Türkiye ve Türkmenistan'daki 9, 10, 11 ve 12. sınıf biyoloji öğretim programları ile ders kitaplarının karşılaştırması
A comparison of the 9th, 10th, 11th, and 12th grade biology curricula and textbook in Turkey and Turkmenistan
- Tez No: 984806
- Danışmanlar: PROF. DR. MUNİSE HANDAN GÜNEŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Biyoloji Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Türkiye ve Türkmenistan'daki 9, 10, 11 ve 12. sınıf biyoloji öğretim programı ile ders kitaplarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda biyoloji öğretim programı amaç, kazanım, öğrenme ve öğretme süreci, ölçme ve değerlendirme; ders kitapları ise fiziksel özellikleri, eğitsel tasarım, görsel tasarım, dil ve anlatım özellikleri açısından incelenerek benzerlikleri ve farklılıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın verileri nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemeye göre yatay yaklaşım temel alınarak elde edilmiştir. Her iki ülkenin, biyoloji öğretim programları karşılaştırıldığında; Türkiye programının yapılandırmacı ve bütüncül bir yaklaşımla daha ayrıntılı şekilde hazırlandığı, amaç ve kazanım sayısının yüksek olduğu, anahtar kavramlara sistematik biçimde yer verildiği, ölçme ve değerlendirme ile öğretim sürecine yönelik uygulama örneklerinin açıkça sunulduğu görülmüştür. Buna karşın, Türkmenistan öğretim programı öğretmen mekezli ve bilgi aktarımına dayalı yaklaşım benimsemekte, kazanım ve içerik açısından daha sınırlı kalmakta, ölçme değerlendirme ve uygulama örnekleri içermemektedir. Ders kitaplarını karşılaştırdığımızda; Kitapların fiziksel tasarımı açısından ve malzeme tercihlerinde farklılıklar olduğu gözlenmiştir. İçerik açısından Türkiye'deki ders kitaplarında öğrenme hedefleri ve kazanımlara açıkça yer verilirken, Türkmenistan'daki kitaplarda doğrudan bilgi aktarımının ön planda olduğu dikkat çekmektedir. Ayrıca, Türkiye'deki kitaplarda çevrimiçi kaynaklara yönlendiren bağlantılar ve karekod uygulamaları bulunurken, Türkmenistan'daki kitaplarda bu vb. dijital içeriklerin yer almadığı tespit edilmiştir. Diğer taraftan görsel tasarım açısından her iki ülkenin kitaplarında da metinle uyumlu görseller kullanılmıştır. Dil ve anlatım bakımından özellikle ifade biçimi (meta söylem) açısından belirgin farklılıklar olduğu saptanmıştır. Türkiye'deki kitaplarda ifade biçiminin daha akıcı ve yönlendirici olduğu görülmüştür. Sonuç olarak Türkiye'nin öğretim programı ve ders kitaplarının öğrenci merkezli ve dijital destekli bir anlayışa sahip olduğu, buna karşılık Türkmenistan'daki öğretim programı ve ders kitaplarının öğretmen merkezli, bilgi aktarımı odaklı bir öğretim yaklaşımı sergilediği belirlenmiştir. Bu doğrultuda çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aimS to compare the 9th, 10th, 11th, and 12th grade biology curricula and textbooks in Turkey and Turkmenistan. İn this context, the biology curriculum was examined in terms of objectives, learning outcomes, teaching-learning process, and assessment, while textbooks were analyzed based on physical features, educational design, visual design, and language and expression features. Similarities and differences were identified. The data for the study were obtained through document analysis, based on a horizontal approach, one of the qualitative research methods. When comparing the biology curricula of both countries, it was found that the Turkish curriculum is prepared in a more detailed way with a constructivist and holistic approach. İt includes more objectives and outcomes, presents key concepts systematically, andclearly provides examples for teaching and assessment practices. On the other hand, the Turkmenistan curriculum is teacher,centered and based on knowledge transfer, with limitedoutcomes and content, and lacks examples for assessment and practice. When comparing the textbooks, differences were observed in terms of physical design and material choices. İn terms of content, Turkish textbooks clearly present learning goal and outcomes, while Turkmenistan textbooks focus more on direct information transfer. İn addition, Turkish textbooks include online resource links and QR codes, while Turkmenistan textbooks do not contain such digital content. On the other hand, both countries textbooks use visuals consistent with the text. İn terms of language and expression, clear differences were found, especially in discourse style (metadiscourse). İt was observed that the expression style in the textbooks in Turkish is more fluent and guiding. As a result, it was determined that the Turkish curriculum and textbooks are student-centered and digitally supported, whilethe Turkmenistan curriculum and textbooks are teacher-centered and focus on knowledge transfer. Based on this, several suggestions were made.
Benzer Tezler
- Enerji dönüşümü bağlamında Türkmenistanın enerji politikası
Energy policy of Turkmenistan in the context of energy transition
GUNCHA NARZULLAYEVA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Uluslararası İlişkilerKarabük ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BUKET TENEKE ODUNCU
- Turkey's role in Afghanistan in the post 9/11 era
11 Eylül'den günümüze Türkiye'nin Afganistan'daki rolü
CANAN BAYRAM ÇUBUK
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Uluslararası İlişkilerOrta Doğu Teknik ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. IŞIL ANIL
- Türkiye'de yüksek öğrenim gören Türk Cumhuriyetleri öğrencilerinin uyum sorunları ve Türkiye ve Türkler'e ilişkin kalıp yargılar
Adapdation guests of Asian Turkish Republics students making high education in Turkey and their stereotypes about Turkey and Turkish people
BAKİ GARABAYEV
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Eğitim ve ÖğretimNiğde ÜniversitesiEğitim Programları ve Öğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HASAN YILMAZ
- Yükseköğrenim görmek amacıyla Türk Cumhuriyetleri ile Türk akraba topluluklarından Türkiye`ye gelen öğrencilerin eğitim maliyeti ve yaşadıkları sorunlar
Education cost and problems of students that have come to Turkey for having their higher education from Turkish republics and Turkish parent societies
MUSA KODAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KASIM KARATÜRK
- Baku-Tbilisi-Ceyhan Pipeline and its impacts for Turkey
Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı ve Türkiye üzerine etkileri
MELİH DÖNGÖR
Yüksek Lisans
İngilizce
2003
Uluslararası İlişkilerHacettepe ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ İHSAN BAĞIŞ