Yıllık çimde (Lolium multiflorum lam.) kolşisin uygulaması ile ototetraploid bitkilerin elde edilmesi, teşhisi ve genetik kaynak geliştirmede kullanımı
Production of autotetraploid plants in annual ryegrass (Lolium multiflorum lam.) by colchicine application, their identification, and use in genetic resource development
- Tez No: 985076
- Danışmanlar: PROF. DR. METİN TUNA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Botanik, Ziraat, Biyoteknoloji, Botany, Agriculture, Biotechnology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışmasının amacı, kolşisin uygulaması ile ülkemizde yem bitkisi olarak yaygınlaşmakta olan yıllık çim (Lolium multiflorum Lam.)'in ülkemiz koşullarına adapte olmuş ve yüksek performansa sahip diploid genotiplerinden ototetraploid bitkiler elde etmek ve bu sayede poliploid genetik kaynakların oluşturulmasına katkıda bulunmaktır. Çalışmada, bölümümüzde geliştirilmiş diploid yapıdaki bir popülasyon (TNKÜ) ile Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilmiş diploid yapıdaki yıllık çim çeşidi olan ZEYBEK 19 çeşidi bitki materyali olarak kullanılmıştır. Kolşisin değişik doz (%0.05, %0.1, %0.2 ve %0.3) ve süre (2, 4, 8 ve 12 saat) kombinasyonları şeklinde çimlenmekte olan tohumlara uygulanmıştır. Deneme bölünen bölünmüş tesadüf parselleri deneme desenine göre 4 tekrarlamalı olarak kurulmuştur. Çalışmada toplam 6400 tohuma yukarıda belirtilen doz ve sürelerde kolşisin uygulanmış olup bunlardan 1943 adet fide elde edilmiştir. Fidelerin ploidi düzeyleri flow sitometri yöntemiyle belirlenmiştir. Çalışmada, farklı kolşisin uygulamalarının ototetraploid bitki eldesi üzerinde istatistiksel olarak önemli farklılıklar yarattığı ve toplam 263 adet (%13,5) ototetraploid bitki elde edildiği belirlenmiştir. Ototetraploid bitki elde etmek için her genotipin optimum tepkisi farklı çıkmıştır: TNKÜ popülasyonu %0.05 dozda 12 saatte, ZEYBEK 19 ise %0.1 dozda 4 saatte en yüksek başarıyı göstermiştir. Kardeşlenme döneminde farklı kardeşlere ait bitki dokularında yapılan ploidi analiz sonuçları aynı bitkinin kardeşleri arasında ploidi seviyeleri arasında farklılıklar tespit edildi. Poliploid popülasyon geliştirmek amacıyla ototetraploid kardeşlerin köklendirilmesiyle elde edilen bitkiler izole şartlarda çoklu melezlemelerde ebeveyn olarak kullanılmıştır. Popülasyon ülkemiz şartlarına uygun ve üstün performanslı yeni poliploid yıllık çim çeşitlerinin geliştirilmesine katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
The objective of this study is to obtain autotetraploid plants from high-performing and locally adapted diploid genotypes of annual ryegrass (Lolium multiflorum Lam.), which is becoming widespread as a forage crop in Türkiye, through colchicine application, and thus to contribute to the creation of polyploid genetic resources. In the study, a diploid population (TNKÜ) developed in our department and the ZEYBEK 19 cultivar, a diploid annual ryegrass cultivar developed by the Aegean Agricultural Research Institute, were used as plant material. Colchicine was applied to germinating seeds in different dose (%0.05, %0.1, %0.2, and %0.3) and duration (2, 4, 8, and 12 hours) combinations. The experiment was established according to a split-split-plot design in randomized with 4 replications. In the study, a total of 6400 seeds were treated with colchicine at the specified doses and durations, and 1943 seedlings were obtained from them. Ploidy analysis was performed using flow cytometry. In the study, it was determined that different colchicine applications created statistically significant differences in obtaining autotetraploid plants, and a total of 263 (13.5%) autotetraploid plants were obtained. The optimum response for obtaining autotetraploid plants was different for each genotype: the TNKÜ population showed the highest success with a 0.05% dose for 12 hours, while ZEYBEK 19 showed the highest success with a 0.1% dose for 4 hours. Ploidy analysis results conducted on plant tissues from different tillers during the tillering stage showed that there were differences in ploidy levels among the tillers of the same plant. To develop a polyploid population, plants obtained by rooting autotetraploid tillers were used as parents in polycrosses under isolated conditions. The population will serve as a valuable genetic resource for the development of novel polyploid annual ryegrass cultivars exhibiting enhanced agronomic performance under the specific environmental conditions of Türkiye.
Benzer Tezler
- Tek yıllık çimde (Lolium multiflorum Lam.) bitki büyümesini teşvik eden bakteri ve azotlu gübre uygulamalarının ot verimi ve bazı kalite özelliklerine etkileri
Effects of plant growth-promoting bacteria and nitrogen fertilizer applications on herbage yield and some quality characteristics of annual ryegrass (Lolium multiflorum Lam.)
ONUR OKUMUŞ
- Tek yıllık çimin Anadolu üçgülü ve İskenderiye üçgülü ile ikili karışımlarında farklı biçim zamanları ve karışım oranlarının verim ve kaliteye etkileri
Effects of different cutting times and mixture ratios on yield and quality in binary mixtures of annual ryegrass with Anatolian clover and berseem clover
SÜMEYYE YÜCE
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAMER YAVUZ
- Tek yıllık çim (Lolium multiflorum Lam.) çeşitlerinde fosforlu gübrelemenin yem kalitesi ve çinko biyofortifikasyonuna etkileri
Effects of phosphorus fertilization on forage quality and zinc biofortification in annual ryegrass (Lolium multiflorum Lam.) varieties
SEMA ÇAKIR ÖNGÖREN
- Bazı tek yıllık çim (Lolium multiflorum Lam.) çeşitlerinde azotlu gübrelemenin yem verimine ve kalitesine etkisi
The effect of nitrogen fertilization on forage yield and quality in some italian ryegrass (Lolium multiflorum Lam.) varieties
MUHAMMED SAİT AKBAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
ZiraatHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞABAN YILMAZ
- İskenderiye üçgülü ile tek yıllık çim karışımlarının silaj verimi ve kalitesinin belirlenmesi
Determi̇nation of silage yield and quality of mixtures of berseem clover and annual ryegrass
ENSAR ER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
ZiraatBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HANİFE MUT