نفائح الأزهار في كشف الأسرار عن الدر المختار لعبد الله بن محمد الحلبي الشهير بابن قضيب البان (ت. 1096/1684) من باب الوتر حتى باب ما يفسد الصوم: دراسة وتحقيقاً
Muhammed el-Halebî'nin Nefâihu'l-Ezhâr fî Keşfi'l-Esrâr 'ani'd-Dürri'l-Muhtâr Adlı Eserinin Tahkîk ve İncelenmesi (Vitr babından Orucu Bozan Şeyler Babına Kadar)
- Tez No: 985844
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ Abdullah ERDEM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Fıkıh, el-Halebî, ed-Dürrü'l-Muhtâr, Nefâihu'l-Ezhâr, Tahkik, Fiqh, al-Halabi, al-Durr al-Mukhtar, Nafâ'ih al-Azhâr, Tahqıq
- Yıl: 2026
- Dil: Arapça
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İslam Hukuku Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, 18. yüzyıl Hanefî fakihlerinden Muhammed el-Halebî'nin (ö. 1190/1776), Alâeddin el-Haskefî'ye ait ed-Dürrü'l-Muhtâr üzerine kaleme aldığı“Nefâihu'l-Ezhâr fî Keşfi'l-Esrâr”adlı şerhinin tahkik ve incelemesini konu edinmektedir. Araştırma, eserin“Vitr Namazı”babından başlayıp“Orucu Bozan Şeyler”babının sonuna kadar olan kısmını kapsamaktadır. Çalışma iki ana bölümden oluşmaktadır:“İnceleme”bölümünde müellifin hayatı, ilmî şahsiyeti ve eserin Osmanlı hukuk düşüncesindeki yeri tahlil edilmiştir. Bu bölümde ayrıca müellifin fıkhî metodolojisi ve ed-Dürrü'l-Muhtâr üzerine yazılan diğer şerhlerle olan münasebeti ele alınmıştır.“Tahkik”bölümünde ise eserin yazma nüshaları edizyon kritik yöntemine göre mukayese edilerek metin tesis edilmiş; fıkhî ibareler açıklanmış, hadislerin tahrici yapılmış ve mezhep içi görüş farklılıklarına dair kaynaklara atıflar eklenmiştir. Bu çalışma, geç dönem Hanefî fıkıh literatüründeki ibadet (namaz ve oruç) konularına dair ayrıntılı tartışmaları gün yüzüne çıkarması bakımından önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
This study presents a critical edition and analytical study of the work titled“Nafâ'ih al-Azhâr fî Kashf al-Asrâr,”a commentary by the 18th-century Hanafî jurist Muhammad al-Halabî (d. 1190 AH / 1776 AD) on al-Haskafî's al-Durr al-Mukhtâr. The research covers the section starting from the“Chapter on Witr Prayer”to the end of the“Chapter on Things that Invalidate Fasting.”The thesis is structured into two main sections: The“Analytical Study”examines the author's biography, his scholarly contributions, and the work's significance within the context of Ottoman legal thought. It also explores al-Halabî's jurisprudential methodology and his interactions with other commentaries on al-Durr al-Mukhtâr. The“Critical Edition”(Tahqiq) section involves the collation and comparison of available manuscripts to establish a verified text. This process includes clarifying legal terminology, documenting prophetic traditions (takhrij), and citing primary sources regarding intra-madhhab legal opinions. This research is significant for highlighting the detailed discussions on acts of worship (Salah and Sawm) in late-period Hanafî jurisprudence.
Benzer Tezler
- نفائح الأزهار في كشف الأسرار عن الدر المختار لعبد الله بن محمد الحلبي الشهير بابن قضيب البان (ت. 1096/1684) من فصل في مسائل البئر من كتاب الطهارة إلى فصل النية من كتاب الصلاة: دراسة وتحقيقاً
Abdullah b. Muammed el-Halebî'nin Nefâihu'l-ezhâr fî keşfi'l-esrâr ani'd-Dürri'l-muhtâr Adlı Eserinin Tahkik ve Tahlili (Kuyular Bahsinden Niyet Bölümüne Kadar)
MUSTAFA AMEEN KHALAF
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH ERDEM
- نفائح الأزهار في كشف الأسرار عن الدر المختار لعبد الله بن محمد الحلبي الشهير بابن قضيب البان (ت. 1096/1684) من بداية الكتاب إلى فصل في مسائل البئر من كتاب الطهارة: دراسة وتحقيقاً
Abdullah b. Muammed el-Halebî'nin Nefâihu'l-ezhâr fî keşfi'l-esrâr ani'd-Dürri'l-muhtâr Adlı Eserinin Tahkik ve Tahlili (Kitabın Başından Kuyular Bahsine Kadar)
GHAITH AL-TAIE
Yüksek Lisans
Arapça
2025
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH ERDEM
- Muhammed el-Halebî'nin Nefâihu'l-Ezhâr fî Keşfi'l-Esrâr 'ani'd-Dürri'l-Muhtâr Adlı Eserinin Tahkîk ve Tahlîli (Faslü'n-niyyet'ten Bâbü'l-vitr'e kadar)
نفائح الأزهار في كشف الأسرار عن الدر المختار لعبد الله بن محمد الحلبي الشهير بابن قضيب البان (ت. 1096/1684) من فصل النية من كتاب الطهارة حتى باب الوتر: دراسة وتحقيقاً
ABDULMALEK AL-HAYANI
Yüksek Lisans
Arapça
2026
DinTokat Gaziosmanpaşa ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH ERDEM
- اﻟﺸِّﻌﺮُ اﻟﻌ َﺮﺑ ِﻲﱡ وَ أَﺛَﺮُه ُ ﻓﻲ اﻟﺨُﻄَﺐِ اﻟﺪِّﯾ ْﻨ ِﯿﱠﺔ
Eş-şi'ru'l-'Arabiyyu ve Eseruhu Fi'l-Hutabi'd-Diniyye
NATIQ FAWZI IBRAHIM AL-AZZAWI
Doktora
Arapça
2024
DilbilimUşak ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL İBRAHİM KOCABIYIK