Yetişkinlerde zorbalık ve mağduriyet ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması
The adult bullying and victimization scale: A scale development study
- Tez No: 985358
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FÜSUN GÖKKAYA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Tınaztepe Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, yetişkin bireyler arasındaki zorbalık ve mağduriyet yaşantılarını değerlendirmeye yönelik özgün bir ölçme aracı geliştirilmiştir. Bu bağlamda geliştirilmiş olan Yetişkinlerde Zorbalık ve Mağduriyet Ölçeği'nin psikometrik özellikleri araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 18-64 yaş aralığında olan toplam 662 yetişkin katılımcı oluşturmaktadır. Katılımcılara, Sosyo-demografik Bilgi Formu, Yetişkinlerde Zorbalık ve Mağduriyet Ölçeği, Yetişkinlerde Zorbalık Ölçeği ve Yenilenmiş Siber Zorbalık Envanteri-II uygulanmıştır. Verilerin analizinde SPSS ve JASP istatistik programı kullanılarak açımlayıcı faktör analizi ve yapısal eşitlik modellemesi yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizi (AFA) öncesinde verilerin faktör analizine uygunluğu Kaiser-Meyer-Olkin (KMO = .96) ve Bartlett Küresellik Testi (χ² = 12896.523; df = 325; p < .05) ile doğrulanmıştır. Yapılan AFA analizleri sonucunda ölçek, toplam varyansın %68.787'sini açıklayan üç faktörlü ve 19 maddeli haline kavuşmuştur. AFA'dan elde edilen bu yapının doğruluğunu test etmek amacıyla yapısal eşitlik modellemesi yapılmıştır. Yapısal eşitlik modellemesine göre, YZMÖ'nün hem zorbalık alt ölçeği sonuçları (CMIN/DF: 2.45, GFI: .94, CFI: .92, NFI: 0.87, RMSEA: .05), hem de mağduriyet alt ölçeği sonuçları (CMIN/DF: 2.96, GFI: .94, CFI: .90, NFI: 0.85, RMSEA: .054) açımlayıcı faktör analizi bulgularıyla paralellik göstermiştir. Ölçeğin güvenirlik çalışmaları kapsamında ise Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı incelenmiştir ve test-tekrar test yöntemi kullanılmıştır. Ölçeğin zorbalık ve mağduriyet alt ölçeklerinin Cronbach alfa değerleri sırasıyla .96 ve .94'dür. Ölçeğin test-tekrar test sonuçları tutarlı bulgular üretmiştir. Yapılan analizlerin ışığında YZMÖ, geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak ulusal alan yazına kazandırılarak, alan yazındaki mevcut eksikliği gidermiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, an original measurement tool was developed to assess bullying and victimization experiences among adults. In this context, the psychometric properties of“The Adult Bullying and Victimization Scale”were investigated. The sample of the study consisted of a total of 662 adult participants aged 18-64. Participants responded to the“Sociodemographic Information Form, the Adult Bullying and Victimization Scale, the Adult Bullying Scale, and the Revised Cyberbullying Inventory-II.”Data analysis was conducted using SPSS and JASP statistical software, employing exploratory factor analysis and structural equation modeling. Before exploratory factor analysis, the suitability of the data for factor analysis was confirmed using the Kaiser-Meyer-Olkin (KMO = .96) and Bartlett's Sphericity Test (χ² = 12896.523; df = 325; p < .05). As a result of the exploratory factor analysis, the scale was reduced to a three-factor, 19-item form explaining 68.787% of the total variance. Structural equation modeling was performed to test the validity of this structure obtained from exploratory factor analysis. According to the structural equation modeling, both the bullying subscale results (CMIN/DF: 2.45, GFI: .94, CFI: .92, NFI: 0.87, RMSEA: .05) and the victimization subscale results (CMIN/DF: 2.96, GFI: .94, CFI: .90, NFI: 0.85, RMSEA: .054) are consistent with the findings of exploratory factor analysis. In terms of reliability, Cronbach's alpha internal consistency coefficient was examined, and the test-retest method was used. The Cronbach's alpha values for the bullying and victimization subscales of the scale are .96 and .94, respectively. The test-retest results of the scale produced consistent findings. In light of the analyses conducted,“The Adult Bullying and Victimization Scale”has been added to the national literature as a valid and reliable measurement tool, thereby addressing the existing gap in the literature.
Benzer Tezler
- Genç yetişkinlerin yalnızlık deneyimlerinde siber zorbalığın rolü
The role of cyber bullying in young adults loneliness experiences
BEYDANUR KULAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
İletişim BilimleriKırgızistan-Türkiye Manas Üniversitesiİletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NİYAZİ AYHAN
- Genç yetişkinlerde teknoloji bağımlılığı ve dürtüselliğin siber zorbalık üzerindeki yordayıcı etkisinin incelenmesi
Examining the predictive effect of technology addiction and impulsivity on cyber bullying in young adults
GÜLDEREN DEMİR ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiHasan Kalyoncu ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FEYZA TOPÇU
- Yetişkin zorbalığı ve mağduriyetinde psikolojik belirtiler ve sosyal ilişkiler
Psychological symptoms and social relations in adult bullying and victimization
FATMA ZEHRA ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİzmir Tınaztepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FÜSUN GÖKKAYA
- Yetişkin zorbalığı ve mağduriyeti ile ebeveyn kabul reddi ve benlik algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between adult bullying and victimization and parental acceptance-rejection and self-perception
BEYZA SESSİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Psikolojiİzmir Tınaztepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FÜSUN GÖKKAYA
- Üniversite öğrencilerinde COVID-19 dönemindeki sosyal izolasyon ve sosyal destek algısı ile siber mağduriyetle başa çıkma düzeyi ve psikolojik iyilik hali arasındaki ilişkiler
The relationships between social isolation and perception of social support, coping with cyber victimization and psychological well-being in university students in COVID-19 period
ÖMER AYKUTALP BÖRKLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
PsikolojiBaşkent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESRA GÜVEN