İletişim sektöründe yapay zeka uygulamaları ile çalışanların değişen mesleksel algıları üzerine bir araştırma
A research on artificial intelligence applications and changing professional perceptions of employees in the communication sector
- Tez No: 984931
- Danışmanlar: PROF. DR. ZÜHAL ÖZEL SAĞLAMTİMUR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Radyo-Televizyon, Radio and Television
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Radyo-Televizyon ve Sinema Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasının amacı, yapay zekâ teknolojilerinin iletişim sektöründe mesleki pratikler, kurumsal süreçler ve çalışan deneyimleri üzerindeki etkilerini belirlemek ve incelemektir. İletişim sektöründe yapay zekâ kullanımının iş tanımları, üretim biçimleri ve karar alma gibi süreçlere etkisi düşünüldüğünde, yapay zekânın iletişim profesyonelleri açısından ne tür fırsatlar ve riskler doğurduğunu ortaya koymak ve teknolojik dönüşümün mesleki kimlikler üzerindeki yansımalarını incelemek çalışmanın temel hedefleri arasındadır. Araştırma, karma yöntem yaklaşımı temel alınarak yürütülmüştür. Nitel bölümde, iletişim sektörünün farklı alanlarında görev yapan ve yapay zekâ araçlarını aktif biçimde kullanan profesyonellerle (üst düzey yöneticilerle) derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, MAXQDA 24 programı kullanılarak tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bu analiz sonucunda yapay zekâ kullanımına ilişkin algı ve deneyimlerin dokuz ana tema ve otuz üç alt tema altında toplandığı görülmüştür. Nicel aşamada ise yapay zekâ farkındalığı ve kullanım yeterliliklerini ölçmek amacıyla, kuramsal ve ampirik temellere dayalı bir ölçme aracı (Bilge Yapay Zekâ Mesleki Algı Ölçeği=BYZMAÖ) yapılandırılmış; açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri ile ölçeğin geçerlik ve güvenirliği test edilmiştir. Çalışma kapsamında 1213 kişiden veri toplanmış ve veriler SPSS 26 ile R yazılımları kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma kapsamında elde edilen bulgulara göre, iletişim sektörü çalışanları için yapay zekâ teknolojileri fırsatlar sunarken bazı riskler de yaratmaktadır. Katılımcılar, yapay zekânın hız, verimlilik ve yaratıcılığı destekleyen yönlerine dikkat çekerken, etik sorunlar, doğruluk kaygısı ve denetim eksikliği gibi sınırlılıkların da altını çizmiştir. Ayrıca kurumlarda yapay zekâya ilişkin prosedür, eğitim ve politika eksikliklerinin bulunduğu tespit edilmiştir. Yapay zekânın özellikle içerik üretimi, kriz yönetimi, veri analizi ve dijital medya planlaması gibi alanlarda yoğun biçimde kullanıldığı; ancak yaratıcılık, empati ve etik değerlendirme gerektiren konularda insan unsurunun vazgeçilmezliğini koruduğu belirlenmiştir. Literatür araştırması ve çalışma kapsamında elde edilen veriler ışığında yapay zekâ teknolojilerinin yalnızca bir“teknoloji”olarak değerlendirilmesinin ötesine geçilerek, mesleki kimlik, etik değerler ve kurumsal yapılar üzerinde dönüştürücü bir etki yarattığı söylenebilir. Bu bağlamda bu tez çalışması, iletişim sektöründe dijital dönüşüm sürecinin insan merkezli bir perspektifle ele alınması gerektiğini vurgulamakta; yapay zekânın etik, yaratıcı ve sorumlu biçimde yönetilmesine yönelik farkındalık oluşturmayı amaçlamaktadır.
Özet (Çeviri)
The primary aim of this dissertation is to identify and examine the effects of artificial intelligence (AI) technologies on professional practices, institutional processes, and employee experiences within the communication sector. Considering the influence of AI use on job definitions, production patterns, and decision-making processes, this study seeks to reveal the opportunities and risks that AI presents for communication professionals, as well as to explore how technological transformation reshapes professional identities. The research was conducted through a mixed-methods approach. In the qualitative phase, in-depth interviews were carried out with professionals (including senior executives) actively using AI tools across different fields of the communication industry. The qualitative data were analyzed through thematic analysis using the MAXQDA 24 software. The analysis revealed that perceptions and experiences regarding AI use were categorized under nine main themes and thirty-three subthemes. In the quantitative phase, a scale was developed to measure AI awareness and competency (the Bilge Artificial Intelligence Professional Perception Scale - BYZMAÖ). The validity and reliability of the scale were tested through exploratory and confirmatory factor analyses. Data were collected from 1,213 participants and analyzed using SPSS 26 and R software. Findings indicate that while AI technologies offer various opportunities for employees in the communication sector, they also introduce certain risks. Participants highlighted AI's capacity to enhance speed, efficiency, and creativity. Yet, simultaneously emphasized ethical challenges, concerns about accuracy, and a lack of oversight. The study also identified a lack of institutional procedures, training programs, and policies regarding AI implementation. It was found that AI is predominantly used in areas such as content production, crisis management, data analysis, and digital media planning; however, the human element remains indispensable in domains requiring creativity, empathy, and ethical judgment. Drawing upon the literature and empirical findings, the study argues that AI technologies should be understood not merely as tools but as transformative forces that reshape professional identities, ethical values, and institutional structures. In this regard, the dissertation underscores the necessity of approaching digital transformation in the communication sector from a human-centered perspective and aims to foster awareness toward the ethical, creative, and responsible management of AI.
Benzer Tezler
- A new approach to corporate social responsibility: Corporate digital responsibility, analysis of Turkish banking and e-commerce sectors
Kurumsal sosyal sorumluluğa yeni bir yaklaşım: Kurumsal dijital sorumluluk, Türk bankacılık ve e-ticaret sektörlerinin analizi
CEYDA CİHAN AYDOĞDU
Doktora
İngilizce
2024
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BANU MÜJDE BASKAN KARSAK
- Corporate compliance enhanced by artificial intelligence
Yapay zeka ile güçlendirilmiş kurumsal compliance
İREM SERRA SEÇER
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Hukukİstanbul Medeniyet ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MELTEM KARATEPE KAYA
- Kıyı yapısı inşaatları için iş güvenliği risk yönetim sistemi
Occupational safety risk management system for coastal structure construction
DİNÇER İNANÇ YILMAZ
Doktora
Türkçe
2024
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DENİZ ARTAN
- Development of LPV-MPC and LQR control strategıesfor multı-uav formatıon wıth battery-awareweıght matrıx optımızatıon
Batarya farkındalığına sahip ağırlık matrisi optimizasyonuile çoklu iha formasyonu için lpv-mpc ve LQRkontrol stratejilerinin geliştirilmesi
HACI MUHAMMED YILDIZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Uçak Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiUçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HAYRİ ACAR
- Current status of industry 4.0 transformation and impact of industry 4.0 on engineering work in Turkish white goods industry
Endüstri 4.0 dönüşümünün Türkiye beyaz eşya sektöründeki mevcut durumu ve mühendislik işi üzerindeki etkisi
KÜBRA ŞİMŞEK DEMİRBAĞ
Doktora
İngilizce
2020
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİHAN YILDIRIM