Buğday bitkisinde bor (B) toksisitesinin olumsuz etkisinin azaltılmasına yönelik biyokömür uygulamalarının araştırılması
Investigation of biochar applications to reduce adverse effects of boron (B) toxicity in wheat plants
- Tez No: 986027
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HALİL ERDEM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Bitki besleme, Plant nutrition
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bitki Besleme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, artan bor (B) toksisitesi koşullarında çeltik kavuzu biyokömürünün (BC), buğday (Triticum aestivum L. cv. Basilio) bitkisinde büyüme ve besin elementi alımı üzerine etkilerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. İklim odası koşullarında gerçekleştirilen çalışmada, üç farklı bor dozu (0, 5 ve 10 mg B kg-1) ile üç farklı biyokömür düzeyi (%0, %1 ve %2) kombinasyonları uygulanmıştır. Çalışmada kök ve yeşil aksam kuru madde verimleri ile B, N, P, K, Zn ve Fe konsantrasyonları belirlenmiş; elde edilen veriler tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Duncan çoklu karşılaştırma testi ile değerlendirilmiştir. Sonuçlar, artan bor dozlarının buğday bitkisinde kök ve sürgün gelişimini baskıladığını, ancak biyokömür uygulamalarının bu olumsuz etkileri önemli ölçüde hafiflettiğini göstermiştir. Özellikle %2 biyokömür uygulaması, bor toksisitesi altında kök kuru madde verimini %33, yeşil aksam verimini ise %18 oranında artırmıştır. Ayrıca biyokömür, kök ve yeşil aksamda B konsantrasyonlarını sırasıyla %37 ve %65 oranında azaltarak toksik bor birikimini sınırlandırmıştır. Biyokömürün bu iyileştirici etkisi, yüksek yüzey alanı, negatif yüklü fonksiyonel grupları, pH tamponlama kapasitesi, antioksidatif savunma sistemlerinin aktivasyonu ve rizosfer biyotasının desteklenmesi gibi fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerine dayandırılmıştır. Sonuç olarak, çeltik kavuzu biyokömürü, bor toksisitesinin yaygın olduğu tarım alanlarında sürdürülebilir bir iyileştirici organik materyal olarak önemli bir potansiyel sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the effects of rice husk biochar (BC) on growth and nutrient uptake of wheat (Triticum aestivum L. cv. Basilio) under increasing boron (B) toxicity conditions. The experiment was carried out under climate chamber conditions using a factorial combination of three boron doses (0, 5 and 10 mg B kg⁻¹) and three biochar levels (0%, 1%, and 2%). Root and shoot dry matter yields, as well as B, N, P, K, Zn, and Fe concentrations, were determined, and the data were analyzed using one-way analysis of variance (ANOVA) and Duncan's multiple range test. The results revealed that increasing boron doses inhibited root and shoot growth in wheat plants, whereas biochar applications significantly alleviated these adverse effects. In particular, the 2% biochar treatment increased root dry matter by 33% and shoot dry matter by 18% under boron toxicity. Moreover, biochar reduced B concentrations in roots and shoots by 37% and 65%, respectively, thereby limiting toxic boron accumulation. The ameliorative effect of biochar was attributed to its high surface area, negatively charged functional groups, pH buffering capacity, activation of antioxidative defense systems, and stimulation of rhizosphere biota. Overall, rice husk biochar demonstrates substantial potential as a sustainable organic amendment for mitigating boron toxicity in agricultural soils.
Benzer Tezler
- Puccinella distans L. (Jacq). parl. bitkisinin rizosferinden ekstremofilik bakterilerin izolasyonu ve moleküler tanımlanması ile pgpr özelliğine sahip olanların biyokömür ortamında ekmeklik buğday (Triticum avestivum L.) gelişimi üzerine etkisi
Isolation and molecular identification of extremophilic bacteria with pgpr characteristics from the rhizosphere of Puccinella distans L. (Jacq). parl., and their impact on the growth of bread wheat (Triticum aestivum L.) in a biochar
NOYAN EKEN
Doktora
Türkçe
2024
BiyoteknolojiSelçuk ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDOĞAN EŞREF HAKKI
- Farklı B ve NaCl dozu uygulamalarında Puccinellia distans (Jacq.) Parl. bitkisinin B ve Na transporter genlerinin ifade düzeylerinin gerçek zamanlı analizi
Real-time expression of Puccinellia distans (Jacq.) Prl. B and Na transpoter genes under different B and NaCl treatments
MERVE İNANÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
ZiraatSelçuk ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDOĞAN EŞREF HAKKI
- Bor stresine maruz kalmış buğday bitkisine eksojen nitrik oksit (NO) ilavesinin fizyolojik etkilerinin incelenmesi
Investigation of physiologic effects of exogenous nitric oxide (NO) application on wheat exposed to boron stress
HAFİZE DİLEK TEPE
- Buğday ve arpa da tuz ve bor toksisitesi toleransına nano-silisyumun etkisi
Effect of nano-silicon on the salt and boron toxicity tolerance on wheat and barley
GÖKSU GÖNÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
ZiraatAnkara ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDIN GÜNEŞ
- Sera koşullarında farklı bitki türlerine yapraktan uygulanan kalsiyum ve bor'un yeşil aksamda element taşınımı üzerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of foliar-applied calcium and boron on elemental translocation in the green tissues of different plant species under greenhouse condition
SENA GÖZÜYEŞİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
ZiraatÇukurova ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYFER ALKAN TORUN