“Mesleki yabancılaşma ve mesleki doyum”bağlamında Türkiye'de film sektörü çalışanları üzerine bir alan araştırması
A field research on film industry employees in Türkiye within the context of occupational alienation and occupational satisfaction
- Tez No: 986265
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÖZLEM ARDA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Radyo-Televizyon, Sahne ve Görüntü Sanatları, Sosyoloji, Radio and Television, Performing and Visual Arts, Sociology
- Anahtar Kelimeler: Film endüstrisi, İş doyumu, İşe yabancılaşma, Film industry, Job satisfaction, Work alienation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mesleki doyum ile yabancılaşma kavramları üzerine birçok düşünür farklı tanımlamalar geliştirmiş ve bu kavramlar birçok araştırmanın konusu olmuştur. Bu çalışmada, yabancılaşma ve mesleki doyum kavramları, kuramsal temellendirmelerle Türkiye'de film sektörü çalışanlarının mesleki yabancılaşma düzeylerinin mesleki doyum ile ve demografik değişkenlerle ilişkisi irdelenmiştir. Çalışma; Türkiye'de film sektörü çalışanlarının mesleki yabancılaşma ile mesleki doyum düzeyleri arasındaki ilişkiyi ve bu değişkenlerin demografik faktörlerle bağlantısını incelemek, çalışanların mesleki yabancılaşma eğilimleri ve mesleki doyum düzeylerinin ardında yatan olası sebepleri belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada karma yöntem tercih edilmiştir. Nicel evrede 400 film sektörü çalışanıyla anket yapılmıştır ve nitel evrede 10 kişiyle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Derinlemesine görüşmelerle toplanan veriler, tematik analiz sonucunda sosyolojik çözümlemeyle desteklenerek betimsel analiz aracılığıyla incelenmiştir. Çalışmada; ''İş Tatmini Ölçeği'' ve ''İşe Yabancılaşma Ölçeği'' kullanılmış, elde edilen veriler SPSS programıyla analiz edilmiştir. Nicel bulgularda; mesleki yabancılaşma ile mesleki doyum arasında anlamlı, orta düzeyde negatif ters yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiş, mesleki yabancılaşmada gerçekleşen değişimin %22,6'sının mesleki doyum ile açıklanabildiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca bazı demografik değişkenlerle mesleki yabancılaşma ve mesleki doyum düzeyleri arasında anlamlı ilişki bulunurken bazılarında ise anlamlı ilişki saptanmamıştır. Nitel evrede ise 10 kişiyle gerçekleştirilen derinlemesine görüşmeler sonucunda, mesleki yabancılaşma üzerinde belirleyici olan faktörler arasında; meslekte anlamsızlık, rutinleşme ve motivasyon değişikliği, dayanışma ve sosyal izolasyon, makineleşen işçi ve emeğe yabancılaşma, otoriteye karşı güçsüzlük gibi temalar öne çıkmıştır. Mesleki doyum düzeyi üzerinde belirleyici faktörler arasında ise; ücret ve yan ödemelerde adalet algısı, terfi, ödüllendirme ve liyakat algısı, işveren ve değer, çalışma koşulları, mesleki aidiyet ve psikososyal ilişkiler gibi temalar öne çıkmıştır.
Özet (Çeviri)
Many thinkers have developed different definitions on the concepts of professional satisfaction and alienation, and these concepts have been the subject of many studies. In this study, the concepts of alienation and occupational satisfaction, and the relationship between occupational alienation levels of film industry workers in Turkey with occupational satisfaction and demographic variables are examined with theoretical foundations. The study was conducted in order to examine the relationship between occupational alienation and occupational satisfaction levels of film industry workers in Turkey and the connection of these variables with demographic factors and to determine the possible reasons behind the occupational alienation tendencies of employees and their occupational satisfaction levels. Mixed method was preferred in the study. In the quantitative phase, a survey was conducted with 400 film industry workers and in-depth interviews were conducted with 10 people in the qualitative phase. The data collected through in-depth interviews were examined through descriptive analysis, supported by sociological analysis as a result of thematic analysis. In the study; ''Job Satisfaction Scale'' and ''Job Alienation Scale'' were used and the obtained data were analyzed using SPSS program. In the quantitative findings, it was determined that there was a significant, moderately negative inverse relationship between occupational alienation and occupational satisfaction, and it was concluded that 22.6% of the change in occupational alienation could be explained by occupational satisfaction. In addition, a significant relationship was found between some demographic variables and occupational alienation and occupational satisfaction levels, while no significant relationship was found for others. In the qualitative phase, as a result of in-depth interviews conducted with 10 people, themes such as meaninglessness in the profession, routinization and change in motivation, solidarity and social isolation, alienation from mechanized workers and labor, and powerlessness in the face of authority stood out among the determining factors on occupational alienation. Themes such as perception of justice in wages and fringe benefits, perception of promotion, reward and merit, employer and value, working conditions, occupational belonging, and psychosocial relationships stood out among the determining factors on the level of occupational satisfaction.
Benzer Tezler
- Not a“flight”from home but potential brain drain
Evden“kaçış”değil potansiyel beyin göçü
ULAŞ SUNATA
Yüksek Lisans
İngilizce
2002
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. HELGA RİTTERSBERGER TILIÇ
DOÇ. DR. YUSUF ZİYA ÖZCAN
- Akademisyenlerin uzaktan eğitim sürecinde mesleki yabancılaşma durumunun dijital dönüşüm bağlamında değerlendirmesi
Evaluation of academicians' professional alienation situation in the process of distance education in the context of digital transformation
ÖZDEN AKIL
Doktora
Türkçe
2025
SosyolojiSivas Cumhuriyet ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATİH ARSLAN
- Le bonheur le travail et les choix dans l'ethique
Etikte mutluluk iş ve seçimler
YILDIZ GÜL HACIEVLİYAGİL CÜCELOĞLU
- Öğretmenlerde iş yeri arkadaşlığı, mesleki doyum ve örgütsel huzur ilişkisi
Relationship between teachers' fellowship, job satisfaction and organizational peace
BÜŞRA BOZANOĞLU
Doktora
Türkçe
2020
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NECDET KONAN
- Fabrikada çalışan işçilerin mesleki doyum düzeylerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi
Başlık çevirisi yok
GÖKHAN CABAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2002
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET GÜVEN
