Bir işletmenin ürün fiyatlarına yansıtılacak enerji birim maliyetlerinin tahmin yöntemleri ile belirlenmesi
Determination of energy unit costs to be reflected in productprices of a business using forecasting methods
- Tez No: 985214
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKANSEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Endüstri ve Endüstri Mühendisliği, Industrial and Industrial Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Uludağ Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, bir üretim işletmesinin ürün fiyatlarına yansıtılacak elektrik birim maliyetlerinin ileriye dönük olarak farklı tahmin yöntemleriyle belirlenmesi amaçlanmıştır. Avrupa pazarına ürün satan ve maliyetlerini Euro (€) cinsinden yöneten işletmeler için enerji maliyetlerinin doğru tahmini, uzun vadeli fiyatlama stratejilerinin oluşturulmasında kritik öneme sahiptir. Bu kapsamda, EPİAŞ'ın serbest piyasa elektrik fiyatları, EPDK'nın tarifeli fiyatları ve işletmenin geçmiş dönem elektrik faturaları olmak üzere üç farklı veri seti analiz edilmiştir. Veriler 2021 Ocak–2025 Haziran dönemini kapsamakta ve aylık bazda Euro cinsinden değerlendirilmiştir. Analizlerde Prophet, SARIMA, Holt-Winters, XGBoost ve LSTM olmak üzere beş farklı tahmin yöntemi kullanılmıştır. Modellerde döviz kurları, doğalgaz fiyatları, ÜFE ve TÜFE gibi elektrik fiyatlarını etkileyen ekonomik değişkenler bağımsız değişken olarak dahil edilmiştir. Sonuçlar, her veri seti için 24 aylık ileriye dönük tahminlerle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bulgulara göre, EPİAŞ verisinde mevsimsellik etkisiyle Holt-Winters, EPDK verisinde ise düşük volatilite ve geçmiş değerlerle güçlü doğrusal olmayan ilişkiler içeren yapısı sayesinde XGBoost ve Fatura verisinde güçlü artış eğilimi sayesinde Prophet modeli en başarılı sonuçları vermiştir. Ayrıca, en yüksek yükseliş trendi elektrik fatura verilerinde gözlemlenmiş ve bu durum, enerji maliyetlerindeki yukarı yönlü eğilimin işletme maliyet yapısını olumlu yönde etkileyebileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
In this study, the aim was to determine the future unit electricity costs to be reflected in product pricing for a manufacturing enterprise using different forecasting methods. For companies exporting to the European market and managing their costs in Euro (€), accurately forecasting energy expenses is of critical importance for the development of long-term pricing strategies. In this context, three distinct datasets were analyzed: electricity market prices published by EPİAŞ, regulated tariffs determined by EPDK, and the company's historical electricity bill records. The data cover the period from January 2021 to June 2025 and are evaluated on a monthly basis in Euro. Five different forecasting methods—Prophet, SARIMA, Holt-Winters, XGBoost, and LSTM—were employed in the analyses. Independent variables such as exchange rates, natural gas prices, the Producer Price Index (PPI), and the Consumer Price Index (CPI) were included in the models as factors influencing electricity prices. The results were examined comparatively through 24-month ahead forecasts for each dataset. According to the findings, the Holt-Winters model performed best for the EPİAŞ dataset due to its seasonal structure, the XGBoost model achieved the highest accuracy for the EPDK dataset owing to its low volatility and strong nonlinear relationships with past observations, and the Prophet model provided the most successful results for the Invoice dataset thanks to its pronounced upward trend. Furthermore, the highest upward trend was observed in the electricity bill dataset, indicating that the rising trajectory of energy costs may positively influence the cost structure of the enterprise.
Benzer Tezler
- Küçük ölçekli işletmelerde fiyatlandırma kararları: Doğu Karadeniz bölgesinde bir uygulama
The Princing decisions for small scale firms: An aplication in the East Black Sea region
AYHAN ARTAR
- Kurumsal ihtiyaç planlaması ve maliyet muhasebesi ilişkisi
Activity based costing system and the application of ERP system
ENES PAZARÇEVİREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
İşletmeSakarya Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SELAHATTİN KARABINAR
- Bir hizmet işletmesinde müşteri memnuniyet sürecinin dinamik bir analizi: Karar destek sistemi uygulaması
Dynamic analysis of customer satisfaction process in a service company: Decision support system application
SENEM KILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
İşletmeDokuz Eylül Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. YILMAZ GÖKŞEN
- Tüketiciler açısından marka değerinin önemi ve bir araştırma
The importance of brand equity according to consumers
ÖZLEM ÖZÇELİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
İşletmeGalatasaray Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FUAT ÇELEBİOĞLU