Arapça canlı bilimlerinin Latince alımlanışı Aristoteles'in Kitâbü'l-Hayevân'ının Mıchael Scotus tarafından çevrilen Lıbrı de anımalıbus I. kitabının çevirisi ve analizi
The Latin reception of Arabic life sciences: Translation and analysis of Michael Scotus' Libri de animalibus I. based on Aristotle's Kitab al-Hayawan
- Tez No: 985375
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET GÖKSU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, Bilim ve Teknoloji, Felsefe, History, Science and Technology, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilim Tarihi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilim Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Aristoteles'in canlı bilimlerine dair başlıca eserlerinin Arapça çevirisi ve derlemesi olan Kitâbü'l-Hayevân'ın ilk Latince çevirisini yapan Michael Scotus'un Libri de animalibus başlıklı metninin I. kitabını merkeze alarak, metnin içerik analizini sunmakta ve Arapça-Latince çeviri geleneği bağlamında bilimsel aktarım sürecini incelemektedir. Çalışmanın amacı, Aristoteles'in farklı bir dil ve gelenekte Kitâbü'l-Hayevân olarak yeniden hayat bulan mirasının Geç Dönem Orta Çağ Avrupa'sında nasıl yeniden üretildiğini ortaya koymaktır. Bu bağlamda, hem Arapçadan Latinceye çeviri pratiğinin filolojik ve terminolojik sorunları hem de I. kitabın ana meseleleri ele alınmaktadır. Tez üç bölümden oluşmaktadır: (1) Aristotelesçi canlı bilimlerinin oluşumu ve Antik Çağ'da, İslam dünyasında ve Latin Batı'da alımlanışı; (2) Michael Scotus'un yaşamı, çalışmaları ve Libri de animalibus'un bilim tarihindeki konumu; (3) Libri de animalibus'un I. kitabının analizi ve Arapça-Latince gelenek içindeki konumlanışı incelenmektedir. Ek olarak Libri de animalibus'un I. kitabının Latince metni, Türkçe çevirisi ve Aristoteles'in Kitâbü'l-Hayevân'ının I. makalesinin Arapça metni verilmiştir. İlaveten felsefi-bilimsel terimler-kavramlar, canlı adları, anatomik terimler sözlükleri yer almaktadır. Tezin temel iddiası, Aristoteles'in Kitâbü'l-Hayevân'ının Scotus tarafından Arapçadan Latinceye yapılan çevirisinin Latin Batı Avrupa'da canlı bilimlerinin temelini oluşturduğunu göstermektedir. Böylece, Scotus'un hem dilsel hem de entelektüel bir aktarım örneği sunarak Erken Modern Dönem'de canlı bilimleri sahasının şekillenmesinde oynadığı rol açıklanmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis analyses the scholarly transmission process of the Arabic translation and compilation of Aristotle's major works on the life sciences, Kitab al-Hayawan, in the context of the Arabic-Latin translation tradition, focusing on Book I of Michael Scotus' Libri de animalibus, the first Latin translation of the text. The aim of the study is to reveal how Aristotle's legacy, which was revived in a different language and tradition as the Kitab al-Hayawan, was reproduced in Late Medieval Europe. In this regard, both the philological and terminological problems of the practice of translation from Arabic into Latin and the main issues of Book I are discussed. The thesis consists of four parts: (1) the formation of Aristotelian life sciences and their reception in Antiquity, the Islamic world and the Latin West; (2) the life and works of Michael Scotus and the position of his Libri de animalibus in the history of science; (3) The analysis of the first book of Libri de animalibus and its significance in the Arabic-Latin scholarly tradition is examined. Additionally, the Latin text of Book I of Libri de animalibus, its Turkish translation, and the Arabic text of the first maqalat of Aristotle's Kitab al-Hayawan have been included in order. There are also glossaries of Philosophical-Scientific Terms-Concepts, Names of Living Beings, and Anatomical Terms. The main claim of the thesis is that Michael Scotus' translation of Aristotle's Kitab al-Hayawan from Arabic into Latin laid the foundation of the life sciences in Latin Western Europe. Thus, it explains Scotus' role in shaping the field of life sciences in the Early Modern Period by providing an example of both linguistic and intellectual transmission.
Benzer Tezler
- Şihâbüddîn Hafâcî'nin dil metodolojisi ve Tırâzü'l-Mecâlis'inin tahkik ve değerlendirilmesi
The linguistic methodology of Shihabuddin al-Khafaji and the comparison and evaluation of Tirâzü'l-Mecâlis
MUSTAFA KÖKDEN
Doktora
Türkçe
2026
Doğu Dilleri ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONER GÜNDÜZÖZ
- La Vie artistique litteraire culturelle et sociale l'Izmir en langue Française (du XVII'eme siecle a nos jours)
Fransızca'da İzmir'in sanatsal edebi kültürel ve toplumsal yaşamı (XVII'inci yüzyıldan günümüze)
HASAN ZORLUSOY
Doktora
Fransızca
1993
Fransız Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EROL KAYRA
- Mardin eğlence müziğinin incelenmesi
Review of Mardin entertainment music
SULTAN STERA BİLGE
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MüzikTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTürk Müziği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUH FİKRİ SOYSAL
- Raif Necdet Kestelli'nin Resimli Türkçe Kamus'unda söz varlığı incelemesi
Başlık çevirisi yok
DAVUT TEKİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Türk Dili ve EdebiyatıAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜLYA GÖKÇE
- استخدام المعجم الإلكتروني في تعليم اللغة العربية للناطقين بغيرهاأنموذجًا(توقع-Tevakku) المعجم الإلكتروني
Ana dili Arapça olmayanlara Arapça dilinin öğretilmesindeelektronik sözlüğün kullanılması bir model olarak e-sözlük (Tevakku) / Using the electronic dictionary in teaching the Arabic language to non-native Arabic speakers the e-dictionary (tevakku) as a model
BETÜL SULTAN
Yüksek Lisans
Arapça
2024
Eğitim ve ÖğretimOndokuz Mayıs ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KHATTAB AHMED MAHMOUD KHATTAB