Baltasar Gracián ve insan doğası: Makyavelist ve Stoacı perspektifler
Baltasar Gracián and human nature: Machiavellian and Stoic perspectives
- Tez No: 986266
- Danışmanlar: PROF. DR. NEDİM YILDIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Felsefe tarihinde, Stoacılık'ta yetkin bir ifadesini bulan erdem ahlakı ile Makyavelizm'in temsil ettiği dünyevi başarı odaklı strateji, genellikle ahlakilik ve pragmatizm arasındaki gerilimin iki kutbu olarak kabul edilir. Bu tez, 17. yüzyıl İspanyol düşünürü Baltasar Gracián'ın Oráculo Manual y Arte de Prudencia adlı eserini merkeze alarak, onun bu iki gelenek arasında nasıl özgün bir konum aldığını analiz etmektedir. Çalışma, Gracián'ın literatürde“Cizvit cüppesi giymiş Machiavelli”veya“Stoacı bilge”gibi zıt şekillerde yorumlanmasından kaynaklanan belirsizliği gidermeyi ve prudencia kavramı merkezli sentezini netleştirmeyi hedeflemektedir. Çalışmada karşılaştırmalı ve tematik metin analizi yöntemi benimsenmiştir. Oráculo Manual'de yer alan aforizmalar, tematik bir çözümlemeye tabi tutulmuş; Gracián'ın düşünceleri, Roma Stoacıları (özellikle Seneca) ve Machiavelli'nin Prens eseriyle karşılaştırmalı olarak yorumlanmıştır. Tezin ana iddiası, Gracián'ın Makyavelist stratejileri Stoacı bir ahlaki çerçeveyle ıslah ettiği ve Stoacı erdemleri Makyavelist bir gerçekçilik ile işlevsel kıldığı yönündedir. Araştırma, bu iki yaklaşımın Gracián'da bir çelişki oluşturmak yerine, birbirini tamamladığını ortaya koymuştur; Gracián, içsel dünyada Stoacı bir tutumu, dışsal dünyada Makyavelist bir gerçekçiliği benimser. Temel bulgu, prudencia'nın bu iki alanı dinamik bir denge içinde yöneten merkezî yeti olduğudur. Bu bağlamda Gracián, stratejiyi erdemi korumak için zorunlu bir araç, bir tür“ahlaki meşru müdafaa”olarak konumlandırmıştır. Bu çalışma, Gracián'ı antik erdem etiği ile modern politik realizm arasında bir geçiş figürü olarak konumlandırarak, hem Gracián literatürüne hem de Türkçe felsefe yazınına katkı sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
In the history of philosophy, the virtue ethics expressed in Stoicism and the worldly success-oriented strategy of Machiavellianism are often seen as two poles in the tension between morality and pragmatism. This thesis analyzes the 17th-century Spanish thinker Baltasar Gracián's work, Oráculo Manual y Arte de Prudencia, to define his unique position between these traditions. It aims to resolve the ambiguity from contradictory interpretations portraying Gracián as a“Machiavelli in a Jesuit's robe”or a“Stoic sage”by clarifying the synthesis he forms around the concept of prudencia. The study employs a comparative textual analysis methodology. Aphorisms from the Oráculo Manual are thematically analyzed and interpreted in comparison with the Roman Stoics (notably Seneca) and Machiavelli's The Prince. The thesis argues that Gracián refines Machiavellian strategies with a Stoic moral framework and operationalizes Stoic virtues with Machiavellian realism. The research reveals these approaches are not contradictory but complementary; Gracián adopts a Stoic attitude in his inner world and a Machiavellian realism in the external world. The key finding is that prudencia is the central faculty that dynamically manages this balance. Gracián thus positions strategy as a necessary tool for preserving virtue, a form of“moral self-defense”. This study contributes to both the Gracián literature and Turkish philosophical scholarship by positioning Gracián as a transitional figure between ancient virtue ethics and modern political realism.
Benzer Tezler
- Böbrek alt kaliks taşlarının tedavisinde ve tekrar taş oluşumunda kısmi nefrektominin rolü
Başlık çevirisi yok
MEHMET BALASAR
- P-fenilendiakrilik asit esterleri ve polimerlerinin sentezi
The synthesis of p-phenylenediacrylic acid ester and polymers
GONCAGÜL BALASAR ÜNLÜ
- Yapısal kromozomal düzensizliği olan erkek bireylerin sperm nükleuslarında interkromozomal etkinin fısh yöntemiyle araştırılması
Investigation of interchromosomal effect on sperm nuclei of male carrier with structural chromosomal rearrangement by using fish technique
ÖZGÜR BALASAR
- Naiv kronik hepatit C hastalarında serum tümör nekroz faktör-alfa, transforming growth faktör-beta, interlökin?10 ve ALT seviyeleri ile karaciğer histolojik aktivitesi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Naive chronic hepatitis C patients, serum tumor necrosis factor-alpha, transforming growth factor-beta, interleukin-10 and ALT levels evaluation of the relationship between the liver histological activity
BARIŞ BALASAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik MikrobiyolojiSelçuk ÜniversitesiEnfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMEL TÜRK ARIBAŞ
- Metiltetrahidrofolat redüktaz genindeki sık rastlanan polimorfizmlerin diyabetik nöropati etiyopatogenezindeki rolünün bölgesel dizi analizi tekniği ile tespiti
Investigation of the role of common polymorphysms of methyltetrahydrofolate reductase gene in the etiopathogenesis of diabetic neuropathy by pyrosequence technique
MİNE BALASAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
GenetikNecmettin Erbakan ÜniversitesiTıbbi Genetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAHMUT SELMAN YILDIRIM