Etik edebi analiz yöntemiyle felsefi bir okuma: Ahmet Ümit'in“Başkomser Nevzat Serisi”üzerine bir inceleme
A philosophical reading through the method of ethical literary analysis: An examination of Ahmet Ümit's“Başkomser Nevzat”series
- Tez No: 984958
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ERDAL YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sosyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Felsefe Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, felsefe ile edebiyat arasındaki kesişim noktasında yer alan ama alanyazında yeterince irdelenmemiş bir yöntem olan etik edebi analiz yaklaşımını hem kuramsal hem de uygulamalı düzeyde ele almaktadır. Çalışmanın amacı, etik edebi analizin felsefe disiplini içindeki konumunu belirlemek, yöntemsel imkânlarını ortaya koymak ve özellikle Türkiye'de felsefi düşüncenin kamusal görünürlüğünü artırmak için edebiyatın sunduğu olanakları değerlendirmektir. Kuramsal bölümde, Platon ve Aristoteles'in sanat anlayışları üzerinden felsefe-edebiyat ilişkisi tarihsel bağlamda tartışılmış; Martha Nussbaum ve Wayne Booth gibi çağdaş kuramcıların yaklaşımlarıyla etik edebi analiz yönteminin güncel boyutları ortaya konmuştur. Uygulama bölümünde, Ahmet Ümit'in“Başkomser Nevzat serisi”kapsamındaki kitapları etik edebi analiz yöntemiyle incelenmiştir. Analizler, karakterin bireysel erdem anlayışını, toplumsal adalet yaklaşımını ve kurumsal etik tavrını açığa çıkarmıştır. Bulgular, edebi karakterlerin yalnızca kurgusal figürler değil, aynı zamanda felsefi tartışmaların taşıyıcıları olduğunu göstermektedir. Bu çalışma, Türkçe akademik literatürde etik edebi analiz yönteminin sistematik biçimde uygulandığı az sayıdaki örnekten biridir. Aynı zamanda felsefi kavramların edebiyat aracılığıyla görünür kılınabileceğini ve bu yolla hem akademik hem de kültürel düzeyde yeni tartışma alanlarının açılabileceğini örneklendirmeye çalışmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines ethical literary analysis, a rarely explored method in the intersection of philosophy and literature, on both theoretical and practical levels. The aim of the study is to determine the position of ethical literary analysis within the discipline of philosophy, to reveal its methodological possibilities, and to evaluate the potential of literature in enhancing the public visibility of philosophical thought in Turkey. In the theoretical section, the relationship between philosophy and literature is discussed in a historical context through the aesthetic theories of Plato and Aristotle. The contemporary perspectives like Martha Nussbaum and Wayne Booth are then presented, highlighting the modern dimensions of ethical literary analysis. In the practical section, the books of Ahmet Ümit's“Başkomser Nevzat”series are examined through the lens of ethical literary analysis. The analysis reveals the protagonist's understanding of personal virtue, approach to social justice, and stance on institutional ethics. The findings demonstrate that literary characters can serve not only as fictional constructs but also as carriers of philosophical discourse. This study is one of the few examples in Turkish academic literature in which the method of ethical literary analysis has been systematically applied. It also seeks to demonstrate that philosophical concepts can be rendered visible through literature, thereby opening up new avenues for debate at both the academic and cultural levels.
Benzer Tezler
- Antonis Samarakis'in öykülerinde hümanist unsurların incelenmesi
An analysis of humanist elements in the short stories of Antonis Samarakis
SERAP MEMET
Doktora
Türkçe
2025
Batı Dilleri ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESİN OZANSOY
- Shakespeare'de intiharın ontolojik boyutu: Ölüm, hiçlik ve varoluş üzerine hermeneutik bir inceleme
The ontological dimension of suicide in Shakespeare: A hermeneutical study on death, nothingness and existence
MELEKSİMA GÖRHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
FelsefeYıldız Teknik Üniversitesiİnsan ve Toplum Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ A. TEYFUR ERDOĞDU
- Türkçe ders kitaplarındaki masalların eğitsel yönden incelenmesi
An instructional analysis of the tales in Turkish textbooks
SELEN EKŞİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimDokuz Eylül ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM SEÇKİN AYDIN
- Türkiye'de hayvan hakları politikalarının tarihsel gelişimi ve toplumsal yansımaları
Turkey's history of animal rights policies and their societal implications
MEHMET ERSİN DİZLEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk İnkılap TarihiTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HAKAN YAŞAR
- Seyid Hüseyin'in hikâyeleri üzerine bir inceleme
A review of Seyid Huseyin's stories
EYÜP ERDAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Türk Dili ve EdebiyatıManisa Celal Bayar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYVAZ MORKOÇ