Dijital para sistemlerinde fırsatlar, riskler ve uygulama örnekleri
Opportunities, risks and application cases in digital currency systems
- Tez No: 985656
- Danışmanlar: PROF. DR. AYTEN ÇETİN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe Finansman Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, dijital para sistemlerinin küresel ölçekte ve Türkiye özelinde finansal yapılar üzerindeki etkilerini bütüncül bir yaklaşımla analiz etmeyi amaçlamaktadır. Özellikle merkez bankası dijital paraları (CBDC), son yıllarda parasal egemenliğin yeniden tanımlanmasına yol açan stratejik bir dönüşüm aracı olarak değerlendirilmektedir. Bu çerçevede tezde, CBDC'lerin ekonomik, teknolojik, hukuki ve yönetişimsel boyutları derinlemesine incelenmiş; BIS Innovation Hub başta olmak üzere önde gelen uluslararası kuruluşların yürüttüğü pilot projeler ışığında Türkiye için özgün politika önerileri geliştirilmiştir. Araştırmada yöntem olarak nitel doküman analizi ve tematik içerik analizi kullanılmış; 2020–2024 yılları arasında yayımlanan yirmiden fazla teknik rapor ve strateji belgesi sistematik biçimde incelenmiştir. Bulgular beş temel eksen altında sınıflandırılmıştır: (i) teknik altyapı ve sistem mimarisi, (ii) güvenlik ve veri koruma, (iii) finansal denetim ve uyum, (iv) sınır ötesi birlikte çalışabilirlik, (v) Türkiye'ye özgü stratejik değerlendirmeler. Her eksen, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın yürüttüğü Dijital Türk Lirası Projesi ile ilişkilendirilmiştir. Tezde ayrıca SWOT yöntemi ile Türk finans sistemi açısından CBDC uygulamalarının güçlü ve zayıf yönleri ile fırsat ve tehditleri analiz edilmiş; bu analizlere dayalı olarak aşamalı geçiş senaryoları (yüksek entegrasyon, ikili katmanlı uyum, sınır ötesi öncelikli yaklaşım) önerilmiştir. Dijital Türk Lirası'nın kurumsal uygulanabilirliği, regülasyon uyumu, kullanıcı deneyimi ve veri koruma boyutları ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Sonuç olarak, bu çalışma hem akademik literatüre hem de politika yapıcılara katkı sunmayı hedeflemekte; Türkiye'nin dijitalleşen finansal ekosistemine uyum sürecine rehberlik edecek bütüncül bir strateji önermektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to analyze the impacts of digital currency systems on global and Turkish financial structures through a comprehensive approach. Central bank digital currencies (CBDCs) are considered a strategic instrument of transformation that has recently redefined monetary sovereignty. Within this framework, the thesis examines the economic, technological, legal, and governance dimensions of CBDCs in depth and develops policy recommendations for Turkey in the light of pilot projects led by international institutions, primarily the BIS Innovation Hub. The research employs a qualitative document analysis combined with thematic content analysis. More than twenty technical reports and strategy papers published between 2020 and 2024 were systematically reviewed. The findings are classified into five thematic domains: (i) technical infrastructure and system architecture, (ii) security and data protection, (iii) financial supervision and compliance, (iv) cross-border interoperability, and (v) strategic considerations specific to Turkey. Each thematic domain is linked to the Central Bank of the Republic of Türkiye's Digital Turkish Lira Project. Furthermore, a SWOT analysis was conducted to evaluate the strengths, weaknesses, opportunities, and threats of CBDCs in the Turkish financial context. Based on this analysis, three transition scenarios-high integration, dual-layered adaptation, and cross-border prioritization-were proposed. The study also examines the institutional feasibility of the Digital Turkish Lira in terms of regulatory compliance, user experience, and data protection. In conclusion, this research seeks to provide a dual contribution: academically, by enriching the literature on CBDCs; and practically, by offering policymakers a comprehensive strategic framework to guide Türkiye's adaptation to the digitalized financial ecosystem.
Benzer Tezler
- Birer fintech oluşumu olarak Türkiye'de ödeme sistemleri ile ödeme ve elektronik para kuruluşları ve bir denetim modeli önerisi
Payment systems, payment and electronic money institutions in Turkey as formations of fintech and a proposal for audit model
ENVER SEDAT GÜLTEKİN
- Covid-19 süreci ve sonrasında Türkiye ve dünyadaki gelişmelerin Türk bankacılık sektörüne etkileri
The effects of Covid-19 period and subsequent developments in Türkiye and the world on the Turkish banking sector
FURKAN ÖZDERE
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
BankacılıkTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiBankacılık ve Sigortacılık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ UĞUR KARAKAYA
- Marketing par I'internet dans le secteur des automobiles et les effects
Internet kanalı ile otomotiv sektöründe pazarlama ve etkileri
MEHMET EMRE DOĞRUERİ
Yüksek Lisans
Fransızca
2000
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiGalatasaray ÜniversitesiEndüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ETHEM TOLGA
- Applying blockchain in exchanging data
Veri transferinde blok zinciri uygulaması
RANEEM SEIRAWAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Uygulamaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENVER ÖZDEMİR
- Bitcoin fiyat hareketleri ile FED politika faiz oranı, ABD enflasyon oranı ve NASDAQ100 endeksi ilişkisi
The relationship between Bitcoin price movements, the FED's policy interest rate, U.S. inflation rate, and the NASDAQ100 index
EMRAH ÖZDEMİR