Abbâs Mahmûd el-Akkâd'ın edebi eserlerinde kadın motifi
Women in the literary works of Abbas Mahmud al-Aqqad
- Tez No: 985463
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FERRUH KAHRAMAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Abbâs Mahmûd el-Akkâd, Kadın Algısı, Modern Arap Edebiyatı, Feminist Kuram, Sevgi ve Güzellik, Abbas Mahmoud al-Aqqad, Perception of Women, Modern Arabic Literature, Feminist Theory, Love and Beauty
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Doktora Tezi Abbâs Mahmûd el-Akkâd'ın Edebi Eserlerinde Kadın Motifi Aya Nasr MOHAMMED ELKATREY Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel İslam Bilimleri Anabilim Dalı Temel İslam Bilimleri Programı Bu çalışma, modern Arap edebiyatının önde gelen yazar ve düşünürlerinden Abbâs Mahmûd el-Akkâd'ın (1889-1964) edebî ve fikrî üretiminde kadın algısını incelemektedir. el-Akkâd'ın kadınlara ilişkin görüşleri çoğu kez yüzeysel veya tek yönlü değerlendirilmiş, onun düşüncelerinin tarihsel, toplumsal ve felsefi boyutları yeterince ele alınmamıştır. Araştırmanın çıkış noktası, el-Akkâd'ın kadın tasavvurunun yalnızca kişisel tecrübelerden ibaret olmadığı, daha geniş bir entelektüel arka plana dayandığı gerçeğidir. Bu durum, çalışmada ele alınan temel problemi oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, el-Akkâd'ın eserlerinde kadının sevgi, güzellik ve toplumsal rol bağlamında nasıl temsil edildiğini ortaya koymaktır. Bu çerçevede hem şiir hem de nesir örnekleri incelenmiş; yazarın kişisel hayatının kadın imajına yansımaları değerlendirilmiştir. Ayrıca el-Akkâd'ın kadınlara dair görüşleri, modern feminist kuramla karşılaştırılarak benzerlikleri ve farklılıkları tartışılmıştır. Kadının toplumsal hayatta etkin olması, eğitim hakkı ve saygın bir birey olarak değer görmesi yönündeki fikirlerinin feminist yaklaşımlarla kesiştiği; ancak Batı merkezli feminizmden farklı olarak İslami ahlaki değerler ve Arap kültürel kodlarıyla şekillendiği vurgulanmıştır. Çalışmanın önemi, el-Akkâd'ın kadın anlayışını bireysel romantizm temasının ötesine taşıyarak toplumsal dönüşüm, ahlaki değerler ve kültürel kimlik bağlamında ele almasıdır. Onun eserlerinde kadın yalnızca estetik bir unsur değil; bilgeliğiyle, annelik vasfıyla, toplumsal sorumluluğuyla ve bireysel kimliğiyle öne çıkan bir figürdür. Bu yönüyle el-Akkâd, kadının hem aile içinde hem de kamusal alanda vazgeçilmez bir unsur olduğunu savunmuştur.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Doctoral Thesis Doctor of Philosophy(PhD) Women in the Literary Works of Abbas Mahmud al-Aqqad Aya Nasr MOHAMMED ELKATREY Dokuz Eylül University Graduate school of Social Sciences Department of Basic Islamic Sciences Basic Islamic Sciences Programme This study examines the perception of women in the literary and intellectual production of one of the leading writers and thinkers of modern Arabic literature, Abbas Mahmoud al-Aqqad (1889–1964). al-Aqqad's views on women have often been evaluated in a superficial or one-dimensional manner, and the historical, social, and philosophical dimensions of his thought have not been sufficiently addressed. The starting point of this research is the recognition that al-Aqqad's conception of women is not limited to personal experiences, but is instead grounded in a broader intellectual background. This constitutes the main problem explored in the study. The aim of the research is to reveal how women are represented in al-Aqqad's works within the contexts of love, beauty, and social roles. To this end, both prose and poetry have been analyzed, and the reflections of the author's personal life on the image of women in his works have been evaluated. Furthermore, al-Aqqad's views on women are compared with modern feminist theory, discussing both the similarities and the differences. His ideas regarding women's active participation in social life, their right to education, and their recognition as respected individuals intersect with feminist perspectives; however, his conception differs from Western-centered feminism, as it is shaped by Islamic moral values and Arab cultural codes. The significance of this study lies in al-Aqqad's treatment of the concept of women not merely within the theme of individual romance, but within the broader frameworks of social transformation, moral values, and cultural identity. In his works, women are not only aesthetic elements but figures distinguished by wisdom, motherhood, social responsibility, and individual identity. In this regard, al-Aqqad emphasized that women are indispensable both within the family and in the public sphere.
Benzer Tezler
- Mustafa er-Râfiî ve Abbâs el-Akkâd'ın eserlerinde teşbih olgusu: Karşılaştırmalı analiz
The phenomenon of tashbīh in the works of Mustafa al-Rāfiʿī and Abbas al-ʿAqqād: A comparative analysis
ALYAMAN ALMOHAMMAD
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
DilbilimMarmara ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET KASIM ABDUSSAMET BAKKALOĞLU
- Osmanlı ve Arap edebiyatında modernleşme hareketlerinin edebiyata yansıması bağlamında Ahmet Mithat Efendi ile Abbas Mahmud el-Akkad arasında bir karşılaştırma
A comparison between Ahmet Mithat Efendi and Abbas Mahmud el Akkad in the context of the reflection of modernization movements in Ottoman and Arabic literature
OLLA KHAFAJA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıEge ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FAZLI GÖKÇEK
- Dîvân Grubu'nun Modern Arap Edebiyatındaki yeri
The place of Diwan group within Arab Literature
SALİH ZOR
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
DilbilimUludağ ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN GÜNDAY
- Zekî Necîb Mahmûd ve Arzu'l-Ahlâm adlı eserinin incelenmesi
Zaki Naguib Mahmoud and analysis of hi̇s work Ardu'l-Ahlam
ABDULLAH ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Doğu Dilleri ve EdebiyatıErciyes ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULKADİR BAYAM
- Modern Mısır Arap edebiyatında öne çıkan eleştirmenler ve eleştiri yöntemleri
Prominent critics and criticism methods in modern Egyptian Arabic literature
FATMA HAYRÜNNİSA ÇİL
Doktora
Türkçe
2025
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSakarya ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET BOSTANCI