Uçak motorlarında kullanılan yağların yaşlanma sürecindeki termal ve fiziksel değişimlerinin incelenmesi
Investigation of thermal and physical changes in the aging process of oils used in aircraft engines
- Tez No: 986067
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SİNAN YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sivil Havacılık, Havacılık ve Uzay Mühendisliği, Civil Aviation, Aeronautical Engineering
- Anahtar Kelimeler: FTIR, ICP, Jet Yağı, Oksidasyon, Yaşlandırma, Sivil havacılık, FTIR, ICP, Jet Oil, Oxidation, Aging, Civil aviation
- Yıl: 2024
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kocaeli Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Havacılık Bilimi ve Teknolojileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Uçak motorlarında kullanılan yağlar; birbiriyle temas eden hareketli parçalar arasında sürtünmeyi azaltmak, temas sonucu oluşan aşınmayı önlemek, çalışmaktan dolayı oluşan ısıyı sistem dışına taşımak ve kirleticileri sistemlerden uzaklaştırmak gibi çok yönlü görevleri yerine getirirler. Bu özellikleri nedeniyle, özellikle havacılık sektöründe kullanılan yağların işlevlerini uzun süre koruyup koruyamadığı büyük önem taşır. Bu tez çalışmasında, sentetik jet motor yağı numuneleri laboratuvar ortamında farklı sıcaklık ve sürelerde (120 °C, 220 °C, 300 °C; 2–6 saat) yaşlandırılarak, FTIR spektroskopi yöntemi ile yağ yapısının kimyasal değişimleri analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, özellikle 1700–1750 cm−1 dalga sayısı aralığında var olan karbonil piklerinin sıcaklık artması ile birlikte yükseldiği gözlemlenmiştir. Bu artış, oksidasyonun başladığına işarettir. Görsel analizle birlikte, yoğunluk ve kararmanın 220 °C ve üzerindeki numunelerde bariz biçimde açığa çıkmıştır. Ayrıca ICP analizlerinde metal katkılı numunelerde oksidasyonun daha yoğun olduğu değerlendirilmiştir. FTIR sonuçları, yaşlandırılan sentetik yağlarda yapısal bozulmaların başladığını ortaya koymuş, FTIR yönteminin hızlı ve güvenilir bir izleme aracı olarak kullanılabileceği gösterilmiştir.
Özet (Çeviri)
Lubricants used in aircraft engines perform multiple functions such as reducing friction between moving parts in contact, preventing wear caused by contact, dissipating heat generated during operation, and removing contaminants from the system. Due to these critical functions, it is of great importance to determine whether the oils used in the aviation sector can maintain their properties over extended periods. In this thesis study, synthetic jet engine oil samples were thermally aged in a laboratory environment at different temperatures and durations (120 °C, 220 °C, 300 °C; 2–6 hours), and chemical changes in oil structure were analyzed using the FTIR spectroscopy method. According to the analysis results, it was observed that the carbonyl peaks in the 1700–1750 cm−1 wavenumber range increased with temperature, indicating the onset of oxidation. In addition to FTIR results, visual analysis revealed noticeable darkening and thickening in the samples heated above 220 °C. Furthermore, ICP analysis indicated that oxidation was more intense in metal-containing samples. The FTIR findings demonstrated that structural degradation had begun in the aged synthetic oils and confirmed that FTIR is a fast and reliable tool for monitoring lubricant condition.
Benzer Tezler
- Numerical modelling and simulation of a squeeze film damper
Sıkıştırma etkili yağ film sönümleyicinin sayısal modellenmesi ve simülasyonları
EKİN AKBULUT
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Makine Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGEN AKALIN
- Uçak motorlarında kullanılan ınconel 718 süper alaşımının atmosferik plazma yöntemiyle kaplanarak sürünme davranışının incelenmesi
Investigation of creep behaviour of inconel 718 superalloys used in aircraft engines by coating with atmospheric plasma method
ERGÜN SUBAŞI
Doktora
Türkçe
2022
Metalurji Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiMalzeme Bilimi ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EYÜP SABRİ KAYALI
- Yüksek basınç türbini çarpışma manifoldu uçak motor parçası üzerinde atmosferik plasma spray yönteminin uygulanması ve metalografik incelemesinin yapılması
High pressure turbine collision manifold on aircraft engine part application of atmospheric plasma spray method and metallographic review
SAMET ERGÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Makine MühendisliğiGebze Teknik ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET ALİ ARSLAN
- Corrosion behaviour of magnesium and aluminum alloysused in aerospace industry
Havacılık ve uzay sanayinde kullanılan magnesium ve alüminyum alaşımlarının korozyon davranışı
EZGİ YANTİRİ NUMANOĞLU
- Bell-crank tahrikli yakınsak nozul mekanizmasının tasarımı ve yapısal analizi
Design and structural analysis of a bell-crank driven convergent nozzle mechanism
BATUHAN AK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Uçak Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiUçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. VEDAT ZİYA DOĞAN