafları, tiyatro programları ve kitapçıkları, Sahneleme süreciyle ilgili yazılı ve görsel arşiv materyalleri. Sonuçlar: Özbekistan tiyatrosunda“Leyli ve Mecnun”eserinin sahne uyarlamaları, ulusal tiyatro sanatının estetik ve felsefi yenilenmesini açıkça göstermektedir. Bu sahne uyarlamaları, klasik edebi mirası modern tiyatro düşüncesiyle birleştirme ve yeni sanatsal biçimlerle yorumlama konusunda önemli bir yaratıcı deney görevi görmüştür. Araştırma sonuçları, gelecekte klasik eserlerin sahne yaşamının ve modern tiyatro teknolojileri ve yeni estetik yaklaşımlara dayalı yorumlanmasının daha derinlemesine incelenmesi için bilimsel ve pratik bir temel oluşturabilir.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of this master's thesis is to analyze and comparatively examine two important theatrical works based on Alisher Navoi's classic work Leyla and Majnun, staged in Uzbekistan. The study examines Mirza Azizov's performance at the Tashkent State Musical Theatre (named after Mukumi) and Shamsiddin Usmanov's interpretation at the Kokand State Musical Theatre from the following perspectives: Directorial approach, Acting and expression methods, Stage and costume design, Music and sound solutions, Dramaturgy and compositional structure. Method: Directorial analysis, Performance analysis, Comparative content analysis, Semi-structured interview method, Observation and evaluation methods used in performing arts studies. The research will last approximately 6 months, and the fieldwork will be conducted in Tashkent and Kokand. Findings: Video recordings of both plays, directors' notes and workbooks on staging, semi-structured interviews with actors, stage photographs, theatre programs and booklets, written and visual archival materials related to the staging process. Conclusions: The stage adaptations of“Layla and Majnun”in Uzbek theatre clearly demonstrate the aesthetic and philosophical renewal of national theatrical art. These stage adaptations served as an important creative experiment in combining classical literary heritage with modern theatrical thought and interpreting it with new artistic forms. The research results can provide a scientific and practical basis for a more in-depth study of the stage life of classical works and their interpretation based on modern theatre technologies and new aesthetic approaches in the future.
Benzer Tezler
- Nomus va Muhabbat (Namus ve Aşk) ve Tohir va Zuhra (Tahir ve Zühre) adlı tiyatro eserleri esasında Özbek tiyatrosuna genel bir bakış
An overview of Uzbek theatre based on pieces titled Nomus va Muhabbat (Virtue and Love) and Tohir va Zuhra (Tahır and Zuhre)
ELİF EZGİ DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ VELİ SAVAŞ YELOK
- Özbek cedit edebiyatında hacı muin ve tiyatro eserleri
Haci muin and theater works in Uzbek jadid literature
DERLİHAN BORA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıAtatürk ÜniversitesiÇağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN BAYDEMİR
- Özbekistanda tiyatro
Theater in Uzbekistan
KHASANJON ISAKOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sahne ve Görüntü SanatlarıAtatürk ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜNYAMİN AYDEMİR
- Türk tiyatrosunda kantocu kadınlar, tiyatroda kantonun yeri, önemi ve günümüzde yok olan kanto
Canto artists in Turkish theatre, the place and importance ofcanto in theatre and vanishing of canto
GÜZİN ŞEBNEM ÖZİNAL ÖZTEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Sahne ve Görüntü SanatlarıBahçeşehir Üniversitesiİleri Oyunculuk Ana Bilim Dalı
ÖĞR. GÖR. ALİ DÜŞENKALKAR
- İstanbul Devlet Tiyatrosu'nda 1980 sonrasında sahnelenmiş çocuk oyunu metinlerinde cinsiyetçilik
Sexisim in the scripts of children's plays performed in İstanbul State Theatre after 1980
PINAR AKKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
SosyolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MERAL ÖZBEK