Alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri bağlamında Med-Arb (Arabuluculuk-tahkim) modeli
The Med-Arb (Mediation-arbitration) model in the context of alternative dispute resolution (ADR)
- Tez No: 984754
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ İSMET MAZLUM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Arabuluculuk, Tahkim, Med-Arb, Hibrit Uyuşmazlık Çözümü, Mediation, Arbitration, Med-Arb, Hybrid Dispute Resolution
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankaya Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Hukuk Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye'de ticari ve hukuki uyuşmazlıkların çözümünde klasik dava süreçlerine alternatif arayışların artması, arabuluculuk ve tahkim yöntemlerinin birlikte uygulanabildiği Med-Arb modelini gündeme taşımıştır.“Mediation–Arbitration”olarak da bilinen bu yöntem, tarafların öncelikle arabuluculuk sürecinde uzlaşma imkânı aramasını; uzlaşılamaması hâlinde ise tahkim yoluyla bağlayıcı bir karara ulaşmasını öngören hibrit bir çözüm mekanizmasıdır. Med-Arb, esnek yapısı ve çok aşamalı çözüm imkânı sayesinde, özellikle ticari nitelikli uyuşmazlıklarda zaman ve maliyet avantajı sağlaması bakımından dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, öncelikle alternatif uyuşmazlık çözüm yolları kavramı, hukuki temelleri ve tarihsel gelişimi çerçevesinde incelenmiş; arabuluculuk ve tahkim yöntemleri, hem ulusal hem de uluslararası düzenlemeler ile uygulama örnekleri ışığında karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Devamında, arabuluculuk ile tahkimi bütünleştiren Med-Arb modelinin yapısı, işleyiş mekanizması, taraf iradesi üzerindeki etkileri ve farklı ülke hukuk sistemlerindeki düzenlemeleri analiz edilmiştir. Çalışma, ayrıca İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) başta olmak üzere çeşitli kurumsal aktörlerin Med-Arb'a ilişkin düzenlemelerini irdeleyerek, Türkiye'deki uygulanabilirlik alanlarını ortaya koymakta; bu süreçte karşılaşılabilecek hukuki ve pratik sorunları, mevzuat ve uygulama pratiği bağlamında tartışmaktadır. Çalışmamızda mevcut mevzuat, yargı kararları ve kurumsal düzenlemeler değerlendirilmiş; elde edilen bulgular, Med-Arb'ın Türkiye'de daha etkin ve güvenli şekilde uygulanabilmesi için önerilerle desteklenmiştir. Son olarak, Med-Arb'ın Türkiye'de ticari uyuşmazlık çözümünde, gelişmeye açık ve uygulanabilir bir model olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The increasing search for alternatives to traditional litigation in resolving commercial and legal disputes in Türkiye has brought the Med-Arb model -where mediation and arbitration are applied together- into focus. Also known as“Mediation–Arbitration,”this method provides that parties first seek an amicable settlement through mediation; if this fails, the dispute proceeds to arbitration for a binding decision. With its flexible structure and multi-stage resolution mechanism, Med-Arb stands out for offering significant time and cost advantages, particularly in commercial disputes. This study first examines the concept of alternative dispute resolution methods within their legal foundations and historical development, and comparatively analyzes mediation and arbitration under both national and international regulations and practical examples. It then explores the structure, operational mechanism, and effects of the Med-Arb model on party autonomy, along with its regulation in different legal systems. The research also discusses the relevant provisions and practices of various institutional actors -especially the Istanbul Arbitration Centre (ISTAC)- to identify potential areas of application in Türkiye and to address possible legal and practical challenges from both legislative and procedural perspectives. Current legislation, judicial decisions, and institutional regulations were reviewed, and the findings were supported with proposals for a more effective and secure application of Med-Arb in Türkiye. The study concludes that Med-Arb is an applicable and promising model for commercial dispute resolution in Türkiye, combining the flexibility of mediation with the binding nature of arbitration.
Benzer Tezler
- Pay sahiplerinin menfaatleri bağlamında genel kurul kararlarının iptalinde alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri
Alternative dispute resolution methods in the cancellation of general assembly decisions in the context of shareholders' interests
ALARA AÇILMIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HukukAtılım ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DAMLA GÜLSEREN SONGUR HACIGÜZELLER
- Uzay faaliyetleri bağlamında alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri
Alternative dispute resolution methods in the context of space activities
YUNUS EMRE ALBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Hukukİstanbul ÜniversitesiMilletlerarası Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE TAN DEHMEN
- Tasarruf finansman sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların tahkim ve diğer alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri ile çözümü (Tüketici hukuku bağlamında)
Arbitration and other alternative dispute resolution methods for disputes arising out of savings finance contract (In the context of consumer law)
HÜSEYİN YAĞIZHAN KOL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Hukukİbn Haldun ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ YEŞİLIRMAK
- Çevrim içi uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin temel yargısal ilkeler kapsamında incelenmesi
Analysis of online dispute resolution methods in the scope of fundamental judicial rights
HÜSEYİN ZORLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
HukukAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERSİN ERDOĞAN
- Sermaye piyasası uyuşmazlıklarında yargı dışı çözüm yöntemleri
Alternative resolution mechanisms in capital market disputes
ONUR KALKAN
Doktora
Türkçe
2019
HukukAnkara ÜniversitesiÖzel Hukuk (medeni Usul ve İcra İflas Hukuku) Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMEL HANAĞASI