Kök kanal tedavisi tamamlanmış dişlerin periapikal durumlarının ve tedavi kalitesinin dişlerin sağ kalım sürelerine etkisi
The effect of periapical status and root canal treatment quality on tooth survival
- Tez No: 985707
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DİLEK TÜRKAYDIN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Diş Hekimliği, Dentistry
- Anahtar Kelimeler: Kök kanal tedavisi, sağ kalım, fonksiyonel retansiyon, periapikal indeks, Root canal treatment, survival, functional retention, periapical index
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Endodonti Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Biyoloji odaklı bir çerçevede, kök kanal tedavili dişlerde periapikal durum ve tedavi kalitesinin sağ kalım üzerindeki etkisini değerlendirmek ve kritik klinik/radyografik belirleyicileri tanımlamak. Yöntem: Kök kanal tedavisi tamamlanmış ve ≥12 aylık takip radyografisi bulunan 516 diş retrospektif olarak incelendi. Periapikal durum, Periapikal Indeks (PAI) ile skorlandı; radyografik değerlendirme, başarı/başarısızlık/iyileşme/stabilite sınıflandırması ile raporlandı. Radyografik sonuçlar, dişin ve tedavinin idamesi ile entegre edilerek; sağ kalım/fonksiyonel retansiyon/çekim/yeniden tedavi sonlanımları tanımlandı. İlişkiler Pearson χ² veya Fisher exact (Monte Carlo) testi, Bonferroni düzeltmesi ile; zaman-bağımlı risk faktörleri Cox regresyon modelleriyle analiz edildi (α=0,05). Bulgular: Vakaların %88,4'ünde fonksiyonun korunduğu (%4,5 yeniden tedavi, %7,2 çekim) gözlemlendi. Radyografik olarak tedavilerde %78,1 başarı, %12,8 başarısızlık, %3,7 iyileşme, %5,4 stabilite tespit edildi. Entegrasyon sonrası sağ kalım %73,3; periapikal dokuların sağlığı gözetilmeksizin fonksiyonel idamenin ifadesi olarak fonksiyonel retansiyon %15,1 bulundu. Sağ kalım süresini olumsuz etkileyen faktörler; geride dolum (aHR 2,675; p<0,001), yetersiz dolum homojenitesi (aHR 2,615; p<0,001) ve yüksek başlangıç PAI (PAI 3–5: aHR 2,234–5,533; tümü p≤0,001) idi; koronal restorasyonlar koruyucuydu (geçici 0,503; p=0,004; direkt 0,332; p<0,001; indirekt 0,219; p<0,001). Yaşın etkisi sınırlı; ancak anlamlıydı (aHR 1,015; p=0,011). Sonuç: Sağ kalım ile fonksiyonel retansiyonun ayrıştırılması, başarı kriterlerini sağlamayan tedavileri görünür kılar. Sağ kalımın sürdürülmesinde; tedavi kalitesinin iyileştirilmesi, başlangıç periapikal durumun dikkate alınması ve koronal sızdırmazlığın sağlanması kritik öneme sahiptir. Kavramsal olarak tutarlı ölçüt ve sonlanımların kullanılması; başarı, etkinlik ve etki göstergelerinin şeffaf ve karşılaştırılabilir raporlanmasını destekler, klinik yorumlamayı kolaylaştırır, sonuç öngörülebilirliğini artırır.
Özet (Çeviri)
Objective: To evaluate, within a biology-centered framework, the impact of periapical status and treatment quality on the survival of root canal-treated teeth and to identify critical clinical/radiographic predictors. Materials and Methods: A retrospective radiographic assessment was performed on 516 teeth followed for ≥12 months. Periapical status was scored using the Periapical Index (PAI). Radiographic outcomes were categorized as success, failure, healing, or stable and integrated with functional status to define endpoints: survival, functional retention, extraction, and retreatment. Associations were tested using Pearson's χ² or Monte Carlo–corrected Fisher's exact tests with Bonferroni adjustment; time-to-event effects were analyzed with Cox proportional hazards models (α=0.05). Results: Function was maintained in 88.4% of teeth; retreatment occurred in 4.5% and extraction in 7.2%. Radiographically, 78.1% were classified as success, 12.8% as failure, 3.7% as healing, and 5.4% as stable. After integration, overall survival was 73.3%, while functional retention -function without periapical health- accounted for 15.1%. Hazards increased with under-extended obturation (aHR 2.675; p<0.001), inadequate obturation homogeneity (aHR 2.615; p<0.001), and higher baseline PAI (PAI 3–5: aHR 2.234–5.533; all p≤0.001); coronal restorations were protective (temporary: aHR 0.503; p=0.004; direct: 0.332; p<0.001; indirect: 0.219; p<0.001). Age showed a modest yet significant effect (aHR 1.015; p=0.011). Conclusion: Distinguishing functional retention from survival highlights treatments that do not meet success criteria. Maintaining survival critically depends on improving treatment quality, accounting for baseline periapical status and ensuring coronal seal. Use of conceptually consistent criteria and endpoints enhances transparent, interpretable reporting of success, effectiveness and efficiency, facilitating clinical decision-making and improving predictability.
Benzer Tezler
- Güncel teknikler ile endodontik tedavileri tamamlanan dişlerin periapikal durumunun değerlendirilmesi: Bir retrospektif çalışma
Evaluation of periapical status of endodontically treated teeth BY contemporary techniques: A retrospective study
AYKUT KANAT
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2016
Diş HekimliğiEskişehir Osmangazi ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. EKİM ONUR ORHAN
- Pulpal ve periapikal patolojili farklı teşhislere sahip kökkanal tedavisi endikasyonu konmuş dişlerin postoperatif ağrı durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the postoperative pain status of dentalswith indicated root canal treatment with differentdiagnosis with pulpal and periapical pathology
MUSTAFA DİLLİ
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2020
Diş HekimliğiTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMRE BAYRAM
- Periapikal lezyonlu alt ve üst azı dişlerin kanal tedavisinde döner alet kullanımının başarıya etkisi
Clinical success of one-visit root canal treatment of molar teeth with periapical lesions by rotary instruments
İREM KÖSELER
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2017
Diş HekimliğiEge ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET KEMAL ÇALIŞKAN
- Kanal tedavisi yenilenen dişlerin iki yıllık takip ve başarı değerlendirmesi
Evaluation the success of retreated root canals with a follow-up to 2 years
EMRAH ÇETİN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2017
Diş HekimliğiAdnan Menderes ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SENEM GÖKÇEN YİĞİT ÖZER
- Fiber post ile restore edilmiş endodontik tedavili dişlerin değerlendirilmesi: Retrospektif çalışma
Evaluation of endodontically treated teeth restored with fiber post: A retrospective study
EKİN SU ERTÜRK
Doktora
Türkçe
2022
Diş HekimliğiEge ÜniversitesiEndodonti Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BERİVAN TUĞBA TÜRK SOMER