Söke ovası (Aydın) pamuk alanlarında yeşilkurt [helicoverpa armigera (lepidoptera: noctuidae)]'un populasyon değişimi ve bu zararlıya karşı kimyasal mücadelenin etkinliğinin belirlenmesi
Population change of the bollworm [helicoverpa armigera (lepi̇doptera: Noctuidae)] in the söke plain (Aydin) cotton fields and determination of the effectiveness of the chemical control against this pest
- Tez No: 984805
- Danışmanlar: PROF. DR. ORKUN BARIŞ KOVANCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Zararlı böcekler, Insect pests
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Entomoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bitki Koruma Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Aydın İli Söke Ovası'nda pamuk tarımında ekonomik kayıplara yol açan Helicoverpa armigera'nın (Yeşilkurt) popülasyon değişimlerini belirlemek ve kimyasal mücadele yöntemlerinin etkinliğini değerlendirmek amacıyla 2023-2024 üretim sezonlarında iki farklı pamuk tarlasında yürütülmüştür. Yeşilkurt ile mücadelede Emamectin benzoate, Chlorantraniliprole ve Metaflumizone etken maddeli insektisitlerin etkinliğinin değerlendirilmesi için her biri 5 dönüm olan araziler 1.25 dönümlük bloklara ayrılmıştır. Bu bloklar; Emamectin benzoate, Chlorantraniliprole Metaflumizone ve uygulama yapılmayan kontrol grubundan oluşmaktadır. Bu instektisitlerin biyolojik etkinlikleri tarla koşullarında test edilmiştir. Haftalık ergin sayımlarının takibi için her bloğa iki adet ve her biri 1 mg yeşilkurt feromonu Z11-hexadeccenal ve Z9-hexadeccenal içeren (SMC ilaç, Türkiye) delta tipi tuzaklar yerleştirilmiştir. Zararlının popülasyon yoğunluğu, feromon tuzakları ve bitki zararı örneklemeleriyle izlenmiştir. Sonuçlar, H. armigera popülasyonunun mevsimsel ve iklimsel koşullara bağlı olarak dalgalandığını göstermiştir. Çalışma yapılan pamuk arazilerinde H. armigera yılda iki döl vermiştir. Nitekim pamuk yeşilkurdu erginlerinin 2023 yılında popülasyon yoğunluğu 2024'e kıyasla daha yüksek olup, Sarıkemer ve Güllübahçe arazilerinde sırasıyla 18 ve 25 Temmuz'da pik yapmıştır. 2024 yılında ise ergin uçuş pikleri 12 Temmuz ve 2 Ağustos tarihlerinde gözlenmiştir. Kimyasal mücadelede, Emamectin benzoate ve Chlorantraniliprole Metaflumizone'a göre daha etkili sonuçlar vermiştir. Pamukta yeşilkurt zarar oranları 2023'te %3,1 olup 2024 yılındaki zarara göre (%2.3) daha yüksek bulunmuştur. Zararın düşük olması insektisit uygulamalarının zamanında yapılmasının yeşilkurt popülasyonunu baskılamada etkin olduğuna işaret etmektedir. İstatistiksel analizler, insektisitlerin lokasyondan bağımsız olarak tutarlı etkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. İnsektisitler etkin olmasına rağmen, direnç gelişimi nedeniyle entegre zararlı yönetimi (IPM) kapsamında sürdürülebilirlik için biyoteknik, biyolojik ve kültürel mücadele yöntemleriyle birlikte kullanılmalıdır. Bu çalışma, pamuk tarımında H. armigera ile mücadelede çevre dostu, etkili ve sürdürülebilir yaklaşımların geliştirilmesine ihtiyaç duyulduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis was conducted during the 2023–2024 growing seasons in two cotton fields located in the Söke Plain of Aydın Province to determine the population dynamics of Helicoverpa armigera (cotton bollworm), a pest causing significant economic losses in cotton production, and to evaluate the effectiveness of chemical control methods. For the assessment of the efficacy of the insecticides Emamectin benzoate, Chlorantraniliprole, and Metaflumizone against the cotton bollworm, experimental fields of 5 decares each were divided into sub-blocks of 1.25 decares. These blocks consisted of four treatments: Emamectin benzoate, Chlorantraniliprole, Metaflumizone, and an untreated control group. The biological effectiveness of these insecticides was tested under field conditions. For weekly monitoring of adult moth populations, two delta-type traps baited with 1 mg of cotton bollworm pheromone (Z11-hexadecenal and Z9-hexadecenal; SMC İlaç, Turkey) were placed in each block. Pest population density was monitored using both pheromone traps and plant damage assessments. The results indicated that the population of H. armigera fluctuated depending on seasonal and climatic conditions. In the studied cotton fields, H. armigera produced two generations per year. Adult populations were higher in 2023 compared to 2024, with peak flights recorded on July 18 and July 25 in Sarıkemer and Güllübahçe, respectively. In 2024, peak flights occurred on July 12 and August 2. In terms of chemical control, Emamectin benzoate and Chlorantraniliprole were more effective than Metaflumizone. The rate of cotton bollworm damage was 3.1% in 2023, which was higher compared to 2.3% in 2024. The relatively low damage rates suggest that timely insecticide applications effectively suppressed bollworm populations. Statistical analyses revealed that the insecticides demonstrated consistent effects regardless of location. Although the insecticides were effective, resistance development poses a potential risk; therefore, for long-term sustainability, they should be integrated with biotechnical, biological, and cultural control methods within the framework of Integrated Pest Management (IPM). This study highlights the need for environmentally friendly, effective, and sustainable approaches in the management of H. armigera in cotton production.
Benzer Tezler
- Aydın yöresi halk kültürünün incelenmesi
Başlık çevirisi yok
K. ZÜMRÜT HASBEK ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Halk Bilimi (Folklor)İstanbul Teknik ÜniversitesiTürk Halk Oyunları Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. FİKRET DEĞERLİ
- Aydın ilinde pamuk yetiştirilen bazı alanlarda arazi değerlendirme çalışmalarında iklim değişiminin etkisi
The impact of climate change on land evaluation studies in some cotton-growing areas in Aydin province
MELİKE KARAGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
ZiraatAydın Adnan Menderes ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ALPER YORULMAZ
- Büyük Menderes Havzası'nın batısındaki doğal ortam ile arazi kullanımı arasındaki ilişkiler
Relationship between natural enviroment conditions and land use i̇n the West Büyük Menderes watershea Basin
YILDIRIM KIVANÇ
Doktora
Türkçe
2022
CoğrafyaDokuz Eylül ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM ATALAY
- Aydın Söke ovasında yoğun sulu tarım yapılan bazı pilot alanlardaki yeraltı sularının kirlilik durumlarının belirlenmesi
Determination of ground water pollution degrees in some pilot areas where intensive irrigated agriculture is practiced in Söke plain of Aydin
SERAP ÖZTÜRK