Orta Türkçede fiilimsiler
Verbalia suffixes in Middle Turkic
- Tez No: 98519
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÜLKÜ ÇELİK ŞAVK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Dil bilgisi-eylem, Eski Anadolu Türkçesi, Fiilimsiler, Harezmce, Karahanlı Türkçesi, Kıpçakca, Orhon Türkçesi, Uygurca, Grammar-verb, Old Anatolian Turkish, Verbals, Khwarazm language, Karakhanid Turkish, Kıpcaks language, Orhon Turkish, Uighur language
- Yıl: 2000
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tezde, Orta Türkçe dönemine ait eserlerdeki fiilimsi ekleri ve fiilimsi eklerinin kullanımları incelenmiştir. Orta Türkçe XI. yüzyılda başlayan ve XV. yüzyılın sonuna dek süren dönemdir. Orta Türkçe dönemi; Karahanlı Türkçesi, Harezm Türkçesi, Kıpçak Türkçesi ve Eski Anadolu Türkçesini içine alır. Bu dört dönem içinde birçok eser verilmiştir. Bu çalışmanın asıl amacı transkripsiyonu yapılmamış Arap harfleriyle yazılmış Türkçe metinleri Türkiye Türkçesine kazandırmak olmadığı için, yalnızca transkipsiyonu yapılmış metinler üzerinde çalışılmıştır. Bu tezde asıl konu Orta Türkçede fiilimsi ekleri olmakla birlikte, fiilimsi eklerinin Orta Türkçe dönemindeki biçimlerinin gelişimini izlemek amacıyla Eski Türkçe dönemini oluşturan Orhon Türkçesi ve Uygur Türkçesine ait eserler de taranmıştır. Fiilimsi eklerinin, en azından Türkiye Türkçesindeki son biçimlerini belirlemek amacıyla Türkiye Türkçesinde yaşayan eklere de yer verilmiştir. Bu çalışmada, Eski Türkçe, Orta Türkçe dönemlerine ait 54 metin taranmış ve 5 isim-fiil; 17 sıfat-fıil; 23 'ü zarf-fiil, 24'ü sıfat-fıil, 4'ü isim-fiil kökenli 51 zarf-fiil eki ve zarf-fiillerle kurulan 25 birleşik fiil saptanmıştır.
Özet (Çeviri)
This dissertation, purports to study the suffixes of verbalia and their usages the texts of Middle Turkic languages covering a period from the 11th century up to the end of the 15th century. The Middle Turkic period includes the languages of Karakhanid Turkic, Kharezm Turkic, Kipchak Turkic and Old Anatolian, the periods of the same language, the Middle Turkic, in which many texts were produced. This dissertation is planned as a research on those texts which already have been transcribed before, because our aim is not to render the Turkish texts which are written in Arabic letters into the Turkey Turkic. Since this dissertation studies the suffixes of verbalia in Middle Turkic. We thought it necessary to look at the texts written in Orkhon and Uigur Turkic which together make the Old Turkic language. In the same context, it was also useful to look at the suffixes as they are used in Turkey Turkic today. This dissertation, makes an analysis of 54 texts which are written in Old and Middle Turkic period as a result of which 5 infinitive suffixes; 1 7 participle suffixes; 51 gerundium suffixes and 25 compound verbs, made with gerundium suffixes were found.
Benzer Tezler
- Eski Türkçeden Orta Türkçeye fiilimsilerin sentaktik işlevleri
From Old Turkic to Middle Turkic the syntactic fuctions of verbals
HARUN ALTUN
Doktora
Türkçe
2025
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİKRET TURAN
- Yabancı dil olarak Türkçenin öğretiminde fiilimsilerin incelenmesi
Examination of verbals in Turkish education as foreign language
GÜLSÜM KOŞCU DENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FATİH KANA
- Grek harfleriyle yazılmış bir Karamanlı metni“Mikra Asia Kıtasının Tarihie Cağrafiası”adlı eserde kullanılan fiiler üzerine bir inceleme
A study on the verbs used in a Karaman text written in greekletters“The Historical Calligraphy of the Continent of Mikra Asia”
ESRA KIEDIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıTrakya ÜniversitesiBalkan Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHARREM ÖZDEN
- Orta Türkçede isim çekim eklerinin kullanılış şekilleri ve fonksiyonları
Usage ways and functions of noun's infexional affixes in middle Turkish
BURHAN BARAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Türk Dili ve EdebiyatıDicle ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. MÜNİR ERTEN
- Orta Türkçede organ adlarının kullanım alanları
Usage areas of organ names in Middle Turkish
MERVE GÜLMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Türk Dili ve EdebiyatıErciyes ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HACER TOKYÜREK