Aile hekimliği birimine başvuran premenopozal ve postmenopozal kadınlarda osteoporoz farkındalığı
Awareness of osteoporosis in premenopausal and postmenopausal women applying to family medicine
- Tez No: 985909
- Danışmanlar: PROF. DR. KAMİLE MARAKOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Farkındalık, Osteoporoz, Postmenopozal, Premenopozal, Awareness, Osteoporosis, Postmenopausal, Premenopausal
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, aile hekimliği birimine başvuran 40-65 yaş arasındaki premenopozal ve postmenopozal dönem kadınlarda osteoporoz farkındalığının değerlendirilmesi ve farkındalık düzeyinin tespiti amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Konya Selçuklu İlçesi 42.26.193 No'lu AHB'ye 01.08.2024 - 01.04.2025 tarihleri arasında herhangi bir sebeple başvuran 40-65 yaş arasındaki 531 kadın dâhil edildi. Gönüllülük esasıyla onayları alındıktan sonra katılımcılara sosyodemografik bilgileri ve osteoporoz farkındalık ölçeğini içeren 54 soru yöneltildi. Toplanan veriler SPSS 22.0 paket programı kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalaması 50,41±7,69 (40-65) idi. Kadınların %49,7'si (n=264) premenopozal, %50,3'ü (n=267) postmenopozal dönemde idi. Katılımcıların %61,4'ü (n=326) ilkokul mezunu iken, %11,5'i (n=61) üniversite ve üzeri eğitim düzeyine sahipti. Kadınların %84,6'sı (n=449) ev hanımı idi. Çalışmaya alınan kadınların %46,7'sinin (n=248) kronik hastalığı vardı. Çalışmaya katılan premenopozal ve postmenopozal dönemdeki kadınlarda sigara kullananların sıklığı %12,4 (n=66) iken, alkol kullanan kişi sayısı 2 (%0,4) idi. Premenopozal dönemdeki kadınlarda yaş ortancası 43 (40-56), postmenopozal kadınlarda yaş ortancası 57 (41-65)'ydi. Osteoporoz tedavisini alan kişi sayısı 18'di ve postmenopozal dönemde anlamlı yüksek bulundu (n=16). Osteoporoz farkındalık ölçeğinden alınan puanın ortalaması 52,8±17,0 olarak bulundu. Premenopozal dönemdeki kadınların OFÖ'den aldıkları puan ortancası 54 iken, postmenopozal dönemdeki kadınlarda ortanca 48 olarak ölçüldü. Postmenopozal dönemdeki kadınların 50 yaş üstünde olma sıklığı 92,8 (n=231), ilkokul ve altında eğitimde olma sıklığı %60,9 (n=227), ev hanımı olma sıklığı %54,6 (n=245), kronik hastalık olma sıklığı %69,8 (n=173) ve düzenli ilaç kullanma sıklığı %70,2 (n=172) anlamlı olarak yüksek tespit edildi. Postmenopozal dönemdeki kadınların yaş ortancası (57), BKİ ortancası (31), gebelik sayısı ortancası (4), doğum sayısı ortancası (3) anlamlı olarak daha yüksek tespit edildi. Fiziksel aktivite olarak yürüme dışındaki sporları tercih edenlerin sıklıı premenopozal kadınlarda anlamlı olarak yüksek tespit edildi (p=0,046). Osteoporoz farkındalık ölçeğine bakıldığında premenopozal dönemdeki kadınların kemik fizyolojisi boyutu, egzersiz boyutu ve osteoporoz farkındalık ölçeği toplam puanı değerleri daha yüksek tespit edildi (sırasıyla p<0,001, p=0,034, p=0,023). Normal ve fazla kiloda olan kadınların kemik fizyolojisi boyutu, koruyucu davranışlar boyutu, egzersiz boyutu, osteoporozun özellikleri boyutu ve osteoporoz farkındalık ölçeği toplam puanı değerleri daha yüksek tespit edildi (sırasıyla p<0,001, p=0,006, p<0,001, p<0,001 ve p<0,001). Sonuç: Bu çalışmada osteoporoz farkındalık ölçeğinden alınan puanlar değerlendirildiğinde katılımcılarda düşük seviyede osteoporoz farkındalığı olduğu görülmektedir. Osteoporoz farkındalığının artırılması ve gerekli, önleyici testlerin yapılması amacıyla yönlendirme açısından 1. basamak çalışanları ile aile hekimlerine önemli görevler düşmektedir. Hastanede ilgili uzmanlık dallarının tarama şeklinde testi istemeleri de önem arz etmektedir. Postmenopozal dönemde kırıklarla ortaya çıkabilecek olan osteoporozdan korunmaya yaşamın erken dönemlerinden itibaren başlanılmalıdır. Kemik sağlığının iyileştirilmesi için sağlıklı beslenme, yeterli fiziksel aktivite, kalsiyum ve D vitamini takviyesinin alınması önemlidir. Yürümeyi artıracak, teşvik edecek mahalle yaşamı ile ulaşılabilir yeşil alanların artırılması konusunda yapılacak çalışmalara da ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate osteoporosis awareness and determine the level of awareness in premenopausal and postmenopausal women aged between 40-65 years who applied to the family medicine unit. Materials and Methods: The study included 531 women between the ages of 40-65 who applied to the AHB No. 42.26.193 in Selçuklu District of Konya for any reason between 01.08.2024 - 01.04.2025. After obtaining their voluntary consent, 54 questions were asked to the participants including sociodemographic information and osteoporosis awareness scale. The collected data were analyzed using SPSS 22.0 package program. Results: The mean age of the women participating in the study was 50.41±7.69 (40-65). 49.7% (n=264) of the women were premenopausal and 50.3% (n=267) were postmenopausal. 61.4% (n=326) of the participants were primary school graduates, while 11.5% (n=61) had a university degree or higher. 84.6% (n=449) of the women were housewives. 46.7% (n=248) of the women included in the study had a chronic disease. The frequency of smoking among the premenopausal and postmenopausal women participating in the study was 12.4% (n=66), while the number of people who consumed alcohol was 2 (0.4%). The median age of premenopausal women was 43 (40-56), and the median age of postmenopausal women was 57 (41-65). The number of people receiving osteoporosis treatment was 18 and it was found to be significantly higher in the postmenopausal period (n=16). The mean score obtained from the osteoporosis awareness scale was found to be 52.8±17.0. The median score obtained from the OFÖ was 54 for premenopausal women, while the median score for postmenopausal women was measured as 48. The frequency of being over 50 years of age was 92.8 (n=231), the frequency of having primary school education or below was 60.9% (n=227), the frequency of being a housewife was 54.6% (n=245), the frequency of having a chronic disease was 69.8% (n=173), and the frequency of using regular medication was 70.2% (n=172) in postmenopausal women. Postmenopausal women had significantly higher median age (57), median BMI (31), median number of pregnancies (4), and median number of births (3). The frequency of those who preferred sports other than walking as physical activity was significantly higher in premenopausal women (p=0.046). When the osteoporosis awareness scale was examined, bone physiology dimension, exercise dimension, and osteoporosis awareness scale total score values were found to be higher in premenopausal women (p<0.001, p=0.034, p=0.023, respectively). Normal and overweight women had higher bone physiology dimension, protective behaviors dimension, exercise dimension, osteoporosis characteristics dimension, and osteoporosis awareness scale total score values (p<0.001, p=0.006, p<0.001, p<0.001, and p<0.001, respectively). Conclusion: When the scores obtained from the osteoporosis awareness scale in this study are evaluated, it is seen that the participants have a low level of osteoporosis awareness. Primary care workers and family physicians have important duties in terms of guidance in order to increase osteoporosis awareness and to perform necessary and preventive tests. It is also important that the relevant specialties in the hospital request the test in the form of screening. Prevention of osteoporosis, which can lead to fractures in the postmenopausal period, should be started early in life. A healthy diet, adequate physical activity, calcium and vitamin D supplements are important to improve bone health. There is also a need for studies to increase the number of accessible green areas in neighborhoods to increase and encourage walking.
Benzer Tezler
- 18 yaş ve üstü bireylerde osteoporoz farkındalığı, fiziksel aktivitedüzeyi ve kemik mineral yoğunluğu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between osteoporosis awareness, physical activity level, and bone mineral density in individuals aged 18and above
TUĞÇE NUR ACAR ÇALIŞKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiAfyonkarahisar Sağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GAMZE DUR
- Bir aile hekimliği birimine başvuran 18-64 yaş arası bireylerde sigara kullanımının sağlıklı yaşam biçimi davranışları üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of smoking on healthy lifestyle behaviors in individuals between the ages of 18-64 who applied to a family medicine unit
YUNUS DENİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN TOPAL
- Kızılcahamam Aile Hekimliği birimine başvuran hastaların ağrı kesici ilaç kullanımlarının akılcı ilaç kullanımı açısından değerlendirilmesi
Evaluation of painkiller use in patients presenting to the Kızılcahamam Family Medicine unit in terms of rational drug use
ERDEM ŞAHİN KÖSE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEŞİDE GÜNDÜZÖZ
DR. MURAT BÜYÜKŞEKERCİ
- Eğitim aile hekimliği birimine başvuran bireylerde Trigliserit-Glukoz-Beden Kitle İndeksi (TyG-BMI), Trigliserit-Glukoz-Bel Çevresi İndeksi (TyG-WC) ile kan basıncı arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the association between Triglyceride–Glucose Body Mass Index (TyG-BMI), Triglyceride–Glucose Waist Circumference Index (TyG-WC), and blood pressure in individuals presenting to an educational family health center
İBRAHİM ONUR KÖSE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiGiresun ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARZU AYRALER
- Bir eğitim aile hekimliği birimine başvuran 65 yaş üstü bireylerde pnömokok aşılama oranı, aşılamayı etkileyen faktörler
Pneumococcal vaccination rate in individuals over 65 years of age applying to a training family medicine unit, factors affecting vaccination
MEDİHA SELÇUK BALSAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE NEŞE YENİÇERİ