Ipard arıcılık desteklerinin gelir üzerindeki etkisinin muamele etki modeli ile analizi: Ordu ve Giresun örneği
Analysis of the impact of ipard beekeeping grants on income using the treatment effect model: The case of Ordu and Giresun
- Tez No: 985808
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NURAY DEMİR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, İstatistik, Agriculture, Statistics
- Anahtar Kelimeler: Beekeeping, IPARD, rural development, grant efficiency, enterprise income, treatment effect models, sustainability
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Arıcılık sektörü, ürettiği çeşitli arı ürünleriyle önemli ekonomik değer yaratan küresel bir sektör olarak kabul edilmektedir. Ancak bu sektörün sürdürülebilirliğinin sağlanabilmesi, sürekli destek mekanizmalarını gerektirmektedir. Bu bağlamda, IPARD Programı (Katılım Öncesi Yardım Aracı Kırsal Kalkınma Bileşeni) kapsamında sağlanan mali destekler, arıcılık faaliyetlerinin devamlılığını güvence altına almak ve işletme gelir düzeylerini artırmak amacıyla sunulmaktadır. Yöntem: Bu çalışma, IPARD kapsamında sağlanan arıcılık hibelerinin arıcılık işletmelerinin gelir düzeyine etkisini incelemektedir. Araştırma, bal üretiminde önemli bir bölge olan Karadeniz Bölgesi'ne, özellikle son beş yılda en fazla mali destek alan Ordu ve Giresun illerine odaklanmaktadır. Hibe alan ve almayan toplam 304 işletme ile anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler, işletme gelirine olan hibe etkisini değerlendirmek amacıyla Muamele Etki Modeli (Treatment Effect Models) kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışma sonuçlarına göre, mevcut uygulama koşulları altında hibe alan işletmelerin ortalama 387 TL gelir kaybı yaşadığı, hibe almayan işletmelerin ise yalnızca 59 TL'lik sınırlı bir gelir artışı elde ettiği belirlenmiştir. Ayrıca, arıcılıktan elde edilen gelirin yıllık gelir içerisindeki payı %75'in altında olan kişiler tarım dışı işlerle meşgul olur iken, genellikle arıcılık gelirinin toplam gelirdeki payı %75-90 arasında ya da %30'un altında ve ailesinde 1 kişinin arıcılıkla meşgul olanların ise, tarım dışı işlerle daha fazla ilgilendikleri belirlenmiştir. Sonuç: Bu sonuçlar, mevcut hibe modelinin, yüksek gelir ve üretim potansiyeline sahip işletmeleri cezbetmede yetersiz kaldığını göstermektedir. Bu nedenle, sektördeki finansal desteklerin etkinliğini ve sürdürülebilirliğini artırmak adına, alternatif uygulama stratejilerinin geliştirilmesi ve hızlı biçimde hayata geçirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Purpose: The beekeeping industry is globally acknowledged as a sector that generates significant economic value through its diverse range of apicultural products. However, sustaining this industry requires ongoing support mechanisms. Within this context, financial aid is provided through the IPARD program (Instrument for Pre-Accession Assistance in Rural Development), aiming to ensure the continuity of beekeeping activities and improve enterprise income levels. Method: This study investigates the effectiveness of IPARD-funded beekeeping grants on the income levels of apicultural enterprises. The research focuses on the Black Sea Region—an important honey-producing area—particularly the Ordu and Giresun provinces, which have received the highest amount of financial aid over the past five years. A total of 304 surveys were conducted with enterprises that either received or did not receive grants. The collected data were analyzed using Treatment Effect Models to assess the impact of grant aid on operational income. Findings: The findings indicate that, under current implementation practices, grant recipients experience an average income loss of 387 TL, while non-recipients exhibit a limited income increase of 59 TL. In addition, it was determined that individuals whose income share from beekeeping is below 75% of their total annual income tend to engage in non-agricultural occupations. Similarly, those whose beekeeping income accounts for between 75–90% or less than 30% of their total income, and who have only one family member involved in beekeeping, were found to be more likely to participate in non-agricultural activities. Result: These results suggest that the current model fails to attract high-performing enterprises with greater income and production potential. Therefore, alternative implementation strategies should be developed and rapidly introduced to enhance the sustainability and effectiveness of financial support within the sector.
Benzer Tezler
- Arıcılık faaliyeti yapan işletmelerde ıpard desteklerinin etkisinin belirlenmesi; van ili örneği
The determination of impact evaluation of ipard support beekeeping business; the case study van province
COŞAR TOSUN
- IPARD programı kapsamındaki hibelerin etkinliğinin belirlenmesi üzerine bir çalışma: Erzurum, Kars ve Ağrı illeri örneği
The determination of the effectiveness of the grants disbursed under the IPARD program: Case study in Erzurum, Kars and Agri provinces
AYŞE YILDIRIM
- TKDK desteklerinin Diyarbakır tarım işletmeleri ve sanayisine ekonomik etkisi: Bölgesel kalkınma odaklı bir inceleme
The economic impact of agriculture and rural development support institution supports on agricultural enterprises and industry in Diyarbakır: A regional development-oriented analysis
RUKEN DENLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
İşletmeDicle Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SANİYE ŞEHNAZ ALTUNAKAR MERCAN
- AB tarım hibelerinin (IPARD) Rostow Kalkınma Modeline göre etkileri (Denizli ili örneği)
The Effects of the EU agricultural grants (IPARD) according to the Rostow Development Model (Denizli province sample)
HAKAN AKKOYUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Kamu YönetimiAtılım ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İSMAİL BİRCAN
- Trabzon ilinde IPARD programı kapsamındaki arıcılık hibelerinin etkinliğinin belirlenmesi
Determination of efficiency of beekeeping grants as part of IPARD program in Trabzon province
OSMAN CELİL KELEŞ