Enerji etkin yapı tasarım yaklaşımları üzerine bir inceleme: diyarbakır dedaş genel müdürlük binası örneği
A study on energy efficient building design approaches: The example of diyarbakir dedaş headquarters
- Tez No: 985855
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HALE DEMİR KAYAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dicle Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bina Bilgisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, sürdürülebilirlik ve enerji verimliliği bağlamında yapı tasarımının işletme performansı üzerindeki etkilerini incelemektedir. Araştırmada, Diyarbakır'ın Kayapınar ilçesinde yer alan ve 2021 yılında kullanıma açılan DEDAŞ Genel Müdürlük Binası, sıcak–kuru iklim koşullarına özgü bir vaka olarak ele alınmıştır. Yaklaşık 9.821 m² kapalı alana sahip olan yapı, %20'si camla kaplı şeffaf çatı ve merkezinde bulunan 300 m² atrium ile iklimsel etkilere açık bir karakter sergilemektedir. İç mekân sıcaklığı VRF tabanlı merkezi sistem aracılığıyla yıl boyunca yaklaşık 22 °C düzeyinde tutulmakta olup, bu durum yapının enerji gereksinimini artıran bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Çalışmada; yapı kabuğu, cephe açıklıkları, cam türü, atrium düzeni ve çatı malzemesi gibi tasarım parametreleri üzerinden sekiz farklı senaryo geliştirilmiş ve ANSYS 25 yazılımı kullanılarak ısıl performans analizleri gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, özellikle cam ve çatı bileşenlerindeki malzeme değişikliklerinin iç mekân sıcaklık dağılımlarını belirgin şekilde etkilediğini ortaya koymuştur. Yaz koşullarında iç sıcaklıkların 44,18-56,7 °C aralığında yükseldiği, kış koşullarında ise -25,07 °C seviyelerine kadar gerilediği gözlemlenmiştir. Cam türü değişiklikleri ısı kazanç ve kayıplarını sınırlayarak belirli ölçüde iyileştirme sağlasa da tek başına konfor koşullarını karşılamakta yeterli olmamıştır. Atrium ve şeffaf çatı uygulamalarının ise pasif iklimlendirme stratejileriyle desteklenmediği durumlarda enerji tüketimini artırdığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak, sürdürülebilir tasarım için bina kabuğu, cephe oranları, cam seçimi, gölgeleme çözümleri ve pasif iklimlendirme yöntemlerinin bütüncül bir yaklaşımla ele alınması gerektiği ortaya konmuştur. Çalışma, sıcak–kuru iklim bölgelerindeki ofis yapıları için enerji verimliliğine yönelik uygulanabilir stratejiler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the effects of building design on operational performance in the context of sustainability and energy efficiency. The DEDAŞ Headquarters Building, located in the Kayapınar district of Diyarbakır and opened for use in 2021, is considered as a case study specific to hot-dry climate conditions. With a closed area of approximately 9,821 m², the building exhibits a vulnerability to climatic influences with its transparent roof, 20% of which is covered with glass, and a 300 m² atrium at its center. The interior temperature is maintained at approximately 22 °C throughout the year via a VRF-based central system, which stands out as a factor increasing the building's energy requirements. In the study, eight different scenarios were developed based on design parameters such as the building envelope, façade openings, glazing type, atrium layout, and roof material, and thermal performance analyses were conducted using ANSYS 25 software. The results revealed that material changes, particularly in the glazing and roof components, significantly affect interior temperature distributions. It was observed that interior temperatures rose between 44.18 and 56.7°C in summer and dropped to -25.07°C in winter. While changes in glazing type provided some improvement by limiting heat gain and loss, they were not sufficient to meet comfort requirements on their own. Atrium and transparent roof applications, however, were found to increase energy consumption when not supported by passive air conditioning strategies. Consequently, a holistic approach to sustainable design requires a holistic approach to the building envelope, façade proportions, glazing selection, shading solutions, and passive air conditioning methods. The study offers applicable strategies for energy efficiency in office buildings in hot and dry climate zones.
Benzer Tezler
- Eksenel basınç kuvveti ve eğilme momentinin bileşik etkisi altındaki kafes örgü elemanlı iki parçalı basınç elemanları
Built-up compression members composed of two shapes interconnected by lacing bars under combined axial compression and flexure
HÜSEYİN GAZİ AYDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CÜNEYT VATANSEVER
- Havalimanı terminal binalarında enerji etkin tasarım yaklaşımlarının uygulanabilirliği üzerine bir inceleme
A survey on the applicability of energy-efficient design approaches in airport terminal buildings
ECE ERESER
- Sürdürülebilir mimarlık için doğadan öğrenilen yaklaşımlar: Doğa esinli fikirlerin bina kabuğuna etkisi
Biomimetic approaches for sustainable architecture: The impact of nature-inspired ideas on building skin
ZEHRA BETÜL TÜRK
- Use of smart materials in the design of dynamic intelligent surfaces
Akıllı malzemelerin dinamik akıllı yüzeylerin tasarımında kullanılması
BUKET ÜRKMEZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Bilim ve Teknolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiBilişim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEMAN FİGEN GÜL
- Reduction of losses in gas turbines using active and passive methods combination through CFD analyses and parametric investigation
CFD analizleri ve parametrik araştırma ile gaz türbinlerinde aktif ve pasif yöntemlerin birlikte kullanımıyla kayıpların azaltılması
NASSER CAN KASIMBEYOĞLU
Doktora
İngilizce
2026
Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. LEVENT ALİ KAVURMACIOĞLU
PROF. DR. CENGİZ CAMCI