Ortaokul matematik öğretmenlerinin matematiksel yaratıcılığa ilişkin algılarının problem oluşturma bağlamında incelenmesi
Examining middle school mathematics teachers' views of mathematical creativity in the context of problem posing
- Tez No: 985180
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÜLKÜ AYVAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Matematik Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, ortaokul matematik öğretmenlerinin matematiksel yaratıcılığa ilişkin algılarını problem oluşturma bağlamında incelemektir. Araştırmada, nitel araştırma yaklaşımlarından fenomenoloji (olgubilim) deseni kullanılmıştır. Çalışma grubunu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden kolay ulaşılabilir durum örneklemesi ile seçilen 20 ortaokul matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler, öğretmenlerin yazılı olarak yanıtladıkları“Matematiksel yaratıcılığı destekleyecek nitelikte üç problem oluşturunuz”yönergesini içeren açık uçlu bir form ve öğretmenlerle yapılan yarı-yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen toplam 60 problem, Biçer vd. (2024) tarafından geliştirilen analiz çerçevesi ve 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Matematik Öğretim Programı çerçevesi doğrultusunda betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Görüşmelerden elde edilen verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, problem oluşturma sürecinde öğretmenlerin yaratıcılığa dair algılarının çeşitlendiği; ancak büyük çoğunluğunun bu beceriyi sınıf içi uygulamalarda sistematik biçimde yeterince destekleyemediği belirlenmiştir. Bununla birlikte bazı öğretmenlerin özgünlük ve esneklik gibi yaratıcılık bileşenlerini daha sınırlı biçimde yansıttığı gözlemlenmiştir. Oluşturulan problemlerin analizi öğretmenlerin matematiksel yaratıcılığı genellikle farklı çözüm yolları üretme, gerçek yaşamla ilişkilendirme ve problem çeşitliliği sunma gibi unsurlarla ilişkilendirdiklerini ortaya koymuştur. Diğer taraftan, 2024 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programı bağlamında yapılan analiz sonucunda problemlerin tüm sınıf düzeylerinde ağırlıklı olarak“Sayılar ve Nicelikler”teması ile ilişkili olduğu, buna karşın“İstatistik ve Olasılık”ile“Dönüşüm Geometrisi”temaları ile ilgili ise çok az sayıda problemin oluşturulduğu belirlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda öğretmen eğitimi programlarında yaratıcı problem oluşturma becerilerinin geliştirilmesine yönelik içeriklerin artırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to examine middle school mathematics teachers' views of mathematical creativity in the context of problem posing. A phenomenological design, one of the qualitative research approaches, was used in the study. The study group consisted of 20 middle school mathematics teachers selected through convenience sampling, a purposive sampling method. Data were collected through an open-ended form containing the instruction,“Generate three problems that support mathematical creativity,”to which the teachers responded in writing, and through semi-structured interviews. The resulting 60 problems were analyzed using descriptive analysis, in line with the analysis framework developed by Biçer et al. (2024) and the 2024 Turkish Century Maarif Model Mathematics Curriculum. Content analysis was used to analyze the data obtained from the interviews. The study determined that teachers' perceptions of creativity varied during the problem posing process; however, the majority did not systematically support this skill sufficiently in classroom practices. However, it was observed that some teachers reflected creativity components such as originality and flexibility in a more limited way. Analysis of the posed problems revealed that teachers generally associated mathematical creativity with elements such as generating different solutions, relating them to real life, and presenting problem diversity. Furthermore, analysis conducted within the context of the 2024 Turkish Century Education Model curriculum revealed that problems were predominantly related to the theme of“Numbers and Quantities”across all grade levels, while very few problems were created related to the themes of“Statistics and Probability”and“Transformation Geometry.”Based on these findings, it is recommended that teacher education programs increase content aimed at developing creative problem-posing skills.
Benzer Tezler
- Ortaokul matematik öğretmenlerinin öğretimsel yaratıcılığa ilişkin görüş ve uygulamalarının incelenmesi
An examination on the views and practices of middle school mathematics teachers regarding instructional creativity
ESRA UZUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MatematikOrdu ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLIHAN OSMANOĞLU
- Üstün yetenekli tanısı konulan öğrenciler ile tanı konulmamış öğrencilerin üçlü zekâ kuramına göre matematiksel yeteneklerinin incelenmesi
Investigation of mathematical abilities of students diagnosed as gifted and undiagnosed according to the triarchic intelligence theory
YASİN KURAK
- Genel yaratıcılık, matematiksel yaratıcılık ve akademik başarı arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining the relationships between general creativity, mathematical creativity and academic achievement
RAMAZAN ALKAN
- Matematik öğretmen adaylarının matematiksel anlama boyutlarına yönelik etkinlik tasarım süreçlerinin incelenmesi: Çember ve daire
The investigation of prospective mathematics teachers' activity design processes for mathematical understanding dimensions: Circle and circular region
RAHİME ÇELİK GÖRGÜT
Doktora
Türkçe
2020
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL DEDE
- Ortaokul öğretmenlerinin matematiksel yaratıcılığı destekleme süreçlerinin incelenmesi
The examination of middle school teachers' mathematical creativity development processes
MİNE TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ELİF SAYGI
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEYMA ŞENGİL AKAR