Kentsel mekanda kolektif hafızanın irdelenmesi : balat semti örneği
Examining the continuity of collective memory in urban space: The balat district example
- Tez No: 985732
- Danışmanlar: PROF. DR. SEVGİ GÖRMÜŞ CENGİZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Peyzaj Mimarlığı, Landscape Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kentler, yüzyıllar boyunca farklı toplumların izlerini taşıyarak biçimlenen ve geçmişten bugüne aktarılan ortak bir hafızayı barındıran yaşam alanlarıdır. İnsan topluluklarının zaman içinde yer değiştirmeleri, farklı kültürlerle etkileşimleri ve çevreyle kurdukları ilişkiler sonucunda ortaya çıkan bu izler, kentlerin hafızasında birikerek mekânın kimliğini oluşturur. Bu birikim, sadece fiziksel öğelerle değil, aynı zamanda insanların deneyimleri, gündelik yaşam pratikleri, duygu dünyaları ve sosyal ilişkileriyle anlam kazanır. Kolektif hafıza; bireysel anılardan çok daha geniş bir yapıyı ifade ederek, toplumların geçmişle kurduğu bağları, geleceğe dair algılarını ve kimlik oluşum süreçlerini belirler. Bir mekânın zaman içinde biriktirdiği izler, o mekânda yaşayan insanların yaşam deneyimleriyle birleşerek hem bireysel hem de toplumsal düzeyde bir aidiyet duygusunun oluşmasını sağlar. Bu nedenle, kent içinde yer alan her sokak, yapı, meydan veya toplumsal etkileşim alanı; hem geçmişi hatırlatan hem de bugünü ve geleceği şekillendiren bir hafıza katmanının parçasıdır. Tarihsel sürekliliğin içinde biriken bu katmanlar, mekânın sadece fiziksel değil, duygusal ve sosyal bir bağlamda da okunabileceğini ortaya koyar. Mekânlar, insanların yaşam öykülerini barındıran, hatıraların yeniden üretildiği ve toplumsal kimliğin şekillendiği dinamik alanlara dönüşür. Bu nedenle kolektif hafıza, kentlerin dönüşüm süreçlerinde korunması, anlaşılması ve sürdürülebilir biçimde gelecek kuşaklara aktarılması gereken temel bir değer olarak görülmektedir. Bu çalışma, Balat örneğinde söz konusu etkileşimi analiz ederek kolektif hafızanın mekânda hangi unsurlar aracılığıyla sürdürülğünü, hangi müdahalelerde kopuş yaşandığını ve bu kopuşların mekânın kimliği üzerinde nasıl etkiler oluşturduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Böylece araştırma, kentsel hafızanın korunması ve dönüşüm süreçlerinin anlaşılmasına yönelik bütüncül ve açıklayıcı bir değerlendirme sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Cities are living spaces shaped by the traces of different societies over centuries, harboring a shared memory passed down from the past to the present. These traces, resulting from the migration of human communities over time, their interactions with different cultures, and their relationships with the environment, accumulate in the memory of cities, forming the identity of the space. This accumulation gains meaning not only through physical elements but also through people's experiences, daily life practices, emotional worlds, and social relationships. Collective memory represents a much broader structure than individual memories, determining societies' connections to the past, their perceptions of the future, and their identity formation processes. The traces accumulated by a space over time, combined with the life experiences of the people living in that space, create a sense of belonging at both individual and societal levels. Therefore, every street, building, square, or social interaction area within a city is part of a layer of memory that both recalls the past and shapes the present and future. These layers, accumulated within historical continuity, reveal that a space can be read not only in a physical context but also in an emotional and social context. Spaces transform into dynamic areas that house people's life stories, where memories are reproduced, and social identities are shaped. Therefore, collective memory is considered a fundamental value that must be preserved, understood, and sustainably transmitted to future generations during the transformation processes of cities. This study aims to analyze this interaction in the Balat example, revealing through which elements collective memory is maintained in space, which interventions cause ruptures, and how these ruptures affect the identity of the space. Thus, the research offers a holistic and explanatory assessment of the preservation of urban memory and the understanding of transformation processes.
Benzer Tezler
- Zamansallık ve mekansallık bağlamında heterotopyaların sentaktik ve semantik irdelenmesi
A syntactic and semantic research on the temporality and spatiality of heterotopias
İLGİ HACIHASANOĞLU
- Kentsel bellek ve mekânsal değişim arasındaki ilişkinin Beyoğlu pasajları örneğinde irdelenmesi
Examination of the relationship between urban memory and spatial change in the case of Beyoğlu passages
BAHAR KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Şehircilik ve Bölge PlanlamaYıldız Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OYA AKIN
- Sakin şehirlerde yere bağlılığın turizm paradoksu bağlamında kentsel kaliteye etkisinin incelenmesi
Examining the impact of place attachment on urban quality in the context of the tourism paradox in cittaslows cities
GİZEM DURAL
Doktora
Türkçe
2026
MimarlıkFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER AYTUĞ
- Bir uzlaşma ortamı olarak tuval-mekan
Canvas-space as a medium of reconciliation
ATIL AGGÜNDÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Sanat Tarihiİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN LÜTFÜ KAHVECİOĞLU
- Experience value, counter-monument, narrative archive: The memory landscape of the railroaders in Türkiye
Yaşam değeri, karşı-anıt, anlatı arşiv: Türkiye'deki demiryolcuların hafıza peyzajı
BAŞAK ÖZDEN
