Psikiyatri polikliniğine başvuran hastalarda uyku yakınması ve ilişkili etmenlerin değerlendirilmesi
Assessment of sleep disturbances and related factors among patients attending a psychiatric outpatient clinic
- Tez No: 985902
- Danışmanlar: PROF. DR. YAVUZ SELVİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Uyku bozuklukları, uyku hijyeni, kronotip, Sleep disorders, sleep hygiene, chronotype
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Polikliniği'ne başvuran hastaların uyku yakınmalarının tespit edilmesi, uyku bozuklukları tanılarının konulması, uyku özelliklerinin ve uyku hijyen özelliklerinin değerlendirilmesi, sirkadiyen tercihlerinin tanımlanması ve sosyodemografik bulgularla ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Polikliniği'ne ilk kez başvuran ve klinik psikiyatrik muayene ile en az bir uyku yakınması tespit edilen 18-65 yaş arasındaki gönüllü hastalarla yapılmıştır. Hastaların sosyodemografik ve klinik bilgileri tarafımızca hazırlanan bir form ile değerlendirildi. DSM-5 için Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu (SCID-5) kullanılarak psikiyatrik değerlendirme yapıldı. Hastalardan Uyku Şikayet Listesi, Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi (PUKİ), Uyku Hijyen İndeksi (UHİ), Beck Depresyon Envanteri (BDE), Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ) ve Sabahlılık-Akşamılık Anketi gibi öz bildirim ölçeklerini doldurmaları istendi. Hastalar ICSD-3 tanı kriterlerine göre uyku bozuklukları açısından tekrar değerlendirilerek, gerekli görülen hastalardan uyku günlüğü ve polisomnografi tetkikleri istenerek konsültasyonlar yapıldı. Bulgular: Örneklemin %76,7'sinde en az bir uyku bozukluğu tanısı bulunmaktaydı. Örneklemin uyku bozuklukları tanıları incelendiğinde insomni %44,5, uyku ile ilişkili solunum bozuklukları %3,4, hipersomnolans %3,8, sirkadiyen ritim uyku bozuklukları %10,6, parasomniler %6,5 ve uyku ile ilişkili hareket bozuklukları %8,9 oranında saptanmıştır. Hastaların %81,5'inde uykuya dalmakta güçlük, %70,6'sında gece nedensiz uyanmalar ve %55,1'inde gündüz uykulu ve yorgun olma şikayeti mevcuttu. Kötü uyku kalitesine sahip kişilerin uyku hijyen indeksinden aldıkları ortalama puan iyi uyku kalitesine sahip kişilere göre anlamlı olarak daha yüksekti. Kötü uyku kalitesi, daha yüksek BDE ve BAÖ puanları ile ilişkili bulunmuştur. Örneklemin %30,5'i akşam, %48,3'ü ara ve %21,2'si sabah kronotipine sahipti. Sabah kronotipine sahip kişilerin BDE ve BAÖ puanları diğer kronotiplere göre anlamlı olarak daha düşüktü. Akşam kronotipine sahip kişilerin uyku hijyenleri daha kötü bulunmuştur. Sonuç: Psikiyatri polikliniğine başvuran hastalarda uyku bozuklukları yaygındır. Hastaların uyku şikayetlerinin dikkatli bir şekilde değerlendirilmesi ve uyku bozukluklarının tedavi edilmesi, ruh sağlığını iyileştirmek için kritik öneme sahiptir.
Özet (Çeviri)
Aim: The aim of this study is to identify sleep complaints among patients presenting to the Psychiatry Outpatient Clinic of Selçuk University Faculty of Medicine, to diagnose sleep disorders, to evaluate sleep patterns and sleep hygiene characteristics, to determine circadian preferences, and to examine their relationships with sociodemographic variables. Materials and Methods: The study enrolled voluntary patients aged 18–65 years who presented for the first time to the clinic and were found to have at least one sleep complaint during clinical psychiatric examination. Sociodemographic and clinical data were collected using a researcher‑designed form. Psychiatric diagnoses were established with the Structured Clinical Interview for DSM‑5 Disorders (SCID‑5). Participants completed the Sleep Complaint List, Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI), Sleep Hygiene Index (SHI), Beck Depression Inventory (BDI), Beck Anxiety Inventory (BAI), and Morningness–Eveningness Questionnaire (MEQ). All patients were re‑evaluated for sleep disorders according to the International Classification of Sleep Disorders, 3rd Edition (ICSD‑3). Where indicated, additional assessments including sleep diaries, polysomnography, and specialty consultations were performed. Results: A diagnosis of at least one sleep disorder was identified in 76.7% of the sample. When the distribution of sleep disorders was examined, insomnia was observed in 44.5% of participants, sleep related breathing disorders in 3.4%, hypersomnolence in 3.8%, circadian rhythm sleep-wake disorders in 10.6%, parasomnias in 6.5%, and sleep-related movement disorders in 8.9%. Among the patients, 81.5% reported difficulty initiating sleep, 70.6% experienced unexplained nighttime awakenings, and 55.1% complained of excessive daytime sleepiness and fatigue. Participants with poor sleep quality had significantly higher scores on the Sleep Hygiene Index compared to those with good sleep quality. Poor sleep quality was also significantly associated with higher scores on both the Beck Depression Inventory (BDI) and the Beck Anxiety Inventory (BAI). Regarding circadian typology, 30.5% of the sample were evening types, 48.3% intermediate types, and 21.2% morning types. Morning-type individuals had significantly lower BDI and BAI scores compared to other chronotypes, while evening-type individuals exhibited poorer sleep hygiene. Conclusion: Sleep disorders are common among patients presenting to psychiatric outpatient clinics. Careful evaluation of patients' sleep complaints and appropriate treatment of sleep disorders are critical for improving mental health outcomes.
Benzer Tezler
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Peptik ülserli hastaların porschach kişilik test ile incelenmesi ve kontrol grubu ile karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
ŞEBNEM ERGUN
- Peptik ülserli hastaların ve kontrol grubunun resim çizme testlerinin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
GÜLSEN ERBEN
