Politik tiyatro metni olarak yakıcı karanlıkta ve akrep oyunlarına karşılaştırmalı bir bakış
A comparative analysis of in the burning darkness and scorpion as political theather texts
- Tez No: 985571
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE MELDA ÜNER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Karşılaştırmalı Edebiyat, Comparative Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yeditepe Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Karşılaştırmalı Edebiyat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tiyatro yalnızca bir sanat değil, toplumsal eleştiri ve değişim için de güçlü bir araçtır. Bu tez politik tiyatro anlayışını temel alarak, İspanya İç Savaşı ile Türkiye'deki 1980 darbesinin bireyler üzerindeki etkilerini incelemektedir. Bu iki tarihi olay, söz konusu ülkeler için toplumsal çürümenin ve direnişin biçimlerini şekillendiren önemli kırılma noktalarıdır. Politik tiyatro, bu tür toplumsal travmaların yansıması olarak, sadece baskıcı rejimlerin izlerini sürmekle kalmaz, aynı zamanda bireylerin bu baskılara karşı geliştirdiği direniş biçimlerini ve kimlik arayışlarını ele alır. Politik tiyatro, izleyiciyi pasif seyirci olmaktan çıkarıp aktif düşünür ve potansiyel bir değişim aktörü olarak konumlandırır. Boal'ın seyirci-oyuncu ilişkisinde doğrudan katılımı teşvik etme anlayışı politik tiyatronun unsurlarındandır. Antonio Buero Vallejo'nun Yakıcı Karanlıkta'sı ile Eşber Yağmurdereli'nin Akrep'i, politik kırılmaların alegoriye dönüşmesini ve totaliter sistemlerin bireyler üzerindeki yok edici etkilerini konu alır. Oyunlar, simgesel yapılarıyla politik birer direniş alanıdır. Körlük metaforu ve akrepleşme ile oluşturulan yabancılaşma teması, bu oyunların sadece toplumsal ve siyasal gerçeklikleri yansıtmakla yetinmediğini, bu gerçekliklere karşı bir eylem çağrısı da geliştirdiğini gösterir. Bu çalışmanın amacı, bu oyunları politik tiyatronun kuramsal çerçevesi içinde değerlendirerek, sanatın toplumsal değişim gücüne sunduğu katkıyı ortaya koymaktır.
Özet (Çeviri)
Theatre is not merely an aesthetic form of art; it also serves as a potent instrument for social critique and transformation. This thesis, grounded in the theoretical framework of political theatre, explores the impact of the Spanish Civil War and the 1980 military coup in Turkey on individuals. These two historical events represent pivotal ruptures that have significantly influenced the manifestation of social decay and the forms of resistance within their respective nations. Political theatre, as a reflection of such societal traumas, does not only trace the imprints of repressive regimes but also critically engages with the modes of resistance and identity formation developed by individuals in response to these oppressive forces. Political theatre, in this regard, aims to shift the audience from passive spectators to active thinkers, positioning them as potential agents of social change. Boal's emphasis on direct audience participation within the actor-audience relationship, constitutes key element of political theatre. Antonio Buero Vallejo's In the Burning Darkness and Eşber Yağmurdereli's Scorpion engage with the allegorical transformation of these political ruptures and the deleterious effects of totalitarian regimes on individuals. Through their symbolic frameworks, these plays emerge as spaces of political resistance. The metaphors of blindness and scorpionization, used to evoke themes of alienation, illustrate that these works not only reflect the social and political realities of their contexts but also actively call for resistance to these realities. The primary objective of this study is to evaluate these plays within the theoretical context of political theatre and to delineate the contribution of art to the mechanisms of societal change.
Benzer Tezler
- Savaşın kadınlar üzerindeki yıkıcı etkileri ve Tankred Dorst'un Sur Dibinde oyununun reji uygulaması
The destructive effects of the war on women and the stage application of Tankred Dorst's Grand Tirade at the town wall play
AYŞE SEVAL ERSU
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Sahne ve Görüntü SanatlarıHacettepe ÜniversitesiTiyatro Ana Sanat Dalı
ÖĞR. GÖR. FİLİZ AREL
- Xebatên şanoya kurdî lı Batmanê dı çarçoveya têkılîyên cıvakî, çandî û polîtîk da
Toplumsal, kültürel ve politik ilişkiler bağlamında Batmanda kürtçe tiyatro çalışmaları
AHMET UĞURLU
Yüksek Lisans
Kürtçe
2024
Doğu Dilleri ve EdebiyatıDicle ÜniversitesiKürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN TANRİVERDİ
- A cultural materialist reading of Tom Stoppard's political drama: Professional Foul, Cahoot's Macbeth, Rock'n'Roll
Tom Stoppard'ın Professional Foul, Cahoot's Macbeth, Rock'n'Roll adlı politik oyunlarının kültürel materyalist açıdan incelenmesi
GÜLAY GÜLPINAR
Yüksek Lisans
İngilizce
2012
İngiliz Dili ve EdebiyatıAtılım Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEN CANLI
- A new historicist account of Medieval / feudal relations in English drama during the Renaissance
Rönesans Dönemi İngiliz tiyatrosunda Ortaçağ / feodal ilişkilerin yeni tarihselci yöntemle araştırılması
EVRİM DOĞAN
Doktora
İngilizce
2005
İngiliz Dili ve EdebiyatıAnkara Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞEGÜL YÜKSEL
- A study on Joseph Conrad's Heart of Darkness, Lord Jim and Nostromo in a new historicist perspective
Joseph Conrad'ın Deart of darkness, Lord Jim ve Nostromo romanlarının yeni tarihselcilik bağlamında incelenmesi
MEVLÜDE ZENGİN
Doktora
İngilizce
2007
İngiliz Dili ve EdebiyatıAnkara ÜniversitesiBatı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BELGİN ELBİR