Geri Dön

Yetişkin zorbalığı ve mağduriyetinde psikolojik belirtiler ve sosyal ilişkiler

Psychological symptoms and social relations in adult bullying and victimization

PDF İndir

  1. Tez No: 985359
  2. Yazar: FATMA ZEHRA ÇETİN
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. FÜSUN GÖKKAYA
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: İzmir Tınaztepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırmanın amacı yetişkinlerin zorbalık rollerine (zorba, mağdur, zorba/mağdur ve izleyici) göre psikolojik belirti düzeyleri ve sosyal ilişkilerindeki farklılaşmaları değerlendirmektir. Ayrıca rollerin bazı sosyodemografik değişkenler açısından farklılaşması, zorbalık ve mağduriyet türlerinin kullanım sıklıkları ile cinsiyet ve yaşa göre farklılıkları incelenmiştir. Araştırma verileri, Türkiye'de yaşayan, 18-65 yaş aralığındaki gönüllü katılımcılardan Google Forms üzerinden toplanmıştır. Katılımcılara sosyodemografik bilgi formu, Yetişkinlerde Zorbalık ve Mağduriyet Ölçeği, Sosyal İlişkiler Ölçeği ve SCL-90-R uygulanmıştır. Veriler Jamovi 2.6.26.0 sürümü kullanılarak analiz edilmiştir. Veri analizine başlamadan önce normallik varsayımları incelenmiş ve sonuçlara göre değişkenlerin dağılımına uygun parametrik veya non-parametrik testler uygulanmıştır. Zorbalık rol dağılımları tanımlayıcı frekans analizleriyle belirlenmiş; roller (zorba, mağdur, zorba/mağdur ve izleyici) ile sosyodemografik değişkenler arasındaki ilişkiler Ki-Kare ve Fisher'ın Kesin Testi ile değerlendirilmiştir. Zorbalık ve mağduriyet türlerinin farklılaşması Friedman testi ve Durbin-Conover post-hoc testiyle, cinsiyet ve yaş etkileri ise Mann-Whitney U ve Spearman's rho korelasyonu ile analiz edilmiştir. SCL-90-R ve Sosyal İlişkiler alt boyutları Kruskal-Wallis, normal dağılım gösteren Sosyal İlişkiler toplam puanı ise One-Way ANOVA ile incelenmiştir. Sonuçlara göre katılımcıların çoğunluğu izleyici (%64), ardından mağdur (%18,6), zorba/mağdur (%13,8) ve zorba (%3,6) rollerinde yer almıştır. Zorbalık rolleri cinsiyet, medeni durum, psikiyatrik tanı ve lisede disiplin cezasına göre farklılaşmıştır. Bu doğrultuda, doğrudan zorbalık ve mağduriyet, katılımcılar arasında en yüksek puanlara sahip alt türler olarak öne çıkarken; kadın katılımcılar, tüm mağduriyet alt türlerinde erkek katılımcılara kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek puanlar almıştır. Yaş arttıkça zorbalık ve mağduriyet puanlarının azaldığı gözlemlenmiştir. Psikolojik belirtiler açısından zorba/mağdur ve mağdur grupları tüm SCL-90-R alt ölçeklerinde daha yüksek puan almış; sosyal ilişkilerde ise izleyiciler aile ve akraba/komşu ilişkilerinde diğer gruplardan daha olumlu ilişkilere sahip bulunmuştur. Arkadaşlık ilişkilerinde ise anlamlı bir farklılık saptanmamıştır.

Özet (Çeviri)

The purpose of this study is to investigate the differences in psychological symptom levels and social relationships among adults based on their roles in bullying (bully, victim, bully/victim, and bystander). Additionally, the study investigates whether these roles differ in terms of some sociodemographic variables, the frequency of bullying and victimization types, and differences based on gender and age. Data were collected via Google Forms from voluntary participants aged 18 to 65 residing in Türkiye. Participants completed a sociodemographic information form, the Adult Bullying and Victimization Scale, the Social Relations Scale, and the SCL-90-R. Data analysis was conducted using Jamovi version 2.6.26.0. Before analysis, normality assumptions were examined, and appropriate parametric or non-parametric tests were applied based on data distribution. Descriptive frequency analyses determined the distributions of bullying roles (bully, victim, bully/victim, and bystander), and relationships between roles and sociodemographic variables were assessed using Chi-Square and Fisher's Exact tests. Differences in bullying and victimization types were analyzed using the Friedman test and Durbin-Conover post-hoc test, while gender and age effects were examined via the Mann-Whitney U test and Spearman's rho correlation, respectively. The SCL-90-R and Social Relations subscales were analyzed with Kruskal-Wallis tests, and the normally distributed total Social Relations scores were evaluated using One-Way ANOVA. Results showed that the majority of participants were bystanders (64%), followed by victims (18.6%), bully/victims (13.8%), and bullies (3.6%). Bullying roles differed significantly by gender, marital status, psychiatric diagnosis, and disciplinary sanctions during high school. In this context, direct bullying and victimization were the most prominent subtypes among participants, and female participants scored significantly higher than males across all victimization subtypes. As age increased, bullying and victimization scores decreased. Psychologically, bully/victim and victim groups scored higher on all SCL-90-R subscales. Regarding social relations, bystanders exhibited more positive relationships with family and relatives/neighbors compared to other groups, whereas no significant differences were found in friendship relations.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    972923

    Siber zorbalığa ilişkin risk etmenleri ile psikolojik etkilerin incelenmesi

    Investigation of risk factors and psychological effects related to cyber bullying

    RUMEYSA POLAT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    PsikolojiAnkara Üniversitesi

    Adli Bilimler Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZGÜR GÜLDÜ

  2. Tez No

    985362

    Yetişkin zorbalığı ve mağduriyeti ile ebeveyn kabul reddi ve benlik algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Investigating the relationship between adult bullying and victimization and parental acceptance-rejection and self-perception

    BEYZA SESSİZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Psikolojiİzmir Tınaztepe Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FÜSUN GÖKKAYA

  3. Tez No

    965478

    Yeni medya ortamlarında mağduriyet ve zorbalığa karşı tepkiler: Genç yetişkin kadınlar üzerine bir araştırma

    Victimization and reactions against bullying in new media environments: A study on young adult women

    DEREN BAYSAL

    Doktora

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    İletişim BilimleriEge Üniversitesi

    Halkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HİDAYE AYDAN BİLGİLİER

  4. Tez No

    893804

    Genç yetişkin bireylerde siber zorbalık ve siber mağduriyetin yordanmasında sosyo- demografik faktörler, aile uyumu, ailede koruyucu faktörler ve ebeveynin duygusal erişilebilirliği

    Socio-demographic factors, family harmony, protective factors in the family and emotional accessibility of parents in the prediction of cyber bullying and cyber victimisation in young adults

    ZEYNEP KÖKSAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    PsikolojiOndokuz Mayıs Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NURSEL TOPKAYA

  5. Tez No

    728039

    The role of fear of missing out on social media addiction and cyberbullying victimization

    Gelişmeleri kaçırma korkusunun sosyal medya bağımlılığı ve siber zorbalık mağduriyeti üzerindeki rolü

    FATMA BAŞAK TOKER

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2021

    PsikolojiBahçeşehir Üniversitesi

    Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ZEYNEP MAÇKALI

Geri Dön