Evcil kaz ve ördeklerde Cranium'un osteometrik ve geometrik morfometri yöntemleri ile karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Comparative analysis of the cranium in domestic geese and ducks by osteometric and geometric morphometry methods
- Tez No: 985345
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLSÜN PAZVANT
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Anatomi, Veteriner Hekimliği, Anatomy, Veterinary Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Veterinerlik Anatomisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, cranium kemiği üzerinden tür ve cinsiyet karşılaştırmaları yapmak amacıyla Türkiye'nin yerli ırk varyetelerinin melezi olan evcil kazlar ve yetiştiriciliği Türkiye'de yapılan Aylesbury ırkı evcil ördekler tercih edilmiştir. Bu amaçla 20'si dişi, 20'si erkek toplam 40 evcil kaz ve 19'u dişi, 21'i erkek toplam 40 evcil ördek kafası toplanmıştır. Toplamda 80 adet örneğin kafası uygun şartlar sağlanarak cranium kemikleri ortaya çıkarılmıştır. Bu örnekler üzerinden osteometrik ve geometrik morfometrik ölçümlerle analizler gerçekleştirilmiştir. İki boyutlu osteometrik ölçümler, elektronik kumpas yardımıyla alınmış. Daha sonra istatistiksel olarak ANOVA, diskriminant fonksiyon analizi (DFA) ve çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. Cranium 3D tarama cihazıyla taranmış ve gerekli işlemlerden sonra istatistiksel olarak temel bileşen analizi (PCA) ve ANOVA analizlerine tabi tutulmuştur. Örneklerin prokrustes mesafeleri ve centroid büyüklüğü ayrıca değerlendirilmiştir. Tüm bu değerlendirmelerin sonucunda evcil kaz ve evcil ördek gruplarında istatistiksel olarak güçlü farklılıklar ve şekil varyasyonları bulunmuştur (P<0,05). Bu farklılıklar, genelde neurocranium bölgesinde gözlemlenmiştir. Evcil kazların cranium kemiği, evcil ördeklerinkine kıyasla daha geniş ve yüksek bulunmuştur. Evcil kazların cinsiyet grupları arasında istatistiksel olarak önemli farklar bulunmuştur (P<0,05). Bu gruba ait erkek bireylerin, dişi bireylere kıyasla daha büyük cranium kemiğine sahip olduğu belirlenmiştir. Evcil ördeklerin cinsiyet grupları arasında DFA'da ayrım ve ANOVA analizinde üç ölçümde istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlemlenmiştir (P<0,05). Ancak şekil varyasyonu ve centroid büyüklüğü açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlemlenememiştir. Çalışmanın bir başka amacı da osteometrik ve geometrik morfometrik yöntemlerin kıyaslanmasıdır. Yöntemlerin birbirlerine üstünlük kurdukları ya da yetersiz kaldıkları hususlar değerlendirilmiştir. Diğer yandan yöntemlerin birlikte çalışmakta oldukça iyi oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumun nedeni, çalışmada uygulanan iki boyutlu osteometrik ve üç boyutlu geometrik morfometrik yöntemlerin büyük ölçüde birbiriyle tutarlı sonuçlar ortaya koymasıdır. Bunun yanı sıra, kullanılan yöntemlerden birinin açıklamakta yetersiz kaldığı bazı bulguların; diğer yöntem aracılığıyla yorumlanabilir hale gelmesi, bu yaklaşımların birbirini tamamlayıcı nitelikte olduğunu göstermiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, domestic geese, which are hybrids of Turkey's native breeds, and domesticated Aylesbury ducks, bred in Turkey, were selected to perform both species and sexual dimorphism comparisons based on cranial morphology. In accordance with this purpose, a total of 40 domestic goose samples (20 females and 20 males) and 40 domestic duck samples (19 females and 21 males) were collected. The skulls of all 80 specimens were prepared under appropriate laboratory conditions to expose the cranium bones. Osteometric and geometric morphometric analysis were conducted on these samples. Two dimensional osteometric measurements were obtained using digital caliper. These are statistically analyzed through ANOVA, discriminant function analysis (DFA), and multiple regression analysis. The skull was scanned using a 3D scanning device. Three-dimensional measurements were acquired using landmark placement. Subsequently, it was processed for statistical evaluation using principal component analysis (PCA) and ANOVA. Additionally, the Procrustes distances of the samples were assessed. The results revealed statistically significant interspecific differences and shape variations, predominantly in the neurocranial region, between the domestic goose and domestic duck groups (P<0.05). The cranium of domestic geese was found wider and higher compared to that of domestic ducks. Significant sexual dimorphism was also detected within the domestic goose group (P<0.05), with males exhibiting larger craniums than females. In domestic ducks, DFA revealed a distinction between sexes, and ANOVA indicated statistically significant differences in three linear measurements (P<0.05). However, no significant differences were observed in terms of shape variation or centroid size. Another objective of the study was, comparing osteometric and geometric morphometric methodologies. The strengths and limitations of each method were evaluated, and it was concluded that both approaches complement each other effectively. This conclusion is supported by the fact that the two dimensional osteometric and three dimensional geometric morphometric analysis yielded to a largely consistent results. Furthermore, findings that could not be fully explained by only a method were elucidated through the other, demonstrating the complementary nature of these analytical techniques.
Benzer Tezler
- Çeşitli evcil ve yabani kanatlılardan arcobacter SPP. izolasyonu ve izolatların multipleks pzr ile genotiplendirilmesi
Isolation of arcobacter spp. and genotyping of isolates by multiplex PCR from various poultry and wild avian animals
ELİF ÇELİK
- Samsun ilinde evcil kanatlılarda batı Nil ve kuş gribi virus enfeksiyonlarının serolojik olarak araştırılması
Investigation of west Nile virus and avian influenza virus infections by serologically in dpmestic bird species in the Samsun
SİNAN PİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Veteriner HekimliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiViroloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HARUN ALBAYRAK
- Aras havzası ve Kars platosu sivrisineklerinde batı nil virusu varlığının moleküler yöntemlerle araştırılması
The research of the existence of west nile virus in mosquitoes of Aras basin and Kars plateau by molecular methods.
ÖZGE KUÇLU
Doktora
Türkçe
2015
ZoolojiKafkas ÜniversitesiZooloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ATİLA AKÇA
YRD. DOÇ. DR. CEM ÖZİÇ
- Kars yöresinde evcil ve yabani kanatlı hayvanlardan yersinia enterocolitica'nın izolasyonu
Isolation of yersinia enterocolitica from domestic and wild avian in Kars
AYSEL İTİK
Yüksek Lisans
Türkçe
2001
Veteriner HekimliğiKafkas ÜniversitesiVeterinerlik Mikrobiyolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. FUAT AYDIN
- Türkiye'deki önemli hayvanat bahçelerinde bulunan su kuşları ve bakıcılarında chlamydia psittaci prevalansının belirlenmesi
Prevalence of chlamydia psittaci in waterbirds and keepers in the important zoos of Turkey
HATİCE KARAKUZULU
Doktora
Türkçe
2003
Veteriner HekimliğiUludağ Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLÜFER AYTUĞ