İslam savaş stratejisi ve hud'a kapsamında Nuaym b. Mes'ud
Nuʿaym b. Masʿūd in the context of Islamic war strategy and hudʿa
- Tez No: 984772
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FETHİ YILDIRIM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Tarihi ve Sanatları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İslam savaş stratejisi, tarih boyunca manevî ve askerî açıdan önemli bir yere sahip olmuştur. Hz. Peygamber'in“Harb hiledir”hadisi, bu stratejinin temel ilkelerinden biri olarak dikkat çeker. Bu ifade, savaşta zekâ ve taktiklerin önemini vurgulamakta, Müslümanların düşman karşısında üstünlük sağlamak için stratejik düşünceyi benimsemeleri gerektiğini ortaya koymaktadır. Hendek Gazvesi, bu ilkenin en belirgin şekilde uygulandığı olaylardan biridir. Savaş sırasında Nuaym b. Mesʿûd'un İslam'a geçişi, sadece bireysel bir inanç değişimi değil, aynı zamanda İslam toplumunun güçlenmesine yönelik stratejik bir adım olarak değerlendirilmektedir. Nuaym, Hz. Peygamber'in yönlendirmesiyle düşman kabileler arasında ayrılık ve güvensizlik oluşturmayı başarmış, böylece Müslümanların savunma hattını güçlendirmiştir. Bu durum,“Harb hiledir”ilkesinin pratikte nasıl hayata geçirildiğini göstermektedir. Bu çalışma;“Harb hiledir”düsturunun İslam savaş stratejisindeki yerini, hud'a kavramını, Nuaym b. Mesʿûd'un İslam'a geçiş sürecini, özellikle Hendek Gazvesi'ndeki rolünü ve Hz. Peygamber dönemindeki faaliyetlerini ve incelemektedir. Araştırmada, Nuaym'ın ihtidasının yalnızca bireysel bir inanç değişimi olmadığı; aynı zamanda İslam toplumunun güçlenmesine katkıda bulunan stratejik bir adım olduğu vurgulanmaktadır. Hendek Gazvesi bağlamında Nuaym'ın uyguladığı siyasî ve askerî taktikler, Hz. Peygamber'in“Harb hiledir”hadisinin pratik yansımaları olarak ele alınmış; bu çerçevede hudʿa kavramının İslâmî savaş düşüncesi içerisindeki yeri değerlendirilmiştir. Çalışmada, Cahiliye dönemindeki ölçüsüz ve etik sınırlardan yoksun savaş anlayışı ile Risalet dönemi savaş anlayışı arasındaki farklara da dikkat çekilmiştir. Buna göre İslâm'da hudʿa, düşmanın gücünü zayıflatmaya yönelik stratejik ve meşru bir yöntem olarak ortaya çıkarken; sivillere, kadın ve çocuklara zarar vermeyen, ahlâkî ilkelerle çevrili bir savaş taktiği olarak değerlendirilmiştir. Nuaym b. Mesʿûd'un Hendek Gazvesi'nde oynadığı rol, bu prensibin tarihteki en somut örneklerinden birini oluşturmuş; savaşın yalnızca askerî güçle değil, aynı zamanda strateji, diplomasi ve psikolojik üstünlükle kazanılabileceğini göstermiştir.
Özet (Çeviri)
Islamic war strategy has held a significant place throughout history, both spiritually and militarily. The Prophet Muhammad's saying,“al-harb khud'a”(“war is deception”), stands out as one of the fundamental principles of this strategy. This statement emphasizes the importance of intelligence and tactics in warfare, underscoring the necessity for Muslims to adopt strategic thinking in order to gain superiority over their enemies. The Battle of the Trench represents one of the clearest examples of the application of this principle. The conversion of Nuʿaym b. Masʿūd to Islam was not merely a personal change of faith but also a strategic step that contributed to the strengthening of the Muslim community. Under the guidance of the Prophet, Nuʿaym succeeded in creating division and mistrust among the enemy tribes, thereby reinforcing the Muslim defense line. This demonstrates how the principle of“al-harb khud'a”was implemented in practice. This study examines the place of the principle“al-harb khud'a”in Islamic war strategy, the concept of hudʿa (strategic deception), the conversion process of Nuʿaym b. Masʿūd, his activities during the Prophet's time, and especially his role in the Battle of the Trench. It emphasizes that Nuʿaym's conversion was not only an individual act of faith but also a strategic contribution to the empowerment of the Muslim community. His political and military tactics during the Battle of the Trench are analyzed as practical reflections of the Prophet's hadith“al-harb khud'a”, while the place of hudʿa in Islamic military thought is also evaluated. The study further highlights the differences between the unrestrained and morally unconstrained warfare of the Jāhiliyyah period and the ethically guided warfare of the Prophetic era. Accordingly, in Islam, hudʿa emerges as a legitimate and strategic method aimed at weakening the enemy's strength, while avoiding harm to civilians, women, and children, and operating within moral boundaries. The role of Nuʿaym b. Masʿūd in the Battle of the Trench constitutes one of the most concrete examples of this principle, demonstrating that victory can be achieved not only through military power but also through strategy, diplomacy, and psychological superiority.
Benzer Tezler
- İran İslam Cumhuriyeti'nin stratejik kültürü ve dış politikası
Strategic culture and foreign policy of Iran Islamic Republic
EDA KİRAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Uluslararası İlişkilerSakarya ÜniversitesiOrtadoğu Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUNCAY KARDAŞ
- İran`da islam, kimlik ve dış politika: Konstrüktivist bir ineceleme
Islam, identity and foreign policy in Iran: A constructivist research
RAFIG RUSTAMOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
Uluslararası İlişkilerAnkara ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLHAN UZGEL
- Soğuk Savaş sonrası Türkiye'nin yumuşak güç politikası: Yunanistan örneği (Politikalar, uygulamalar ve karşıtlıklar) 1991-2011
Turkey's soft power policy in the post-Cold War era: The case of Greece (Policies, practices and contradictions) 1991-2011
ENGİN ERYILMAZ
- Amerika Birleşik Devletleri'nin yeni ortadoğu perspektifi güvenlik stratejisi, enerji ve din boyutlarından Büyük Ortadoğu projesi'ne bakış
The United States' new middle east perspective- viewing the Greater Middle East Project from the security strategy, energy and religion dimensions
YAŞAR KEMAL EVCİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Uluslararası İlişkilerKocaeli ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF.DR. HASRET ÇOMAK
- Batılı kaynaklarda El Kaide ve Londra bombalamaları
Al Qaida in the western sources and London bombings
ERDENİZ ŞEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Uluslararası İlişkilerGazi ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Bölümü
PROF. DR. ÇINAR ÖZEN