Lise öğrencilerinin elektronik boş zamanlarda yapay zekâ farkındalık düzeylerinin nomofobi üzerindeki etkisinin incelenmesi
An investigation into the impact of high school students' artificial intelligence awareness in electronic leisure on nomophobia
- Tez No: 984718
- Danışmanlar: PROF. DR. MÜGE AKYILDIZ MUNUSTURLAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Boş zamanları değerlendirme, Farkındalık, Nomofobi, Yapay zeka, Leisure activities, Awareness, Nomophobia, Artificial intelligence
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Rekreasyon Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, lise öğrencilerinin elektronik boş zamanlarda yapay zekâ farkındalık düzeylerinin nomofobi üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın evrenini 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Eskişehir İlinde öğrenim gören lise öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklemini ise 154 kadın, 140 erkek olmak üzere 294 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada verilerin toplanması amacıyla Türkmen (2022) tarafından geliştirilen katılımcıların elektronik boş zamanlarda yapay zekâ farkındalık düzeylerini ölçmeye yönelik Elektronik Boş Zamanlarda Yapay Zekâ Farkındalığı Ölçeği ile katılımcıların nomofobi düzeylerini ölçmeye yönelik Yıldırım ve Correia (2015) tarafından geliştirilmiş ve Türkçe'ye uyarlaması Yıldırım vd., (2016) tarafından gerçekleştirilmiş Nomofobi Ölçeği kullanılmıştır. Nomofobi Ölçeğinin dört boyutuna dayanarak katılımcılar üç kümeye ayrılmıştır. Öncelikle hiyerarşik kümeleme analiziyle grup sayısı belirlenmiş, ardından K-ortalamalar analiziyle katılımcılar düşük, orta ve yükse k düzeyde nomofobikler olarak üç grupta sınıflandırılmıştır. Kümelerin demografik özelliklerine ilişkin bulgular Ki-kare analiz sonuçlarına göre incelenmiştir ve aile gelir düzeyi, sınıf ve yaşa göre anlamlı farklılıklar bulunmadığı ancak cinsiyet, şarj cihazını yanında taşıma, uyumadan önce telefonla vakit geçirme ve uyanır uyanmaz telefonu kontrol etme davranışlarında anlamlı farklılıklar bulunmuştur. ANOVA sonuçlarına göre nomofobinin bilgiye erişememe, iletişime geçememe ve rahat hissedememe boyutlarında cinsiyete göre anlamlı farklılıklar bulunmuş, bağlantıyı kaybetme boyutunda ise fark bulunmamıştır. Ayrıca araştırmada, bireylerin nomofobi düzeyleri ile elektronik boş zamanlardaki yapay zekâ farkındalıkları arasındaki ilişki incelenmiştir ve MANOVA analizinin bulgularıyla da örtüşen çoklu doğrusal regresyon analizi sonuçlarına göre bireylerin e-boş zamanlarda davranışsal ve duyuşsal yapay zekâ farkındalığı arttıkça nomofobi düzeylerinin de anlamlı biçimde arttığı ortaya çıkmıştır. Bu bulgular, nomofobik bireylerin teknolojiyle daha iç içe yaşadıklarından dolayı yapay zekâ farkındalıklarının da daha yüksek olduğuna işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the effect of high school students' awareness levels of artificial intelligence during their free time on nomophobia. The population of the study consists of high school students studying in Eskisehir Province during the 2024-2025 academic year. The sample consists of 294 high school students, including 154 female and 140 male students. To collect data, the study utilized the Artificial Intelligence Awareness Scale in Electronic Leisure Time developed by Türkmen (2022) to measure participants' levels of artificial intelligence awareness during electronic leisure time, and the Nomophobia Scale developed by Yıldırım and Correia (2015) and adapted into Turkish by Yıldırım et al. (2016). Based on the four dimensions of the Nomophobia Scale, participants were divided into three clusters. First, the number of groups was determined using hierarchical cluster analysis, and then participants were classified into three groups—low, medium, and high levels of nomophobia—using K-means analysis. Findings regarding the demographic characteristics of the clusters were examined based on chi-square analysis results, and no significant differences were found in terms of family income level, class, and age, but significant differences were found in terms of gender, carrying a charger, spending time on the phone before going to sleep, and checking the phone immediately upon waking up. According to the ANOVA results, significant differences were found between genders in terms of the dimensions of inability to access information, inability to communicate, and inability to feel comfortable, while no difference was found in terms of the dimension of losing connection. In addition, the study examined the relationship between individuals' levels of nomophobia and their awareness of artificial intelligence during their electronic leisure time. According to the results of the multiple linear regression analysis, which were consistent with the findings of the MANOVA analysis, it was found that as individuals' behavioral and emotional awareness of artificial intelligence increased during their electronic leisure time, their levels of nomophobia also increased significantly. These findings indicate that nomophobic individuals have higher artificial intelligence awareness because they are more closely connected to technology.
Benzer Tezler
- Türkiye'de ortaöğretim öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılık düzeyleri ve kullanım alışkanlıkları: Kahramanmaraş örneği
Smartphone addiction and usage habit of secondary education students in Turkey: Kahramanmaraş sample
KADİR ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BEYHAN ZABUN
- Hava Harp Okulu öğrencilerinin genel özellikleri ile akademik başarılarını etkileyen faktörler üzerine bir inceleme
The General characteristic with the factors affecting the success off the Air Force Academy cadets are examined
ÇAĞLAYAN PINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Yönetimi ve Planlaması Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NEJLA TURAL
- Die wirkung der pragmalinguistik auf den daf unterricht
Edimbilimin Almanca yabancı dil dersine etkisi
HATİCE KOÇ
Yüksek Lisans
Almanca
2022
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiYabancı Diller Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN YILMAZ
- Lise öğrencilerinin elektronik medya kullanımının uyku alışkanlıklarına ve uykusuzluğa etkisi
The effect of the use of electronic media on sleep habits and insomnia in high school students
TUBA BAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
HemşirelikMarmara ÜniversitesiHalk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞE ERGÜN
- Tahmin gözlem açıklama yöntemi temel alınarak geliştirilen etkileşimli elektronik kitabın lise öğrencilerinin kavram yanılgısı, özdüzenleme ve bilişsel bağlılık gelişimlerini nasıl desteklediğinin incelenmesi
Investigation of how an interactive electronic book developed based on the prediction observation explanation method supports the development of high school students' misconception, selfregulation and cognitive engagement
NAZMİYE ÇIRAKOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKNUR REİSOĞLU
DOÇ. DR. SEYHAN ERYILMAZ TOKSOY